Nỗi ám ảnh mang tên "bãi rác lộ thiên" xã Vũ Dương

Theo phản ánh của người dân xã Vũ Dương, tỉnh Ninh Bình, bãi rác tập kết tại cánh đồng thôn Lũ Phong (địa phận xã Yên Ninh, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định trước đây) đã trở thành "điểm đen" ô nhiễm nhiều năm nay.

Ghi nhận của phóng viên vào ngày 26/2/2026 cho thấy, một cảnh tượng nhếch nhác, ô nhiễm nghiêm trọng đang hiện hữu ngay sát trục đường giao thông và khu vực canh tác của bà con nông dân.

Tại hiện trường, hàng tấn rác thải đủ loại từ túi nilon, chai nhựa, rác thải sinh hoạt đến phế thải công nghiệp đổ tràn ra lòng đường, bốc mùi hôi thối nồng nặc.

Điều đáng nói, bãi rác này hoàn toàn nằm lộ thiên, không hề có tường rào che chắn, không có hệ thống cây xanh cách ly và cũng chẳng có quy trình xử lý nước thải đạt chuẩn.

Mỗi khi có luồng gió mạnh, túi nilon và rác nhẹ lại bay tán loạn, phủ trắng những ruộng lúa đang thì con gái của người dân xung quanh. Nhưng đó chưa phải là điều tồi tệ nhất. "Cơn ác mộng" thực sự đến từ những đám khói đen kịt thường xuyên bốc lên từ bãi rác này.

Nước rỉ rác đe dọa ruộng đồng và sản xuất nông nghiệp tại xã Vũ Dương

Bất kể ngày hay đêm, bãi rác thôn Lũ Phong (xã Vũ Dương) liên tục bị đốt cháy. Lúc thì bùng phát thành ngọn lửa lớn, lúc lại cháy âm ỉ tạo thành những đụn khói khổng lồ len lỏi vào từng ngõ ngách, nhà dân.

Bà Ninh Thị Ánh (người dân xã Vũ Dương) bức xúc: “Bãi rác này tồn tại nhiều năm nay rồi, cực kỳ ô nhiễm. Khổ nhất là mỗi khi họ đốt rác, gặp gió là khói bay tít mù khắp nơi, tràn cả vào trong nhà.

Mùi nhựa cháy khét lẹt, mùi rác nồng nặc khiến chúng tôi thấy khó thở, đau đầu. Riêng những hộ có ruộng gần đây thì cứ vài hôm lại phải ra đồng dọn rác một lần vì túi nilon bay xuống trắng cả ruộng, bẩn không chịu nổi”.

Theo bà Ánh và nhiều hộ dân sinh sống lân cận, bãi rác này được giao cho một cá nhân trong xóm trông coi. Tuy nhiên, việc xử lý rác lại chủ yếu bằng cách đốt thủ công.

Bình quân cứ 2 ngày lại có một đợt đốt rác. Khói từ việc đốt rác lộ thiên chứa hàng loạt chất độc nguy hại như: dioxin, furan, kim loại nặng... Những chất này không tán đi xa mà quẩn quanh ở tầng thấp, len lỏi vào hệ hô hấp của người già và trẻ nhỏ, tiềm ẩn nguy cơ gây ung thư và các bệnh về đường hô hấp mãn tính.

Nông dân lo mất mùa vì ô nhiễm kéo dài

Không chỉ gây ô nhiễm không khí, bãi rác này còn là "thủ phạm" trực tiếp gây ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp. Do không có hệ thống thu gom nước thải, mỗi khi trời mưa hoặc rác phân hủy, dòng nước đen kịt, đặc quánh rỉ ra từ bãi rác chảy trực tiếp xuống các kênh mương nội đồng.

Nguồn nước này mang theo vi khuẩn và hóa chất độc hại chảy vào ruộng lúa, khiến cây trồng kém phát triển, ảnh hưởng nghiêm trọng đến năng suất lúa của bà con.

Một người dân xót xa: "Chúng tôi làm nông, trông chờ vào hạt thóc mà nước thế này thì sao sống nổi. Rác trên trời bay xuống, nước độc dưới đất thấm vào, cực chẳng đã chúng tôi mới phải kêu cứu”.

Cần giải pháp căn cơ thay vì "vùi lấp" rác thải tạm thời

Trao đổi với phóng viên Báo Dân Việt về thực trạng trên, ông Trần Bá Huấn - Phó Chủ tịch UBND xã Vũ Dương thừa nhận tình trạng ô nhiễm tại bãi rác thuộc địa phận xã Yên Ninh (cũ) là có thật.

Ông Huấn cho biết: “Chúng tôi đã nắm được tình hình tại bãi rác mà phóng viên nêu. Do hiện tại chưa có vị trí tập kết mới thay thế nên trước mắt, đang xử lý bằng cách thuê máy múc để vùi lấp rác thải thu gom được, hạn chế việc phát tán mùi và rác bay”.

Trước tình trạng rác thải đổ tràn lan ra đường gây cản trở giao thông và ô nhiễm mỹ quan, vị lãnh đạo xã cũng đưa ra giải pháp: “Chúng tôi đang hướng tới việc lắp đặt camera giám sát tại khu vực này. Nếu phát hiện trường hợp hộ dân nào đổ rác không đúng quy định, xã sẽ nhắc nhở và có biện pháp xử lý nghiêm theo quy chế của địa phương”.

Mặc dù chính quyền địa phương đã có những động thái bước đầu, tuy nhiên theo ghi nhận thực tế, biện pháp vùi lấp hay lắp camera chỉ là giải pháp tình thế.

Người dân xã Vũ Dương đang cần một giải pháp căn cơ hơn: Hoặc là di dời bãi rác ra xa khu dân cư và vùng sản xuất, hoặc phải có quy trình xử lý rác thải hiện đại, tuyệt đối không để tình trạng đốt rác lộ thiên tái diễn.