Trong nền nghệ thuật Việt Nam hiếm có cặp vợ chồng cùng được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân và đảm nhiệm vai trò lãnh đạo các đơn vị nghệ thuật công lập. Nghệ sĩ Nhân dân Tấn Minh và Nghệ sĩ Nhân dân Thu Huyền là một trong những trường hợp đặc biệt ấy.
Một người là giọng ca trữ tình được yêu mến qua nhiều thế hệ, người còn lại là "Thị Mầu" kinh điển của sân khấu chèo Việt Nam. Hơn hai thập kỷ đồng hành trong hôn nhân, họ không chỉ xây dựng một gia đình hạnh phúc mà còn bền bỉ cống hiến cho nghệ thuật, góp phần gìn giữ và phát triển những giá trị văn hóa truyền thống.
Hai con đường nghệ thuật khác nhau nhưng cùng chung đích đến
Sinh năm 1972 tại Nam Định, Tấn Minh bén duyên với âm nhạc từ rất sớm. Khi mới 16 tuổi, sau khi đạt giải tại một cuộc thi hát, anh quyết định theo đuổi con đường ca hát chuyên nghiệp và thi vào Nhạc viện Hà Nội, nay là Học viện Âm nhạc Quốc gia Việt Nam.
Cuối những năm 1990, Tấn Minh trở thành một trong những giọng ca được yêu thích trên sóng truyền hình với ca khúc Phượng hồng. Sau đó, album Bức thư tình đầu tiên giúp tên tuổi anh được khẳng định trong dòng nhạc trữ tình, với chất giọng nam trung trầm ấm, giàu cảm xúc và phong cách biểu diễn tinh tế, không ồn ào nhưng luôn chạm đến trái tim người nghe.
Suốt nhiều năm hoạt động nghệ thuật, Nghệ sĩ Nhân dân Tấn Minh ghi dấu ấn qua hàng loạt ca khúc như Mối tình đầu, Em và tôi, Mong về Hà Nội, Tôi ru em ngủ, Mẹ... Anh được giới chuyên môn đánh giá là một trong những giọng hát có đời sống nghệ thuật bền bỉ, lựa chọn chất lượng nghệ thuật thay vì chạy theo thị hiếu nhất thời.
Trong khi đó, người bạn đời của anh – Nghệ sĩ Nhân dân Thu Huyền – lại gắn bó với nghệ thuật chèo. Sinh năm 1975 tại Hà Nội trong một gia đình không có truyền thống nghệ thuật, chị đến với chèo bằng niềm say mê từ những lần xem biểu diễn trên truyền hình khi còn nhỏ.
Nhận thấy năng khiếu của cô gái trẻ, Nhà hát Chèo Hà Nội đã tuyển chọn và đào tạo Thu Huyền từ sớm. Năm 23 tuổi, chị giành giải Nhất Tài năng sân khấu trẻ với vai Thị Mầu, mở ra hành trình trở thành một trong những nghệ sĩ chèo nổi bật nhất của thế hệ mình.
"Thị Mầu" ghi dấu một thế hệ khán giả
Nhắc đến Thu Huyền, công chúng nhớ ngay đến vai Thị Mầu trong vở chèo cổ Quan Âm Thị Kính. Với lối diễn tự nhiên, ánh mắt sắc sảo, nụ cười duyên cùng cách xử lý nhân vật tinh tế, chị đã tạo nên hình tượng Thị Mầu sống động, vừa lẳng lơ, hồn nhiên, vừa giàu sức sống.
Nhiều thế hệ khán giả và giới chuyên môn đánh giá đây là một trong những màn hóa thân thành công nhất của sân khấu chèo đương đại. Sau Thu Huyền, không ít nghệ sĩ tiếp tục đảm nhận vai diễn này, nhưng hình tượng chị tạo dựng vẫn được xem là dấu ấn khó thay thế.
Không chỉ thành công với Thị Mầu, Thu Huyền còn ghi dấu qua nhiều vai diễn như Xúy Vân trong Xúy Vân giả dại, Thị Phương trong Trương Viên, Hoạn Thư trong Kiều, cô Son và nhiều vai diễn lớn khác của sân khấu chèo.
Bên cạnh hoạt động biểu diễn, nữ nghệ sĩ luôn dành nhiều tâm huyết cho việc bảo tồn nghệ thuật truyền thống. Chị nhiều lần khẳng định chèo sẽ không bao giờ mất đi bởi đây là loại hình nghệ thuật gắn bó mật thiết với đời sống văn hóa vùng đồng bằng Bắc Bộ và luôn có chỗ đứng trong lòng công chúng.
