Kền kền Ai Cập biết dùng công cụ như người

Mang cái đầu trọc đặc trưng của loài chim ăn xác thối nhưng lại nổi tiếng vì trí thông minh đáng kinh ngạc, kền kền Ai Cập là một sinh vật đầy nghịch lý.

Thanh Bình (tổng hợp) 26/05/2026 06:05

Kền kền Ai Cập, tên khoa học Neophron percnopterus, là một trong những loài kền kền nhỏ nhất thuộc Cựu Thế giới, sinh sống trải dài từ Nam Âu, Bắc Phi đến Trung Đông và Ấn Độ. Khác với hình dung u tối mà nhiều người thường gán cho kền kền, loài chim này có vẻ ngoài khá đặc biệt: bộ lông trắng kem tương phản với phần cánh đen, khuôn mặt vàng cam không lông và chiếc mỏ thon dài. Khi trưởng thành dưới nắng sa mạc, bộ lông của chúng đôi khi còn ngả màu vàng đất vì bụi và khoáng chất.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Trong văn hóa Ai Cập cổ đại, kền kền từng được xem là biểu tượng linh thiêng. Hình ảnh của chúng xuất hiện trong chữ tượng hình và gắn với nữ thần Nekhbet – vị thần bảo hộ Thượng Ai Cập. Người Ai Cập cổ đại quan sát thấy loài chim này bay cao, sống bền bỉ giữa môi trường khắc nghiệt và đóng vai trò “dọn sạch” xác chết trong tự nhiên, nên dành cho chúng sự kính trọng đặc biệt.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Điều khiến kền kền Ai Cập nổi tiếng với giới khoa học lại là trí thông minh hiếm thấy ở chim săn mồi. Đây là một trong số ít loài chim được ghi nhận biết sử dụng công cụ. Khi gặp trứng đà điểu quá cứng để mổ vỡ, chúng sẽ dùng mỏ nhặt đá rồi ném vào quả trứng cho tới khi lớp vỏ nứt ra. Hành vi này từng khiến các nhà nghiên cứu kinh ngạc, bởi khả năng dùng công cụ vốn được xem là dấu hiệu của tư duy phát triển cao.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Dù ăn xác thối, kền kền Ai Cập thực ra là “nhân viên vệ sinh” cực kỳ quan trọng của hệ sinh thái. Chúng giúp loại bỏ xác động vật trước khi vi khuẩn và dịch bệnh lan rộng. Axit dạ dày của chúng mạnh đến mức có thể tiêu diệt nhiều mầm bệnh nguy hiểm mà các loài khác khó xử lý. Ở một số vùng nông thôn, sự suy giảm số lượng kền kền từng dẫn tới việc xác động vật tồn đọng nhiều hơn và kéo theo sự gia tăng của chó hoang.

Loài chim này còn có khả năng di cư đáng nể. Một số quần thể sinh sản ở châu Âu sẽ vượt hàng nghìn kilomet qua Địa Trung Hải để trú đông tại châu Phi. Trên bầu trời nóng bỏng của sa mạc hay các hẻm núi đá, hình bóng kền kền Ai Cập lượn bằng đôi cánh dài tạo nên cảm giác vừa cô độc vừa hùng vĩ.

Đáng tiếc là hiện nay kền kền Ai Cập đang đối mặt với nhiều nguy cơ như ngộ độc, mất môi trường sống và va chạm với đường điện. Từ một loài từng xuất hiện rộng khắp, số lượng của chúng đã suy giảm ở nhiều nơi.

Dù bị mang tiếng là “chim ăn xác chết”, kền kền Ai Cập vẫn là minh chứng rằng thiên nhiên luôn cần cả những sinh vật con người ít yêu thích nhất để duy trì sự cân bằng mong manh của thế giới sống.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước

#Biểu tượng linh thiêng Ai Cập #Trí thông minh chim kền kền #Vai trò hệ sinh thái #Hành vi dùng công cụ #Nguy cơ và bảo tồn

Sinh vật cổ xưa kỳ dị là ân nhân cứu mạng hàng triệu người trên thế giới

Trước cả thời khủng long xuất hiện, những sinh vật mang giáp như xe tăng mini này đã bò dưới đáy biển nguyên thủy của Trái Đất.

Merostomata — thường được biết đến qua các loài sam biển hay cua móng ngựa — là một trong những nhóm động vật cổ đại kỳ lạ nhất còn tồn tại đến ngày nay. Dù có tên gọi chứa chữ “cua”, sam biển thực ra không phải cua mà có họ hàng gần với nhện và bọ cạp hơn là các loài giáp xác quen thuộc.

