Mới đây, Văn phòng HĐND và UBND xã An Ngãi Trung đã hoàn tất công tác lựa chọn nhà thầu cho gói thầu: Thi công xây dựng thuộc dự án Sửa chữa, cải tạo, nâng cấp, mở rộng, xây dựng mới hạng mục công trình giáo dục năm 2025 xã An Ngãi Trung. Đây là gói thầu quan trọng sử dụng nguồn vốn sự nghiệp giáo dục, nhằm đảm bảo cơ sở vật chất cho các trường mầm non, tiểu học và trung học cơ sở trên địa bàn xã.
Cuộc cạnh tranh kịch tính của 6 nhà thầu
Theo Biên bản mở thầu và Báo cáo đánh giá hồ sơ dự thầu qua mạng (E-HSDT), gói thầu có giá dự toán là 3.558.852.713 đồng. Quá trình đấu thầu đã thu hút 6 nhà thầu tham gia, tạo nên một cuộc cạnh tranh sôi động về giá. Tuy nhiên, kết quả đánh giá kỹ thuật lại cho thấy nhiều bất ngờ khi hàng loạt tên tuổi bị loại dù có giá dự thầu rất thấp.
Cụ thể, Liên danh Sửa chữa công trình giáo dục năm 2025 xã An Ngãi Trung (gồm Công ty TNHH Xây dựng Tính Nhân - Công ty TNHH Tư vấn Xây dựng Thương mại Tân Gia Phát) là đơn vị bỏ giá thấp nhất cuộc thầu với 2.718.489.070,755 đồng (tiết kiệm đến 14,5% so với giá gói thầu). Thế nhưng, nhà thầu này đã bị loại ngay từ bước đánh giá năng lực và kinh nghiệm. Theo báo cáo chấm thầu, hợp đồng tương tự mà liên danh cung cấp không đáp ứng tính chất kết cấu nhà cấp IV theo yêu cầu của hồ sơ mời thầu (E-HSMT). Đặc biệt, tại phần kỹ thuật, giải pháp phòng cháy chữa cháy của liên danh này còn áp dụng tiêu chuẩn TCVN 3254:1989 đã hết hiệu lực pháp luật, gây ảnh hưởng đến tính khả thi và an toàn của công trình.
Tiếp đến là Công ty TNHH XD Kiến Hòa, đơn vị có giá dự thầu sau giảm giá là 3.176.336.618,9428 đồng (giảm 15,06%). Tuy nhiên, nhà thầu này cũng bị loại ở bước kỹ thuật do đề xuất áp dụng tiêu chuẩn vật tư hết hiệu lực đối với thiết bị vệ sinh. Tương tự, Công ty CP xây dựng Trúc Xanh bị loại vì sử dụng hàng loạt tiêu chuẩn hết hiệu lực cho vật tư chính như sơn tường, inox, máy lạnh và có sự sai khác về tiến độ thi công giữa thuyết minh và biểu đồ. Ngay cả Công ty TNHH MTV Xây dựng Năm Nu cũng không vượt qua được cửa ải kỹ thuật do sai khác thông tin về nhân công và tiến độ.
Trong số 6 nhà thầu tham dự, duy nhất có Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Hưng Lộc Tiến và Công ty TNHH Xây dựng công trình Thuận Thành vượt qua được bước đánh giá kỹ thuật để bước vào vòng xếp hạng tài chính. Với mức giá dự thầu sau giảm giá là 3.154.245.116,1651 đồng, Công ty Hưng Lộc Tiến đã chính thức được phê duyệt trúng thầu.
Hé lộ năng lực nhà thầu trúng thầu
Theo Quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu số 08/QĐ-VP ngày 17/04/2026 do ông Nguyễn Văn Kiển – Chánh Văn phòng HĐND và UBND xã An Ngãi Trung ký, Công ty TNHH Thương mại Xây dựng Hưng Lộc Tiến (MST: 1301034734) đã giành chiến thắng với tỉ lệ tiết kiệm cho ngân sách Nhà nước đạt khoảng 11,3%.
Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty Hưng Lộc Tiến có địa chỉ tại số 332, Ấp Bình An, xã Giồng Trôm, tỉnh Vĩnh Long. Doanh nghiệp do ông Nguyễn Phong Hải làm đại diện pháp luật, thành lập từ năm 2017.
Trong lịch sử đấu thầu tính đến tháng 04/2026 nhà thầu này đã tham gia khoảng 44 gói thầu, trong đó trúng 16 gói, trượt 25 gói, và hiện đang chờ kết quả một số gói thầu khác. Tổng giá trị trúng thầu với vai trò độc lập ghi nhận đạt 32.181.073.938 đồng. Ngoài gói thầu đã trúng đang phân tích nêu trên thì tháng 01/2026 doanh nghiệp này cũng đã trúng 2 gói tại Trung tâm Phục vụ Hành chính công xã Lương Hòa.
Góc nhìn chuyên gia
Phân tích về việc nhiều nhà thầu trượt vì lỗi áp dụng tiêu chuẩn hết hiệu lực, Chuyên gia đấu thầu Nguyễn Quốc Vũ cho rằng, đây là bài học lớn cho các doanh nghiệp khi không cập nhật kịp thời các quy định mới của Luật Đấu thầu 2023 và Nghị định 214/2025/NĐ-CP. "Việc tuân thủ các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật hiện hành không chỉ là điều kiện để trúng thầu mà còn là yếu tố sống còn để đảm bảo chất lượng công trình giáo dục, phục vụ trực tiếp lợi ích của Nhân dân," ông Vũ nhấn mạnh.
Dư luận đặt nghi vấn, liệu việc nhiều nhà thầu cùng mắc các lỗi "sơ đẳng" về tiêu chuẩn pháp luật hết hiệu lực là do sự thiếu chuyên nghiệp của nhà thầu hay do tính đặc thù của HSMT? Tuy nhiên, việc đánh giá khách quan dựa trên sự thẩm định của tổ chuyên gia và Trung tâm Tư vấn và Kiểm định xây dựng Bến Tre đã đảm bảo gói thầu được trao cho đơn vị có hồ sơ kỹ thuật chuẩn xác nhất.
PHƯƠNG PHÁP ĐÁNH GIÁ HỒ SƠ DỰ THẦU ĐỐI VỚI HÀNG HÓA, XÂY LẮP
Điều 58 Luật Đấu thầu quy định các phương pháp đánh giá hồ sơ dự thầu bao gồm: Phương pháp giá thấp nhất; Phương pháp giá đánh giá; Phương pháp kết hợp giữa kỹ thuật và giá. Phương pháp giá thấp nhất thường áp dụng cho các gói thầu đơn giản, các yêu cầu về kỹ thuật, tài chính được quy định thành các tiêu chuẩn "đạt" hoặc "không đạt". Nhà thầu nào có hồ sơ đáp ứng tất cả các tiêu chuẩn và có mức giá thấp nhất sẽ được xếp hạng thứ nhất.
Phương pháp giá đánh giá (thường dùng cho các gói thầu quy mô lớn) là phương pháp quy đổi các yếu tố về kỹ thuật, chất lượng, tiến độ và giá về cùng một mặt bằng giá để so sánh. Nhà thầu có giá đánh giá thấp nhất là nhà thầu trúng thầu. Cuối cùng, phương pháp kết hợp kỹ thuật và giá áp dụng cho các gói thầu công nghệ cao hoặc có tính chất đặc thù, trong đó điểm tổng hợp được tính theo tỷ trọng (thường kỹ thuật chiếm 70-80%, giá chiếm 20-30%).
Theo Nghị định 214/2025/NĐ-CP, hội đồng đánh giá (Tổ chuyên gia) phải có chứng chỉ hành nghề đấu thầu và phải chịu trách nhiệm cá nhân về kết quả chấm thầu. Với sự hỗ trợ của công nghệ năm 2026, việc chấm thầu qua mạng giúp loại bỏ các sai sót thủ công và đảm bảo tính khách quan. Người dân và các nhà thầu có thể tra cứu biên bản mở thầu công khai để biết giá dự thầu của các đối thủ, từ đó giám sát được sự minh bạch trong khâu chấm thầu của chủ đầu tư.