AP dẫn lời các nhà chức trách cho biết, một cựu thành viên Lực lượng Vệ binh Quốc gia Virginia và từng ngồi tù 8 năm vì âm mưu hỗ trợ tổ chức Nhà nước Hồi giáo tự xưng (IS) đã nổ súng vào một lớp học tại Đại học Old Dominion (ODU), bang Virginia, hôm 12/3 trước khi bị khống chế và tiêu diệt.

FBI điều tra theo hướng hành động khủng bố

Kẻ xả súng Mohamed Bailor Jalloh đã hô lớn “Allahu Akbar” trước khi nã đạn, khiến 1 người thiệt mạng và 2 người bị thương, theo Cục Điều tra Liên bang Mỹ (FBI).

Dominique Evans, Đặc vụ phụ trách văn phòng FBI tại Norfolk, cho biết trong cuộc họp báo rằng các sinh viên thuộc chương trình Đào tạo Sĩ quan Dự bị (ROTC) đã thể hiện “lòng dũng cảm và quả cảm phi thường”, ngăn chặn kịp thời kẻ xả súng, qua đó tránh được thêm thương vong.

"Các sinh viên đã khống chế và hạ gục nghi phạm. Tôi không biết phải diễn đạt thế nào khác", Evans nói, xác nhận Jalloh không bị bắn nhưng không cung cấp thêm chi tiết.

Giám đốc FBI Kash Patel thông báo trên mạng xã hội rằng vụ xả súng trong khuôn viên trường đại học này đang được điều tra như một hành động khủng bố.

Một trong hai người nhập viện sau vụ xả súng đang trong tình trạng nguy kịch, theo thông tin từ Sentara Health. Người còn lại đã được điều trị và xuất viện.

Trường đại học công lập tại Norfolk đã hủy các lớp học và tạm dừng hoạt động tại cơ sở chính đến hết ngày 13/3.

Hiệu trưởng ODU Brian Hemphill bày tỏ lòng biết ơn trước phản ứng khẩn cấp kịp thời, đồng thời gửi lời chia buồn, cầu nguyện tới những người bị ảnh hưởng.

Trường Đại học Old Dominion nằm ở vùng ven biển Norfolk, có khoảng 24.000 sinh viên, trong đó gần 30% là người có liên hệ với quân đội. Khu vực này cũng là nơi đặt Căn cứ Hải quân Norfolk, căn cứ hải quân lớn nhất thế giới.

Nghi phạm từng ngồi tù 8 năm, có mối liên hệ với IS

Dominique Evans cho biết Jalloh từng nuôi ý định thực hiện một vụ tấn công khủng bố tương tự vụ xả súng năm 2009 tại căn cứ Fort Hood.

Hắn ta nhận tội vào năm 2016 vì âm mưu hỗ trợ IS và bị kết án 11 năm tù nhưng được trả tự do khỏi trại giam liên bang vào tháng 12/2024.

Luật sư Ashraf Nubani tại Virginia, người từng bào chữa cho Jalloh trong vụ án hình sự năm 2016, cho biết ông không còn liên lạc với Jalloh gần đây và không có thông tin về sự việc hôm 12/3. “Mọi mất mát về sinh mạng đều là bi kịch, và bạo lực nhằm vào người vô tội hoàn toàn trái ngược với giáo lý Hồi giáo cũng như đạo đức cơ bản của con người”, Nubani nói thêm.

Chị gái của Jalloh, Fatmatu Jalloh, sống tại Sterling, Virginia, cho biết cô không biết gì về vụ tấn công. Cô nói lần cuối gặp em trai là hai ngày trước đó.

“Tôi không biết chuyện gì đang xảy ra. Tôi không biết gì cả. Tôi thậm chí không biết nên gọi cho ai", Fatmatu nói.

Kẻ xả súng được xác nhận đã thiệt mạng.

Trung tá Jimmy Delongchamp, sĩ quan phụ trách thông tin công chúng của Bộ Tư lệnh Sĩ quan Dự bị Lục quân Mỹ tại Fort Knox, Kentucky, nói với hãng tin AP rằng hai trong số những người bị bắn là thành viên chương trình ROTC của Lục quân tại ODU.

