Các con đường đang được trải nhựa, sự hiện diện an ninh đã mạnh mẽ đang được củng cố, và một không khí mong đợi – và lo lắng – đang bao trùm thủ đô Pakistan nơi cả thế giới sẽ theo dõi vào cuối tuần này.

Đúng sáu tuần sau khi Mỹ và Israel tiến hành các cuộc tấn công phối hợp vào Iran, cũng như vụ ám sát Lãnh tụ tối cao Ayatollah Ali Khamenei. Chiến dịch quân sự này cũng đẩy cả Trung Đông vào bất ổn khi Tehran đóng cửa tuyến đường dầu quan trọng nhất thế giới.

Dự kiến Islamabad sẽ tổ chức các cuộc đàm phán với sự tham gia của các quan chức hàng đầu của Mỹ và Iran vào ngày 11/4 (theo giờ địa phương)

Cuộc đàm phán sẽ được tổ chức khi nào và ở đâu?

Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif chính thức mời cả hai bên theo đuổi các cuộc đàm phán hướng tới một giải pháp hoàn toàn cho cuộc chiến.

Nhà Trắng đã xác nhận rằng các cuộc thảo luận chính thức sẽ bắt đầu vào sáng thứ Bảy theo giờ địa phương.

Hội đồng An ninh Quốc gia Tối cao Iran cho biết các cuộc đàm phán có thể tiếp tục lên đến 15 ngày.

Khách sạn Serena ở Islamabad sẽ đón tiếp các đoàn đại biểu. Nằm cạnh Bộ Ngoại giao ở Khu Đỏ của thủ đô, nơi có các tòa nhà chính phủ và đại sứ quán quan trọng, khách sạn đã bị trưng dụng từ tối thứ Tư đến Chủ nhật, với yêu cầu khách rời khỏi đây.

Dự kiến đây cũng sẽ là địa điểm tổ chức các cuộc đàm phán.

Các nhà chức trách đã tuyên bố ngày 9 và 10 tháng 4 là ngày nghỉ lễ ở thủ đô liên bang, miễn trừ các dịch vụ thiết yếu như cảnh sát, bệnh viện và các tiện ích.

An ninh đã được thắt chặt trên toàn thành phố. Vùng Đỏ đã bị phong tỏa, trong khi các lối vào chính của Islamabad cũng đã bị đóng cửa.

Ai sẽ tham dự các cuộc đàm phán?

Nhà Trắng đã xác nhận rằng Phó Tổng thống Mỹ JD Vance sẽ dẫn đầu phái đoàn Mỹ, cùng với đại sứ hàng đầu của Tổng thống Donald Trump là Steve Witkoff và con rể Jared Kushner.

Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf và Bộ trưởng Ngoại giao Abbas Araghchi dự kiến sẽ dẫn đầu phái đoàn Iran. Không rõ liệu có đại diện nào từ Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) - đơn vị đang dẫn đầu phản ứng quân sự của Tehran trong cuộc chiến - sẽ tham dự các cuộc đàm phán hay không. Nhưng chúng ta biết, ông Ghalibaf là cựu chỉ huy IRGC.

Cuộc đàm phán sẽ diễn ra như thế nào?

Thủ tướng Sharif sẽ chủ trì các cuộc đàm phán và tổ chức các cuộc họp sơ bộ riêng với cả hai bên vào thứ Sáu hoặc sáng sớm thứ Bảy, tùy thuộc vào thời điểm các bên đến.

Phó Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Ngoại giao Ishaq Dar, người đã tham gia vào hoạt động ngoại giao con thoi trong suốt cuộc xung đột, dự kiến sẽ tạo điều kiện thuận lợi cho các cuộc đàm phán thực tế vào thứ Bảy.

Hiện vẫn chưa rõ liệu tư lệnh quân đội Pakistan, Thống chế Asim Munir, có tham gia hay không.

Phía Mỹ và Iran dự kiến sẽ ngồi trong các phòng riêng biệt, trong khi các quan chức Pakistan chuyển tin nhắn giữa họ.

Việc Vance tham gia các cuộc đàm phán là một bước phát triển quan trọng. Các quan chức Iran hoài nghi về việc tiếp tục hợp tác với Witkoff và Kushner vì ở Muscat và Geneva vào tháng Hai. Mỹ bắt đầu ném bom Iran ngay cả khi các cuộc đàm phán đang diễn ra. Họ coi Vance là người cởi mở hơn trong việc chấm dứt xung đột.

Được coi là một ứng cử viên tiềm năng cho đề cử tổng thống đảng Cộng hòa năm 2028, Vance đã đặt mình vào vị trí thận trọng trước sự can thiệp kéo dài của quân đội Mỹ ở Trung Đông.

Tại sao lại là Pakistan?

Pakistan đã nổi lên như một trung gian quan trọng giữa Washington và Tehran trong những tuần gần đây. Mặc dù có những căng thẳng trong quá khứ với cả hai nước, Islamabad hiện vẫn duy trì mối quan hệ hợp tác với mỗi nước.

Trong những ngày gần đây, Tư lệnh quân đội Asim Munir đã gặp gỡ các nhà lãnh đạo Mỹ và Iran trong nhiều cuộc họp liên quan đến các cuộc đàm phán ngoại giao.

