BMP-2 là loại xe chiến đấu bộ binh thế hệ 2 do hãng Kurganmashzavod (Nga) nghiên cứu phát triển dựa trên mẫu BMP-1 và đưa vào trang bị từ những năm 1980. Cũng như “người anh em” BMP-1, mẫu xe chiến đấu này cũng được xuất khẩu tới nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam.
Điểm khác biệt của BMP-2 so với BMP-1 chủ yếu là về kích thước thân xe và hệ thống hỏa lực trang bị cho xe. Theo đó, thay vì dùng pháo cỡ 73mm như trên BMP-1, BMP-2 trang bị pháo tự động 2A42 cỡ 30mm và tên lửa chống tăng 9K113 Konkurs có độ chính xác và tầm bắn xa hơn tên lửa 9K11 Malyutka đặt trên tháp pháo BMP-1.
Ra đời đã khá lâu, BMP-2 đã khá lạc hậu trên thế giới ở nhiều phương diện, đặc biệt là hệ thống hỏa lực. Do đó, nhiều công ty trên thế giới (không chỉ của Nga) đã đưa ra một loạt gói nâng cấp hiện đại hóa BMP-2 tập trung chủ yếu về hệ thống giáp và vũ khí.
 |
| Xe chiến đấu bộ binh BMP-2. |
Gần đây, theo Tạp chí Jane’s Defence Weekly, “cha đẻ BMP-2” – Kurganmashzavod đã đưa ra 2 gói nâng cấp hỏa lực có thể áp dụng rộng rãi trên xe chiến đấu bộ binh BMP-2.
Gói nâng cấp thứ nhất gồm việc cài đặt hệ thống kính ngắm B07K2 cho pháo thủ với tính năng ổn định trên hai mặt phẳng, một máy thu ảnh nhiệt, một thiết bị đo xa bằng tia lade. Tất cả thông tin thu nhận được sẽ được hiển thị trên màn hình tại vị trí của pháo thủ trong tháp pháo.
Ngoài ra, ở vị trí thiết bị quan sát TKN-3MB tại cửa trưởng xe được tích hợp thêm thiết bị chiếu tia laze TKN-AI, hỗ trợ trưởng xe quan sát tốt trong các điều kiện địa hình phức tạp suốt ngày đêm.
Về nâng cấp vũ khí của gói này, tháp pháo được lắp đặt 2 quả tên lửa chống tăng 9K120 Ataka, vốn có khả năng xuyên phá và tầm bắn cao hơn hẳn loại tên lửa 9K113 Konkurs của vốn được sử dụng trên BMP-2.
Tên lửa Ataka là loại dẫn đường theo cơ chế SACLOS, tức là pháo thủ chỉ cần giữ kính ngắm vào mục tiêu cho đến khi tên lửa đến mục tiêu. Loại tên lửa siêu âm này có tầm bắn đến 5,8km (so với 4km của Konkurs), và có ít nhất 3 phiên bản của loại tên lửa này đã được sản xuất. Theo đó, phiên bản đầu tiên là 9M120, được sử dụng trên BMP-2 nâng cấp.
Đạn 9M120-1 trang bị đầu đạn thuốc nổ mạnh dạng tandem (nối tiếp), có khả năng xuyên phá 800mm giáp thép trên xe gắn giáp phản ứng nổ (ERA). Tiếp theo, đạn 9M120F1 sử dụng đầu đạn nhiệt áp, thường sử dụng tiêu diệt các công sự, hỏa điểm và đạn 9A220 với khả năng kích nổ bằng tia lade.
Các loại vũ khí khác trên BMP-2 như pháo 30mm 2A42 và súng máy đồng trục PKT 7,62mm về cơ bản vẫn giữ nguyên.
 |
| Một mẫu nâng cấp xe chiến đấu bộ binh BMP-2. |
Còn gói nâng cấp vũ khí thứ hai thì hạn chế về mặt hỏa lực hơn với việc chỉ tăng cường súng phóng lựu liên thanh 30mm AGS-17 và kính ngắm BPK-3-42 cho pháo thủ. Nhưng nó tập trung vào nâng cao khả năng sống còn của chiếc xe trên chiến trường với việc lắp thêm các tấm giáp ở thân xe và tháp pháo, các tấm ngăn giữa các khoang chiến đấu và gia cường thêm gầm để chống mìn, giáp lồng có thể được sử dụng để tăng khả năng chống đạn rocket chống tăng (RPG), cũng như lắp giáp phản ứng nổ ERA, nhưng việc sử dụng ERA sẽ làm tăng không ít khối lượng chiếc xe.
Những cải tiến khác có thể kể đến như hệ thống chống cháy nổ bình nhiên liệu và ghế treo cho kíp lái, sẽ giúp kíp lái ít bị tổn thương hơn khi xe bị trúng mìn. Hệ thống điều hòa không khí cho những chiếc xe chiến đấu tại nơi có nhiệt độ cao (điều mà Ấn Độ than phiền khá nhiều trên các mẫu tăng, thiết giáp Nga), hay các miếng cao su gắn vào xích sẽ giúp xe di chuyển bớt ồn hơn và đỡ làm hại đường.
Cuối cùng là sử dụng động cơ diesel tăng áp mới UTD-23T mạnh mẽ hơn với công suất 360 mã lực và hệ giảm xóc nâng cấp.
