Nhiều gia đình gặp tình trạng Wi-Fi yếu ở một vài vị trí trong nhà thường nghĩ ngay đến việc nâng cấp gói cước hoặc mua router mới. Trước khi bỏ tiền, người dùng có thể thử một thay đổi đơn giản hơn: điều chỉnh ăng-ten Wi-Fi. Tuy nhiên, trái với suy nghĩ phổ biến, việc chĩa đầu “râu” router thẳng về phía phòng ngủ, TV hay máy tính đang bắt sóng yếu không đồng nghĩa tín hiệu sẽ tập trung mạnh hơn tại đó. Cách ăng-ten phát sóng, vị trí đặt router và vật cản xung quanh mới là những yếu tố quyết định vùng phủ Wi-Fi.

Với các loại ăng-ten dipole phổ biến trên router gia đình, tín hiệu không tập trung mạnh nhất ở phần đầu ăng-ten. Theo tài liệu kỹ thuật được cung cấp, khi ăng-ten được dựng thẳng, vùng bức xạ chủ yếu nằm trên mặt phẳng ngang và có hình dạng gần giống một chiếc bánh donut nếu nhìn theo chiều đứng. NETGEAR cũng mô tả tín hiệu từ ăng-ten thường lan theo phương vuông góc với hướng của ăng-ten. Điều này có nghĩa một chiếc ăng-ten dựng đứng sẽ phù hợp hơn với việc phủ sóng trên cùng một mặt phẳng, thay vì “bắn” tín hiệu trực tiếp về phía đầu ăng-ten. Vì vậy, nếu router phục vụ căn hộ hoặc ngôi nhà chỉ có một tầng, cách đơn giản nhất là bắt đầu với việc dựng các ăng-ten theo phương thẳng đứng, sau đó kiểm tra chất lượng kết nối tại những vị trí thường sử dụng.

Không nên chĩa đầu ăng-ten router thẳng về phía thiết bị muốn tăng sóng; hướng phát của ăng-ten phụ thuộc vào cách bố trí và thiết kế của từng mẫu router.

Một số thử nghiệm của TP-Link cho thấy hướng đặt ăng-ten có thể tạo ra khác biệt về cường độ tín hiệu trong những điều kiện nhất định. Trong thử nghiệm với điện thoại nhận tín hiệu trên mặt phẳng ngang, ăng-ten dựng đứng cho mức -26 dBm, trong khi nghiêng 45 độ là -35 dBm và đặt nằm ngang hoàn toàn là -39 dBm. Với đơn vị dBm, giá trị càng gần 0 thì tín hiệu càng mạnh. Tuy nhiên, người dùng không nên xem những con số này như một công thức áp dụng cho mọi ngôi nhà, bởi kết quả thực tế còn phụ thuộc vào thiết kế ăng-ten, vị trí router, vật liệu xây dựng và khoảng cách giữa thiết bị với bộ phát. Đặc biệt, với nhà nhiều tầng, việc giữ tất cả ăng-ten cùng một hướng chưa chắc là lựa chọn tối ưu. Người dùng có thể thử kết hợp ăng-ten dựng đứng với một số ăng-ten nghiêng khoảng 30-45 độ để mở rộng vùng phủ theo chiều dọc. Một số thiết kế router của ASUS cũng sử dụng cách bố trí kết hợp giữa ăng-ten thẳng và nghiêng, nhưng góc tối ưu vẫn phụ thuộc từng model.

Do đó, thay vì áp dụng máy móc những mẹo như “một râu dựng, một râu nằm” hay “tất cả ăng-ten phải nghiêng 45 độ”, người dùng nên coi đây là quá trình thử nghiệm theo chính không gian sống của mình. Với nhà một tầng, hãy bắt đầu bằng việc dựng ăng-ten thẳng và đo thử tốc độ hoặc cường độ tín hiệu ở phòng xa router. Nếu nhà có hai hoặc ba tầng, có thể thử nghiêng một số ăng-ten để tạo vùng phủ theo chiều đứng rồi so sánh kết quả. Quan trọng là không cố bẻ ăng-ten vượt quá giới hạn khớp xoay hoặc tự ý thay đổi thiết kế của thiết bị. Ngoài ra, cần nhớ rằng chỉnh ăng-ten Wi-Fi không làm tăng băng thông Internet. Nếu đường truyền từ nhà mạng vốn chậm hoặc đang gặp sự cố, việc xoay “râu” router sẽ không thể khắc phục nguyên nhân gốc.

Trong thực tế, vị trí đặt router Wi-Fi thậm chí có thể tạo ra khác biệt lớn hơn việc xoay ăng-ten. Router nên được đặt tương đối gần trung tâm khu vực cần phủ sóng, thay vì nằm ở một góc hoặc sát tường ngoài của căn nhà. Đặt thiết bị trên bàn hoặc giá cao và thoáng cũng tốt hơn để router sát sàn. Người dùng cũng nên tránh giấu bộ phát trong tủ chỉ vì lý do thẩm mỹ, bởi vật cản có thể làm suy giảm tín hiệu. Tường gạch, bê tông và các vật liệu xây dựng khác cũng khiến Wi-Fi suy hao đáng kể; mức suy hao tham khảo trong tài liệu RF của Cisco có thể khoảng 3 dB với vách thạch cao, 10 dB với tường gạch và 12 dB với bê tông, dù con số thực tế thay đổi tùy cấu tạo công trình.

Ngoài tường, những vật liệu và thiết bị xung quanh cũng cần được lưu ý. Kim loại lớn có thể ảnh hưởng đến đặc tính phát của ăng-ten, trong khi một số thiết bị như lò vi sóng, điện thoại không dây, thiết bị Bluetooth hoặc động cơ công suất lớn có thể tạo môi trường nhiễu. Router cũng không nên đặt ở nơi quá nóng hoặc hứng ánh nắng trực tiếp trong thời gian dài, bởi nhiệt độ cao có thể ảnh hưởng đến độ ổn định và hiệu suất hoạt động. Vì vậy, trước khi nghĩ đến việc đổi router hay nâng cấp gói cước, các gia đình nên thử đưa bộ phát ra khỏi tủ, đặt ở vị trí cao và thoáng, ưu tiên khu vực trung tâm, sau đó điều chỉnh ăng-ten dựa trên số tầng và cách bố trí căn nhà. Chỉ vài thay đổi nhỏ nhưng đúng cách có thể giúp tối ưu vùng phủ Wi-Fi, giảm điểm chết và mang lại kết nối ổn định hơn trong sinh hoạt hàng ngày.