Pakistan có chung biên giới 900km (560 dặm) với Iran và là nơi có cộng đồng Hồi giáo Shia lớn thứ hai thế giới sau nước láng giềng, những yếu tố làm tăng tầm quan trọng của nước này đối với Tehran.

Không giống như phần lớn các nước Trung Đông, Pakistan không có căn cứ quân sự của Mỹ, điều này càng làm tăng thêm uy tín trong mắt Iran. Đồng thời, Pakistan đã được chỉ định là Đồng minh Không thuộc NATO của Mỹ kể từ năm 2004.

Tuy nhiên, chức vụ đại sứ Mỹ tại Islamabad vẫn thường bị bỏ trống. Kể từ năm 2018, chỉ có một đại sứ được xác nhận là Donald Blome phục vụ từ năm 2022 đến đầu năm 2025. Vị trí đó hiện tại đang trống.

Có gì trên bàn đàm phán?

Hai bên tham gia đàm phán với những bất đồng lớn.

Đề xuất hòa bình 10 điểm của Iran kêu gọi quyền giám sát eo biển Hormuz, rút lực lượng chiến đấu của Mỹ khỏi Trung Đông, và ngừng các hoạt động quân sự chống lại các nhóm vũ trang đồng minh, cùng với nhiều yêu cầu khác.

Mỹ chưa chính thức chấp nhận các điều khoản này, mặc dù Trump đã gọi kế hoạch 10 điểm là “có thể thực hiện được”. Thay vào đó, Nhà Trắng tuyên bố Iran sẵn sàng đầu hàng kho uranium đã được làm giàu, một quan điểm mà người phát ngôn Karoline Leavitt mô tả là một yêu cầu không thể thương lượng. Iran - ít nhất là về mặt chính thức - chưa chấp nhận rằng họ sẵn sàng từ bỏ uranium đã được làm giàu của mình.

Một cuộc tranh chấp riêng biệt xoay quanh vấn đề Lebanon.

Vụ đánh bom của Israel vào nước láng giềng phía bắc, khiến hơn 200 người thiệt mạng hôm thứ Tư, là cuộc tấn công dữ dội nhất của Israel vào Lebanon kể từ khi bắt đầu cuộc chiến hiện tại.

Araghchi cảnh báo rằng Tehran có thể từ bỏ lệnh ngừng bắn nếu các cuộc tấn công của Israel tiếp tục, đồng thời nói rằng Mỹ phải lựa chọn giữa việc ngừng bắn hoặc tiếp tục chiến tranh qua Israel.

Tuy nhiên, Vance, phát biểu tại Budapest, cho biết các điều khoản ngừng bắn không bao gồm Lebanon - một quan điểm mà Trump và Nhà Trắng đã đưa ra.

Masood Khalid, cựu đại sứ Pakistan tại Trung Quốc, nói rằng bầu không khí đã bị nhiễm độc trước khi các cuộc đàm phán bắt đầu.

“Israel đang đóng vai trò phá hoại để làm suy yếu quá trình này,” ông nói. “Việc không ngừng ném bom vào Lebanon nhằm kích hoạt một kịch bản mà theo đó các bên sẽ củng cố thêm lập trường của mình và quá trình này bị hủy bỏ”.

Thiếu lòng tin là trở ngại lớn nhất. Hiện tại, cả Washington và Tehran đều đang cố gắng chứng minh rằng họ 'thắng' bằng cách đưa ra những yêu cầu tối đa, nhưng nếu lệnh ngừng bắn này được giữ vững và họ thực sự gặp nhau, đó sẽ là bước quan trọng nhất.

Những kết quả có thể xảy ra và những trở ngại tiềm ẩn là gì?

Các nhà phân tích cho biết, việc đạt được thỏa thuận cuối cùng vẫn chưa thể xảy ra trong ngắn hạn, với sự ngờ vực sâu sắc từ cả hai phía.

Lebanon đang nổi lên như một đường đứt gãy trung tâm.

Lebanon sẽ như là "điểm đột phá" tiềm năng giữa Mỹ và Israel. Chìa khóa về vấn đề này có thể nằm trong tay ông Trump.

Một giải pháp bền vững chỉ có thể đạt được nếu Israel ngừng tấn công. Trong tất cả các vòng đàm phán, chính Israel đã phá vỡ chúng bằng cách tấn công Iran.

Cuối cùng, việc này phụ thuộc vào Mỹ: từ bỏ lệnh ngừng bắn và tấn công Iran, hoặc buộc Israel tuân thủ lệnh ngừng bắn.

Việc Israel vắng mặt trong các cuộc đàm phán là một thách thức về mặt cấu trúc.

Israel là một bên tham gia chiến tranh, và là quốc gia có nhiều lợi ích nhất khi tiếp tục cuộc chiến này. Họ không tham gia thì luôn có thể lập luận rằng người Israel không đồng ý với các điều khoản của bất kỳ thỏa thuận nào.

Một thỏa thuận nhỏ giữa Mỹ và Iran về vấn đề hạt nhân và một sự hiểu biết đa phương để mở eo biển Hormuz có thể xảy ra, vì cả hai bên đều đang cho thấy dấu hiệu mệt mỏi và muốn giảm bớt các hành động thù địch.

Bất kỳ thỏa thuận nào cũng có thể cần sự ủng hộ từ các quốc gia quan trọng ở Trung Đông, các thành viên thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc và một nghị quyết mang tính ràng buộc.