Xem chi tiết

Sinh vật kỳ ảo nhất đại dương, gần như không biến đổi sau hàng trăm triệu năm

Ẩn mình dưới đáy biển như những bông hoa ngoài hành tinh, hải quỳ ống khiến nhiều thợ lặn lần đầu nhìn thấy phải sửng sốt.

Hải quỳ ống (Cerianthus membranaceus) là một trong những sinh vật kỳ lạ nhất dưới đáy biển Địa Trung Hải. Thoạt nhìn, nó giống một bông hoa phát sáng hoặc sinh vật ngoài hành tinh hơn là động vật biển. Những xúc tu dài mềm mại xòe tròn quanh miệng tạo nên vẻ đẹp mê hoặc, đặc biệt khi dòng nước nhẹ làm chúng chuyển động như những dải lụa sống.

Xem chi tiết

Sinh vật đang thống trị Trái Đất thật ra không phải con người mà là loài này

Dù vô hình trước mắt thường, vi khuẩn lại tạo nên một thế giới đông đúc và quyền lực hơn con người tưởng tượng rất nhiều.

Vi khuẩn là những sinh vật sống nhỏ bé đến mức hàng triệu cá thể có thể nằm gọn trên đầu kim, nhưng chúng lại hiện diện gần như ở mọi nơi trên Trái Đất. Từ đáy đại dương sâu thẳm, miệng núi lửa nóng bỏng, lớp băng Nam Cực cho đến chính cơ thể con người, vi khuẩn đã tồn tại và phát triển suốt hàng tỷ năm trước cả khi khủng long xuất hiện.

Xem chi tiết

Đọc nhiều nhất

Kính viễn vọng ALMA chụp được khoảnh khắc quý giá về các 'hành tinh sơ sinh'

Các nhà thiên văn học lần đầu tiên chứng kiến sự ra đời của các "hành tinh sơ sinh" nhờ kính viễn vọng vô tuyến ALMA.

Bộ mặt thật của 'hành tinh đỏ' khiến nhiều người bất ngờ

Bộ mặt thật của "hành tinh đỏ" Sao Hỏa đã được hé lộ, thông qua một phân tích toàn diện từ thành phần khoáng chất đến quan sát hình ảnh.

Các đợt nắng nóng kỷ lục trong lịch sử thế giới

Trong những năm qua, nắng nóng cực đoan đã phá vỡ kỷ lục ở nhiều nước trên thế giới và cướp đi sinh mạng của hàng trăm cho tới hàng ngàn người.

Phi hành gia Trung Quốc lên trạm Thiên Cung, chuẩn bị đổ bộ lên Mặt trăng

Ba phi hành gia trên tàu vũ trụ Thần Châu 23 (Trung Quốc) mới lên đến Trạm vũ trụ Thiên Cung trong nỗ lực đổ bộ lên Mặt trăng trước năm 2030.

Giới khoa học có bằng chứng mới về nguồn gốc sự sống trên Trái đất

Các nhà khoa học thông báo đã tìm thêm được bằng chứng cho thấy từ trường có vai trò quan trọng trong quá trình hình thành sự sống.

Những dấu mốc ngoại giao của 50 năm quan hệ Việt Nam – Thái Lan

Nửa thế kỷ qua, quan hệ Việt Nam – Thái Lan đã chuyển mình từ thăm dò ngoại giao sang đối tác chiến lược quan trọng hàng đầu trong khu vực Đông Nam Á.

Bí mật của loại nấm từng dành cho quý tộc Trung Hoa, Việt Nam cực nhiều

Mang hương thơm đặc trưng cùng lịch sử hàng nghìn năm trong ẩm thực Đông Á, nấm hương là một “kho báu” của rừng già.

Lý do các cổ vật bằng vàng không bị rỉ sét, gần như nguyên vẹn theo thời gian

Các nhà khoa học đã tìm ra câu trả lời về việc các cổ vật bằng vàng không bị rỉ sét, gần như nguyên vẹn theo thời gian dù bị chôn vùi dưới lòng đất nhiều năm.

Chính thức giải mã bí ẩn hàng hải nhuốm màu kinh dị thế kỷ 19

Hơn một thế kỷ, vụ việc 10 người trên tàu Mary Celeste biến mất không dấu vết đã trở thành một trong những huyền thoại “tàu ma” nổi tiếng nhất lịch sử hàng hải.