ROTC là chương trình cấp học bổng cho sinh viên đại học, đồng thời đào tạo họ trở thành sĩ quan quân đội Mỹ. Sau khi tốt nghiệp, họ cam kết phục vụ trong quân đội một thời gian nhất định.

Đại học Voorhees ở Nam Carolina xác nhận nạn nhân thiệt mạng là Trung tá Brandon Shah, con rể của một thành viên hội đồng quản trị trường này.

Theo tiểu sử trên trang web của trường, Shah từng là sinh viên ROTC tại ODU và quay lại trường vào năm 2022 với vai trò lãnh đạo chương trình. Trong quân đội, Shah từng là phi công lái trực thăng tại Iraq, Afghanistan và Đông Âu.

Mối liên hệ với IS

Jalloh là công dân Mỹ nhập tịch, gốc Sierra Leone.

Lực lượng Vệ binh Quốc gia Virginia xác nhận Jalloh từng phục vụ với cấp bậc chuyên viên trong lực lượng này từ năm 2009 đến 2015, trước khi giải ngũ.

Theo bản khai năm 2016 trong vụ án hình sự, Jalloh nói rằng anh ta đã rời Vệ binh Quốc gia sau khi nghe các bài giảng của giáo sĩ cực đoan Anwar al-Awlaki.

Theo một bản khai mô tả chiến dịch mật kéo dài 3 tháng, Jalloh, khi đó 26 tuổi, nói rằng anh ta đang cân nhắc thực hiện một vụ tấn công tương tự vụ xả súng năm 2009 tại Fort Hood khiến 13 người thiệt mạng. Nhà chức trách đã mở chiến dịch năm 2016 sau khi Jalloh liên lạc với các thành viên IS ở châu Phi đầu năm đó.

Sau đó, Jalloh nói với người cung cấp thông tin rằng IS đã hỏi anh ta có muốn tham gia một vụ tấn công không. Anh ta đã cố gửi 500 USD cho IS, nhưng số tiền thực tế được chuyển vào tài khoản do FBI kiểm soát, theo tài liệu tòa án.

Jalloh sau đó cố mua một khẩu súng trường tấn công AR-15 tại một cửa hàng súng ở Virginia nhưng bị từ chối vì thiếu giấy tờ hợp lệ. Ngày hôm sau, anh ta quay lại và mua một khẩu súng trường tấn công khác, nhưng khẩu súng này đã bị vô hiệu hóa trước khi rời cửa hàng, theo các công tố viên. Anh ta bị bắt vào ngày hôm sau.

Bộ Tư pháp Mỹ năm 2017 đề nghị mức án 20 năm tù đối với Jalloh, nhấn mạnh rằng anh ta đã cố gắng mua súng để thực hiện âm mưu giết người tại Mỹ. Luật sư của Jalloh đề nghị mức án 6 năm rưỡi và được đưa vào cơ sở điều trị lạm dụng ma túy nội trú.

Thẩm phán liên bang Liam O’Grady, người được bổ nhiệm bởi cựu Tổng thống George W. Bush, đã tuyên phạt Jalloh 11 năm tù, tính cả thời gian đã thụ án, cùng 5 năm quản chế. Ông cũng yêu cầu Jalloh tham gia các chương trình điều trị lạm dụng chất kích thích và sức khỏe tâm thần. Dựa trên ngày được trả tự do, Jalloh sẽ phải chịu quản chế đến năm 2029.

Những phạm nhân bị kết án liên quan đến khủng bố không được giảm án dù cải tạo tốt hoặc tham gia chương trình điều trị lạm dụng ma túy nội trú.

Trong thư gửi thẩm phán O’Grady trước khi bị tuyên án, Jalloh viết rằng anh ta bắt đầu sử dụng chất kích thích sau khi bạn gái chia tay.

“Tôi vô cùng hối hận vì đã để cảm xúc lấn át lý trí và dính líu đến một tổ chức xấu xa như vậy. Tôi lên án và phản đối chủ nghĩa khủng bố cũng như bất kỳ tổ chức nào liên quan, đặc biệt là IS", Jalloh viết khi đó.

>>> Mời độc giả xem thêm video: Mỹ cảnh báo nguy cơ khủng bố nội địa