Ngày 26/1, trong Lễ diễu binh Ngày Cộng hòa lần thứ 77 trên đại lộ Kartavya Path ở thủ đô New Delhi, Ấn Độ đã lần đầu tiên công khai trưng bày Tên lửa Chống hạm Tầm xa (Long Range Anti-Ship Missile - LR-AShM). Đây là lần xuất hiện chính thức đầu tiên của hệ thống tấn công hàng hải phóng từ mặt đất này trước công chúng.
LR-AShM được giới thiệu cùng bệ phóng, qua đó xác nhận định hướng phát triển một hệ thống tên lửa bờ biển có khả năng tấn công các mục tiêu hải quân ở cự ly rất xa. Theo các thông tin công bố, LR-AShM có tầm bắn lên tới 1.500 km, đáp ứng yêu cầu tác chiến của các đơn vị phòng thủ bờ biển thuộc Hải quân Ấn Độ.
Việc lựa chọn thời điểm công khai LR-AShM cho thấy chương trình đã đạt đến mức độ hoàn thiện nhất định, đủ điều kiện để trình diễn ở cấp độ quốc gia. Tên lửa này được phát triển nhằm lấp khoảng trống năng lực giữa các tên lửa hành trình chống hạm siêu âm như BrahMos và các tên lửa đạn đạo tầm xa vốn chủ yếu phục vụ mục tiêu răn đe chiến lược.
LR-AShM được thiết kế như một vũ khí mang đầu đạn thông thường, có khả năng duy trì tốc độ siêu vượt âm trong khi cơ động trong khí quyển để tấn công các mục tiêu hải quân đang di chuyển. Trọng tâm của chương trình là kiến trúc “tăng tốc – lướt” (boost-glide), kết hợp tên lửa đẩy nhiên liệu rắn hai tầng với phương tiện lướt siêu vượt âm được tối ưu cho bay trong khí quyển, thay vì quỹ đạo đạn đạo thuần túy.
Chương trình phát triển do Tổ chức Nghiên cứu và Phát triển Quốc phòng Ấn Độ (DRDO) chủ trì, với sự tham gia của các cơ sở nghiên cứu tên lửa và hệ thống công nghệ cao. Thiết kế LR-AShM nhấn mạnh việc duy trì vận tốc siêu vượt âm trong phần lớn hành trình bay, đồng thời vẫn đảm bảo khả năng kiểm soát và cơ động ở giai đoạn cuối, yếu tố then chốt để đánh trúng các mục tiêu trên biển.
Về cấu hình, sau khi phóng, tầng đẩy đầu tiên đưa tên lửa lên tốc độ rất cao rồi tách ra. Tầng đẩy thứ hai tiếp tục gia tốc trước khi phương tiện lướt siêu vượt âm bước vào giai đoạn bay lướt không động cơ trong khí quyển. Nhờ hình dạng khí động học đặc biệt, thân lướt có thể cơ động ngang và điều chỉnh quỹ đạo, khiến đường bay khó dự đoán và gây khó khăn cho các hệ thống phòng thủ.
Các thử nghiệm quan trọng của LR-AShM đã được tiến hành trước khi tên lửa ra mắt công chúng. Đáng chú ý, vào tháng 11/2024, Ấn Độ đã thực hiện thành công một thử nghiệm tầm xa vượt quá 1.500 km, xác nhận khả năng tách tầng, duy trì tốc độ siêu vượt âm và cơ động trong khí quyển.
Hiện tại, LR-AShM chưa được tuyên bố đạt trạng thái sẵn sàng tác chiến và vẫn đang trong giai đoạn sản xuất hạn chế phục vụ thử nghiệm và đánh giá. Trong tương lai, hệ thống này được kỳ vọng sẽ triển khai tại các tổ hợp tên lửa bờ biển, góp phần tăng cường năng lực chống tiếp cận, phong tỏa khu vực và bảo vệ các hướng tiếp cận chiến lược trên biển của Ấn Độ.
LR-AShM đặc biệt nguy hiểm nhờ tầm bắn tới 1.500 km, cho phép tấn công tàu mặt nước từ sâu trong đất liền. Tên lửa đạt tốc độ siêu vượt âm Mach 5-10, rút ngắn đáng kể thời gian phát hiện và phản ứng của hạm tàu. Khác với tên lửa đạn đạo truyền thống, LR-AShM sử dụng quỹ đạo lướt cơ động trong khí quyển, khiến đường bay khó dự đoán và đánh chặn. Dù mang đầu đạn thông thường, động năng lớn và khả năng tấn công mục tiêu di động giúp LR-AShM có thể gây thiệt hại nghiêm trọng cho các tàu chiến cỡ lớn.