Không chỉ thành công trên sân khấu, cả Tấn Minh và Thu Huyền đều được tín nhiệm giao trọng trách quản lý các đơn vị nghệ thuật lớn của Hà Nội.
Năm 2015, Tấn Minh được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Ưu tú và cùng năm đó được bổ nhiệm làm Giám đốc Nhà hát Ca múa nhạc Thăng Long. Trong vai trò quản lý, anh cùng tập thể nhà hát xây dựng nhiều chương trình nghệ thuật chất lượng, đồng thời tạo điều kiện để nghệ sĩ trẻ phát huy năng lực. Nhà hát liên tục đạt nhiều huy chương và giải thưởng tại các liên hoan, hội diễn chuyên nghiệp toàn quốc.
Ở lĩnh vực chèo, Thu Huyền cũng có bước chuyển quan trọng khi được bổ nhiệm làm Phó Giám đốc nghệ thuật Nhà hát Chèo Hà Nội năm 2017. Đến năm 2022, chị được giao điều hành nhà hát sau khi người tiền nhiệm nghỉ hưu và tiếp tục đảm nhận vai trò lãnh đạo đơn vị.
Trên cương vị quản lý, Thu Huyền dành nhiều tâm huyết cho việc đào tạo lớp diễn viên trẻ, làm mới các chương trình biểu diễn nhưng vẫn giữ gìn những giá trị cốt lõi của nghệ thuật chèo. Chị cho rằng việc bảo tồn di sản không chỉ là lưu giữ những vở diễn kinh điển mà còn phải tìm cách đưa chèo đến gần hơn với khán giả hôm nay.
Cùng được phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân và cùng là giám đốc
Một dấu mốc đặc biệt trong cuộc đời của hai nghệ sĩ là lễ phong tặng danh hiệu Nghệ sĩ Nhân dân lần thứ 10 diễn ra năm 2024.
Sau nhiều năm cống hiến, cả Tấn Minh và Thu Huyền đều được trao tặng danh hiệu cao quý nhất dành cho nghệ sĩ biểu diễn. Đây không chỉ là sự ghi nhận dành cho những thành tựu cá nhân mà còn là sự khẳng định những đóng góp bền bỉ của họ đối với nghệ thuật nước nhà.
Việc hai vợ chồng cùng được phong Nghệ sĩ Nhân dân và đều đang giữ cương vị lãnh đạo nhà hát khiến nhiều đồng nghiệp và khán giả xem đây là một trong những cặp đôi đặc biệt của giới văn hóa nghệ thuật Việt Nam.
Nếu trên sân khấu họ là những nghệ sĩ thành công thì ngoài đời, Nghệ sĩ Nhân dân Tấn Minh và Nghệ sĩ Nhân dân Thu Huyền lại khiến nhiều người ngưỡng mộ bởi cuộc hôn nhân bền vững.
Hai người kết hôn năm 2004 sau nhiều năm tìm hiểu và hiện có hai con trai. Dù đều bận rộn với lịch biểu diễn và công tác quản lý, cả hai luôn cố gắng tự chăm sóc gia đình, dành thời gian cho các con thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào người giúp việc.
Trong nhiều cuộc phỏng vấn, Nghệ sĩ Nhân dân Tấn Minh từng chia sẻ vợ là người cá tính, thẳng thắn nhưng giàu tình cảm và luôn hết lòng vì gia đình. Anh không ngại chia sẻ việc nhà, từ nấu ăn đến rửa bát, bởi với anh, hạnh phúc gia đình được tạo nên từ sự sẻ chia trong những điều bình dị.
Về phía mình, Nghệ sĩ Nhân dân Thu Huyền cho biết chồng không chỉ là người bạn đời mà còn là người bạn nghề luôn đưa ra những góp ý chân thành sau mỗi chương trình biểu diễn. Cả hai hiếm khi can thiệp sâu vào công việc của nhau, nhưng luôn lắng nghe và động viên đối phương vượt qua áp lực nghề nghiệp.
Có lẽ chính sự thấu hiểu ấy đã giúp họ gìn giữ mái ấm hơn 20 năm, trong khi cả hai đều hoạt động ở môi trường nghệ thuật vốn nhiều áp lực và đòi hỏi sự hy sinh.
Ở thời điểm hiện tại, Nghệ sĩ Nhân dân Tấn Minh và Nghệ sĩ Nhân dân Thu Huyền không còn chỉ là những nghệ sĩ biểu diễn. Họ còn là những nhà quản lý văn hóa, những người truyền cảm hứng cho thế hệ nghệ sĩ trẻ và góp phần định hướng sự phát triển của hai đơn vị nghệ thuật quan trọng của Thủ đô.