Trong một nghiên cứu được công bố ngày 21/8 trên tạp chí Science Advances, nhóm nghiên cứu báo cáo rằng một hợp chất phân tử có tên là axit 5-tetradecyloxy-2-furoic (TOFA) có thể can thiệp vào quá trình sản xuất lipid như cholesterol và triglyceride và kích hoạt các gen khuyến khích tế bào sử dụng chất béo làm nhiên liệu và sản sinh ra nhiều năng lượng hơn.
Trong các thí nghiệm trên chuột, TOFA đã cải thiện độ nhạy insulin và khả năng kiểm soát đường huyết, giảm mức triglyceride và cải thiện các dấu hiệu của bệnh gan nhiễm mỡ. Chuột béo phì được điều trị bằng hợp chất này đã giảm mỡ mà không cho thấy sự giảm đáng kể về khối lượng cơ nạc.
TOFA được phát hiện lần đầu vào những năm 1970 và thuộc nhóm các hợp chất được gọi là chất ức chế ACC. Các hợp chất này làm giảm quá trình sản sinh lipid trong cơ thể.
Một số chất ức chế ACC đã tiến vào giai đoạn thử nghiệm lâm sàng giữa kỳ, nhưng chưa có chất nào được phê duyệt để điều trị bệnh chuyển hóa do nhiều hợp chất này có thể làm tăng nồng độ triglyceride, điều này có thể làm tăng nguy cơ tim mạch.
Nhóm nghiên cứu tại UC Berkeley phát hiện ra rằng TOFA hoạt động khác biệt. Ngoài việc hoạt động như một chất ức chế ACC, nó còn kích hoạt PPARα và PPARδ, các thụ thể tế bào bật các gen liên quan đến việc hấp thụ chất béo và đốt cháy chúng để tạo năng lượng.
Ở chuột, tác dụng này làm tăng mức tiêu thụ năng lượng lên tới 18% mà không khiến chúng trở nên hoạt động thể chất nhiều hơn hoặc tăng nhiệt độ cơ thể.
Các nhà nghiên cứu cũng phát hiện ra rằng TOFA không gây ra sự gia tăng triglyceride như một số chất ức chế ACC khác, có thể là do tác dụng kết hợp của nó đối với quá trình sản xuất lipid và chuyển hóa năng lượng.
Justin Y. Lee, tác giả chính của nghiên cứu tại UCSF cho biết, TOFA dường như tham gia vào một phản ứng trao đổi chất phối hợp. Nó không chỉ đơn thuần là ngăn chặn quá trình tổng hợp lipid. Nó cũng kích hoạt các con đường tiêu hao năng lượng có thể giúp cơ thể xử lý lượng lipid và glucose dư thừa hiệu quả hơn.
Nhóm nghiên cứu đã xem xét liệu TOFA có thể được kết hợp với các loại thuốc GLP-1 hiện có hay không. Các loại thuốc này bao gồm semaglutide, được bán dưới tên thương hiệu Ozempic hoặc Wegovy, và tirzepatide, được bán dưới tên Mounjaro và Zepbound.
Ở chuột, việc kết hợp TOFA với các loại thuốc GLP-1 này mang lại những cải thiện lớn hơn về trọng lượng cơ thể, kiểm soát đường huyết, nồng độ insulin và triglyceride so với việc sử dụng riêng lẻ từng loại thuốc.
Mặc dù kết quả đầy hứa hẹn, các nhà nghiên cứu nhấn mạnh rằng TOFA cho đến nay mới chỉ được nghiên cứu trên động vật. Tính an toàn và hiệu quả của nó ở người vẫn chưa được biết và cần được đánh giá trong các nghiên cứu tương lai.
