Tại Đại hội Thi đua yêu nước toàn quốc lần thứ XI, ngành giáo dục có nhiều gương mặt tiêu biểu được tôn vinh, trong đó có cô Vũ Thị Hạnh, Tổ trưởng tổ Sinh học, Trường THPT Chuyên Hùng Vương (Phú Thọ). Gắn bó hơn 30 năm với giáo dục mũi nhọn, cô Hạnh được biết đến qua những thành tích nổi bật trong bồi dưỡng học sinh giỏi Sinh học quốc gia, quốc tế, đặc biệt là câu chuyện "cổ tích giữa đời thường" với học trò Nguyễn Thị Thu Nga.
Người đứng sau những tấm huy chương
Là Thạc sĩ Sinh học, Tổ trưởng tổ Sinh học Trường THPT Chuyên Hùng Vương, cô Vũ Thị Hạnh gắn bó với sự nghiệp trồng người từ năm 1995 đến nay. Trong vai trò tổ trưởng chuyên môn và phụ trách bồi dưỡng đội tuyển học sinh giỏi Sinh học, cô trực tiếp giảng dạy, xây dựng chương trình ôn luyện cho học sinh từ cấp tỉnh đến quốc gia, khu vực và quốc tế.
Dưới sự dẫn dắt của cô, tổ Sinh học liên tục đạt danh hiệu Lao động tiên tiến, 100% giáo viên hoàn thành tốt và xuất sắc nhiệm vụ. Chất lượng giảng dạy các khối lớp luôn đạt 100% khá, giỏi, nhiều năm liền có học sinh đạt thủ khoa khối B cấp tỉnh, á khoa toàn quốc.
Ở mũi nhọn Sinh học, thành tích nổi bật hơn cả. Giai đoạn 2020–2025, môn Sinh học của Phú Thọ có 8 lượt học sinh tham dự Olympic quốc tế và khu vực, giành 7 huy chương và 1 bằng khen. Tại kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, đội tuyển Sinh học duy trì thành tích ổn định với 39 giải, trong đó có 3 giải Nhất; hàng trăm giải học sinh giỏi cấp tỉnh được ghi nhận.
Bên cạnh công tác giảng dạy, cô Hạnh tích cực tham gia biên soạn ngân hàng đề thi, viết sáng kiến kinh nghiệm, là thành viên ban cố vấn nhiều cuộc thi học thuật của tỉnh. Những đóng góp ấy mang về cho cô nhiều bằng khen của Bộ GD&ĐT, UBND tỉnh Phú Thọ, cùng các danh hiệu thi đua của ngành.
“Tôi luôn quan niệm, thành tích không phải của riêng một cá nhân. Đó là kết quả của sự nỗ lực bền bỉ của cả tập thể và ý chí vượt khó của học sinh”, cô Hạnh chia sẻ khi nhìn lại hành trình của mình.
Câu chuyện cổ tích nuôi học trò nghèo và hạnh phúc “khi các em gọi tôi là mẹ”
Trong rất nhiều học trò từng được cô Vũ Thị Hạnh dìu dắt, Nguyễn Thị Thu Nga là cái tên gắn với cô bằng một câu chuyện vượt ra ngoài khuôn khổ thầy – trò. Xuất thân từ gia đình khó khăn ở huyện Lâm Thao (Phú Thọ), bố mất sớm, mẹ là công nhân nuôi ba con ăn học, Nga từng đứng trước nguy cơ phải từ bỏ con đường học tập dài hơi.
Năm lớp 9, Nga đạt giải Nhất môn Sinh học cấp tỉnh, đủ điều kiện tuyển thẳng vào Trường THPT Chuyên Hùng Vương. Tuy nhiên, đến ngày nộp hồ sơ nhập học, nhà trường không thấy em xuất hiện. Theo đề nghị của Ban Giám hiệu, cô Vũ Thị Hạnh, khi đó là Tổ trưởng Tổ Sinh học, trực tiếp về quê Nga để tìm hiểu nguyên nhân và thuyết phục.
Qua tìm hiểu, cô Hạnh được biết, Nga muốn học trường gần nhà để phù hợp với hoàn cảnh gia đình. Mẹ em hoàn toàn để con tự quyết vì cuộc sống quá nhiều lo toan. Bản thân Nga cũng đầy băn khoăn vì sợ không kham nổi chi phí sinh hoạt xa nhà và học phí. Trước khi gặp cô Hạnh, gần như em không có người thân ở TP Việt Trì.
Sau gần hai giờ trò chuyện, dẫn chứng bằng chính cuộc đời mình và nhiều học trò từng vượt khó, cô Hạnh đã khiến Nga thay đổi quyết định, đặc biệt là bởi câu nói: “Có cô rồi, em không phải lo gì nữa”.
Không dừng lại ở việc vận động nhập học, cô Hạnh nhận Nga về ở cùng, nuôi đỡ đầu suốt ba năm học THPT, vừa chăm lo sinh hoạt, vừa trực tiếp bồi dưỡng chuyên môn. Với cô, đó là trách nhiệm tự nhiên của người làm nghề. “Nếu mình có thể giúp một học sinh không bỏ lỡ cơ hội thì nhất định phải làm. Học giỏi đã khó, học giỏi trong hoàn cảnh thiếu thốn còn khó gấp nhiều lần”, cô chia sẻ.
Những ngày đầu sống chung, Nga gầy gò, xanh xao. Điều cô Hạnh lo nhất không phải thành tích mà là sức khỏe của học trò. Từ ăn uống, sinh hoạt đến việc học, cô lo liệu tất cả, gia đình Nga không phải chu cấp thêm. Chồng mất sớm, một mình nuôi hai con trai, việc có thêm Nga khiến gánh nặng trên vai cô lớn hơn, nhưng cô chưa bao giờ tính toán. Bởi cô coi Nga như con gái. Mà đã là cha mẹ thì không bao giờ tính toán với con.
Đáp lại sự chở che ấy là nỗ lực bền bỉ của Nga. Nhận ra tố chất đặc biệt của học trò, cô Hạnh áp dụng phương pháp bồi dưỡng “đi tắt đón đầu”, cho Nga tiếp cận sớm đề thi quốc tế. Có lúc làm sai nhiều, Nga bật khóc. Cô Hạnh ân cần dạy Nga cách sửa sai.
Kết quả, Nga liên tiếp giành giải Nhì học sinh giỏi quốc gia, hai lần tham dự Olympic Sinh học quốc tế, giành Bằng khen năm 2020 và Huy chương Bạc Olympic Sinh học quốc tế năm 2021. Với thành tích đặc biệt xuất sắc, Nga được Chủ tịch nước tặng Huân chương Lao động hạng Ba, đồng thời được tuyển thẳng vào Trường Đại học Y Hà Nội, thực hiện được ước mơ trở thành bác sĩ.
Nhìn lại hành trình đã qua, cô Vũ Thị Hạnh chia sẻ, phần thưởng lớn nhất không nằm ở huân chương hay huy chương. “Điều khiến tôi hạnh phúc nhất là thấy học trò trưởng thành, tự tin bước vào đời. Khi các em gọi tôi là mẹ, đó là vinh dự mà không danh hiệu nào sánh được”, cô chia sẻ.
