Năm 1939, tại Sutton Hoo ở Suffolk, miền Đông nước Anh, các nhà khảo cổ phát hiện một ngôi mộ thuyền Anglo-Saxon có niên đại khoảng đầu thế kỷ VII. Bên trong con thuyền dài khoảng 27 m từng có một phòng mai táng chứa vũ khí, áo giáp, đồ vàng, bạc, tiền xu và nhiều vật phẩm quý giá. Trong số đó, nổi bật nhất là một chiếc mũ trụ sắt có khuôn mặt gần như siêu nhiên.

Ảnh: nationalgeographic

Điều thú vị là chiếc mũ không còn nguyên vẹn khi được khai quật. Qua hơn một thiên niên kỷ nằm trong đất, phần sắt đã bị phân mảnh, khiến các chuyên gia phải nghiên cứu hàng trăm mảnh vỡ để phục dựng hình dáng ban đầu. Chiếc mũ hiện nay tại Bảo tàng Anh vì thế là một bản phục dựng dựa trên những gì còn sót lại, kết hợp với các vật liệu hỗ trợ hiện đại.

Mũ có chóp cong, miếng che má sâu, phần bảo vệ phía sau đầu và một mặt nạ che gần như toàn bộ khuôn mặt. Trên đỉnh chạy một sống mũ bằng sắt, trang trí bằng dây bạc và những hình đầu động vật. Phần mũi được mạ vàng, trong khi lông mày có các chi tiết vàng, bạc và đá garnet. Một số viên đá garnet từng được đặt phía trên mắt khiến khuôn mặt trở nên đặc biệt dữ dội.

Ảnh: mainlymuseums

Nhưng đáng kinh ngạc nhất là hệ thống hình ảnh trên chiếc mũ. Các tấm đồng được phủ thiếc mang những hoa văn động vật đan xen cùng hình ảnh các chiến binh. Có hai cảnh nổi tiếng thường được gọi là “Chiến binh nhảy múa” và “Chiến binh ngã xuống”. Những hình ảnh này cho thấy chiếc mũ không đơn thuần là một món trang bị quân sự mà còn là một tác phẩm nghệ thuật mang ý nghĩa biểu tượng.

Phần mặt nạ thậm chí tạo thành hình một con rồng. Theo Bảo tàng Anh, đôi cánh của con rồng tạo thành phần lông mày, còn phần đuôi kéo dài thành hình ria mép. Khi nhìn từ phía trước, khuôn mặt người và hình rồng hòa vào nhau, tạo cảm giác như người đội mũ đang mang một sinh vật huyền thoại trên mặt.

Ảnh: independent.co

Chiếc mũ có chiều cao khoảng 31,8 cm và trọng lượng nguyên bản được ước tính khoảng 2,5 kg. Nó thuộc loại mũ trụ rất hiếm của châu Âu thời kỳ này, cho thấy người sở hữu có địa vị đặc biệt cao. Cùng với thanh kiếm, áo giáp, khóa thắt lưng bằng vàng và nhiều báu vật khác, nó góp phần tạo nên hình ảnh một nhân vật quyền lực trong xã hội Anglo-Saxon.

Danh tính người được chôn tại Sutton Hoo vẫn chưa được xác định chắc chắn. Ban đầu, người ta từng cho rằng đây có thể là một vị vua Đông Anglia, đặc biệt là Rædwald. Tuy nhiên, các nghiên cứu sau này thận trọng hơn và khu vực Sutton Hoo thường được nhìn nhận như một nghĩa địa của tầng lớp quý tộc Đông Anglia, thay vì chỉ đơn giản là lăng mộ của một vị vua.

Có lẽ chính sự kết hợp giữa nghệ thuật, chiến tranh, quyền lực và bí ẩn khiến Mũ trụ Sutton Hoo trở thành một trong những khuôn mặt nổi tiếng nhất của thời Anglo-Saxon. Hơn 1.400 năm sau khi được chôn xuống đất, nó vẫn khiến người hiện đại đặt câu hỏi: người đàn ông phía sau khuôn mặt sắt ấy thực sự là ai?