Hành vi quái đản của lỗ đen siêu khối lượng gây chấn động giới thiên văn

Một lỗ đen siêu khối lượng, sau khi "ăn quá nhiều", đang nhanh chóng "ợ hơi" và phóng ra vật chất.

Một khám phá đáng kinh ngạc được thực hiện bởi kính viễn vọng không gian tia X XMM-Newton của Cơ quan Vũ trụ Châu Âu ( ESA ) đã gây chấn động cộng đồng thiên văn toàn cầu. Cụ thể, khi các nhà nghiên cứu phân tích một nhân thiên hà hoạt động (AGN) trong thiên hà Seyfert, họ đã quan sát thấy một lỗ đen siêu khối lượng có tên PG1211+143. Lỗ đen này đang nuốt chửng vật chất xung quanh với tốc độ không thể tưởng tượng được, phóng ra vật chất dư thừa với tốc độ gần bằng một phần ba tốc độ ánh sáng theo kiểu "ợ hơi".

Có thể thấy, nghiên cứu này không chỉ thách thức sự hiểu biết hiện tại của chúng ta về hành vi của lỗ đen mà còn cung cấp những manh mối hoàn toàn mới về sự tiến hóa của các thiên hà trong vũ trụ.

anh-chup-man-hinh-2026-05-24-123841.png
Ảnh: @Space.

Được biết, lỗ đen siêu khối lượng PG1211+143, nằm cách Trái đất khoảng 1,2 tỷ năm ánh sáng, có khối lượng gấp khoảng 40 triệu lần khối lượng Mặt Trời. Các nhóm nghiên cứu, sử dụng các quan sát cực kỳ nhạy bén từ kính viễn vọng không gian tia X XMM-Newton, đã phát hiện ra rằng chỉ trong vòng năm tuần, một dòng vật chất khổng lồ tương đương với 10 lần khối lượng Trái đất đã lao về phía lỗ đen siêu khối lượng này với tốc độ đáng kinh ngạc. Hiện tượng bồi tụ nhanh chóng này vượt xa phạm vi ổn định được dự đoán bởi các mô hình lý thuyết trước đó.

Điều đáng kinh ngạc hơn nữa là sau màn "nuốt chửng" điên cuồng như vậy, lỗ đen đã không nuốt chửng toàn bộ vật chất. Thay vào đó, nó phun trào dữ dội những luồng vật chất năng lượng cao ra ngoài. Những luồng vật chất này di chuyển với tốc độ đáng kinh ngạc, xấp xỉ 0,27 lần tốc độ ánh sáng, hay gần 80.000 km/giây. Khi vật chất bị phun trào với tốc độ gần bằng tốc độ ánh sáng này di chuyển trong không gian xung quanh hạt nhân thiên hà hoạt động, nó làm nóng khí xung quanh lên đến hàng triệu độ C, tạo ra một vùng rộng lớn và cực kỳ nóng.

Ý nghĩa của khám phá này nằm ở tác động sâu sắc của lỗ đen siêu khối lượng đối với các mô hình lý thuyết về sự hình thành và tiến hóa của các thiên hà. Ngoài ra, sự phóng vật chất cực nhanh và môi trường nhiệt độ cao do PG1211+143 tạo ra có thể ảnh hưởng đến thiên hà chủ của nó theo những cách phức tạp hơn.

Mời Quý Độc Giả cùng xem video: “Phát hiện hơn 100 mộ táng thời kỳ Hùng Vương có niên đại khoảng 3.500 năm tại Di chỉ Vườn Chuối”. Nguồn video: @VTV24.

Lỗ đen TON-618 nặng gấp 66 tỷ lần Mặt Trời- 'quái vật' hủy diệt sao

Lỗ đen lớn nhất có thể quan sát được trong vũ trụ: TON-618, với khối lượng gấp 66 tỷ lần khối lượng Mặt Trời gây ngạc nhiên các chuyên gia.

Mặt trời có thể chứa tới 1,3 triệu Trái đất. Lỗ đen siêu khối lượng Sagittarius A* ở trung tâm Dải Ngân hà có khối lượng gấp 4 triệu lần khối lượng Mặt trời, nhưng nếu bị ném vào lỗ đen TON-618, tất cả những gì gọi là "to lớn" ở trên đều sẽ trở nên vô nghĩa.

anh-chup-man-hinh-2026-05-15-110738.png
Ảnh: @Sohu.

Hành vi quái dị của lỗ đen cách Trái Đất 665 triệu năm ánh sáng

Một lỗ đen bí ẩn đã hồi sinh ba năm sau khi nuốt chửng một ngôi sao, rồi đột nhiên phun ra vật chất còn sót lại.

Các nhà thiên văn học đã chứng kiến ​​một vụ bùng phát ánh sáng từ một lỗ đen cách Trái Đất khoảng 665 triệu năm ánh sáng, khi nó xé toạc một ngôi sao nhỏ. Tuy nhiên, ba năm sau, lỗ đen này lại chiếu sáng vũ trụ mà không có dấu hiệu nuốt chửng thêm vật thể nào.

Các nhà thiên văn học chỉ ra rằng, vụ bùng phát này bắt nguồn từ ngôi sao mà nó đã nuốt chửng cách đây ba năm trước đó, nhưng vì một lý do nào đó, nó lại phóng ra vật chất sau vài năm im lìm. Chưa ai từng chứng kiến ​​điều gì tương tự xảy ra trước đây.

Lỗ đen trong lõi 'chấm đỏ nhỏ' khiến các nhà khoa học kinh ngạc

Kính viễn vọng không gian James Webb (JWST) đã phát hiện "vật thể đỏ" bí ẩn chỉ mới vài trăm triệu năm tuổi, cách Trái đất khoảng 1,18 tỷ năm ánh sáng.

"Chấm đỏ nhỏ" (tên ký hiệu khoa học là 3DHST-AEGIS-12014) nhưng sáng bất thường này phát ra tia X cường độ cao, khiến các nhà khoa học kinh ngạc bởi nó có thể là "giai đoạn phát triển âm thầm" của một lỗ đen siêu khối lượng.

Các nhà khoa học trước đây suy đoán rằng chúng là những thiên hà trẻ bị che khuất bởi bụi hoặc các vùng sao dày đặc, nhưng những quan sát mới đã bác bỏ lý thuyết đó. Tia X từ vật thể này (3DHST-AEGIS-12014) phát ra từ các vết nứt trong lớp khí dày đặc, cho thấy có một lỗ đen hoạt động ở lõi của nó.

Đọc nhiều nhất

Tin mới

Sự thật bất ngờ về bụi mặt trăng

Sự thật bất ngờ về bụi mặt trăng

Nghiên cứu cho thấy, bụi mặt trăng ít độc hại hơn ô nhiễm không khí đô thị, điều này góp phần tăng thêm sự an toàn cho chuyến trở lại Mặt trăng của nhân loại.