Mặt trăng kỳ lạ nhất Hệ Mặt Trời: Như bị ghép từ nhiều thế giới khác nhau

Có một mặt trăng nhỏ bé nhưng lại sở hữu địa hình phức tạp, hỗn loạn đến mức các nhà khoa học ví nó như một Frankenstein vũ trụ.

Nếu phải chọn một mặt trăng có vẻ ngoài kỳ lạ nhất Hệ Mặt Trời, Miranda, vệ tinh của Sao Thiên Vương, chắc chắn là một ứng viên đặc biệt. Nó chỉ rộng khoảng 500 km, tức chưa bằng 1/7 đường kính Mặt trăng của Trái đất. Thế nhưng, trên thế giới nhỏ bé này lại tồn tại những cấu trúc địa chất khổng lồ mà một thiên thể có kích thước như vậy dường như không thể có.

Ảnh: lightsinthedark

Bức ảnh Voyager 2 gửi về Trái đất năm 1986 khiến các nhà khoa học kinh ngạc. Miranda giống như được ghép từ nhiều mảnh của những thế giới khác nhau: một vùng đầy hố va chạm cổ xưa nằm cạnh những khu vực trẻ hơn với các dải sáng tối, những rãnh sâu, các sống núi và những vách đứt gãy khổng lồ. NASA thậm chí ví hình dáng của Miranda với quái vật Frankenstein – một sinh vật được tạo nên từ những phần cơ thể tưởng như không thuộc về nhau.

Đặc biệt kỳ lạ là ba khu vực được gọi là coronae. Đây là những vùng tương đối ít hố va chạm, chứa mạng lưới các thung lũng và sống núi, được phân cách rất rõ với địa hình cổ xưa xung quanh. Những cấu trúc như vậy chưa từng được quan sát thấy ở bất kỳ thiên thể nào khác trong Hệ Mặt Trời.

Ảnh: time

Miranda còn sở hữu một trong những vách đá đáng kinh ngạc nhất từng được biết đến: Verona Rupes. Nó có thể cao khoảng 20 km, tức gần gấp đôi độ cao Everest nếu tính từ mực nước biển và khoảng mười lần độ sâu Grand Canyon. Vì Miranda có trọng lực rất yếu, một vật rơi từ vách đá này sẽ mất khoảng 10–12 phút mới chạm xuống đáy.

Nhưng câu hỏi lớn nhất vẫn là: Miranda đã trở nên “dị thường” như thế nào?

Một giả thuyết cho rằng Miranda từng bị một vụ va chạm cực lớn phá vỡ, sau đó các mảnh vỡ tập hợp trở lại thành thiên thể hiện nay. Một giả thuyết khác cho rằng bên trong Miranda từng có hoạt động nhiệt và thủy triều mạnh, khiến vật chất băng nóng chảy rồi trồi lên bề mặt, tạo nên những coronae kỳ dị. Cho đến nay, các nhà khoa học vẫn chưa thống nhất hoàn toàn về lịch sử của nó.

Ảnh: mondlexikon.jimdofree

Điều hấp dẫn nằm ở chỗ chúng ta mới chỉ nhìn thấy Miranda một lần ở cự ly tương đối gần. Voyager 2 bay qua hệ Sao Thiên Vương vào tháng 1/1986 và từ đó chưa có tàu vũ trụ nào quay trở lại. Vì vậy, dưới lớp băng lạnh giá kia có thể vẫn còn rất nhiều bí mật chưa được khám phá.

Miranda nhắc chúng ta rằng trong vũ trụ, kích thước không quyết định mức độ kỳ lạ. Một thế giới nhỏ bé, lạnh lẽo và xa xôi đôi khi có thể mang trong mình lịch sử địa chất phức tạp đến mức khiến cả những nhà khoa học giàu kinh nghiệm cũng phải đặt câu hỏi: rốt cuộc chuyện gì đã xảy ra với nó?

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi

DNA cổ đại hé lộ phụ nữ từng nắm quyền thời tiền sử

Những phân tích DNA mới đang buộc giới khảo cổ nhìn lại vai trò của phụ nữ trong các xã hội tiền sử, từ người thợ kim hoàn đến chiến binh và thủ lĩnh.

Khi một ngôi mộ 4.000 năm tuổi gần Stonehenge được khai quật vào năm 1801, các nhà khảo cổ tin rằng người bên trong là một người đàn ông. Họ dựa vào những món đồ quý được chôn cùng, trong đó có các công cụ liên quan đến nghề chế tác vàng. Niềm tin này tồn tại hơn 200 năm, cho đến khi DNA cổ đại cho thấy sự thật hoàn toàn khác: người thợ kim hoàn ấy là một phụ nữ.

Đây không phải trường hợp duy nhất khiến các nhà khoa học phải xem lại cách họ nhìn về phụ nữ thời tiền sử. Trong hơn một thập kỷ qua, sự phát triển của công nghệ phân tích DNA cổ đại đã đem đến hàng loạt bằng chứng mới, cho thấy phụ nữ từng giữ những vị trí mà khảo cổ học trước đây thường mặc định dành cho nam giới.

Vì sao chỉ có 2 mũ Viking gần nguyên vẹn được tìm thấy?

Sau hàng trăm năm, các nhà khảo cổ học chỉ tìm thấy 2 mũ Viking gần như nguyên vẹn.

Thời Viking kéo dài vài thế kỷ và để lại dấu ấn trên một khu vực rộng lớn, từ châu Âu, Bắc Phi, Địa Trung Hải đến Trung Đông và Bắc Mỹ. Thế nhưng, một trong những món đồ quen thuộc nhất khi nhắc đến chiến binh Viking lại gần như biến mất khỏi hồ sơ khảo cổ: mũ bảo vệ đầu.

Hiện nay, chiếc mũ Viking gần nguyên vẹn duy nhất được biết đến là mũ Gjermundbu, được phát hiện tại một trang trại ở Ringerike, Na Uy vào năm 1943. Nó nằm trong một khu mộ lớn có nhiều người được chôn cất, trong đó có một nam chiến binh quyền lực qua đời khoảng năm 950-975. Người này được chôn cùng vũ khí, trang bị cưỡi ngựa và chiếc mũ bằng sắt.

Thế kỷ 18, người phụ nữ bị xem là 'người giúp việc' đã phát hiện 8 sao chổi

Có một thời, bầu trời đêm gần như được xem là lãnh địa của đàn ông, nhưng một phụ nữ đã lặng lẽ dùng kính thiên văn để thay đổi điều đó.

Sinh năm 1750 tại Hannover, Caroline Herschel ban đầu không được định hướng trở thành nhà khoa học. Tuổi thơ của bà bị ảnh hưởng bởi bệnh thương hàn, khiến cơ thể phát triển thấp bé. Mẹ bà cũng không muốn con gái được học hành quá nhiều, chủ yếu để Caroline làm việc nhà. Thế nhưng cuộc đời bà thay đổi khi năm 1772, ở tuổi 22, Caroline sang Anh sống cùng người anh William Herschel.

Đọc nhiều nhất

Tin mới