Cùng với các hệ thống tác chiến điện tử, tên lửa hành trình, tên lửa đối hạm/đối không, ngư lôi thì pháo hạm là thành phần không thể thiếu trong biên chế mọi tàu chiến mặt nước của hải quân các nước trên thế giới.
 |
| Pháo hạm Mk 110 Mod 0 57mm. Ảnh: Naval technology |
Ưu điểm của pháo hạm
Xét về mức độ “thông minh” thì pháo hạm không thể so sánh được với một số loại vũ khí khác như tên lửa hành trình, ngư lôi có điều khiển, nhưng khi thực hiện tác chiến phòng không tầm gần, các loại pháo hạm lại tỏ ra hết sức hữu dụng bởi những ưu điểm vượt trội đó là:
- Pháo hạm có khả năng bắn với tốc độ cao, qua đó hình thành lưới lửa phòng không dày đặc khiến vũ khí đối hạm của đối phương khó lòng xuyên thủng được mạng lưới phòng thủ này. Theo đó, tốc độ bắn trung bình của pháo hạm hiện nay vào khoảng 100 - 180 phát/phút.
- Do một số mẫu pháo hạm tiên tiến đã được trang bị hệ thống điều khiển bắn điện tử nên chúng có tốc độ vận hành cao, mức độ tản mát đạn thấp, giảm tỷ lệ thương vong cho người lính vận hành;
- Việc trang bị đạn điều khiển thông minh trên một số pháo hạm hiện đại giúp tăng đáng kể độ chính xác ; khả năng xuyên giáp lớn; có thể tác chiến trong mọi điều kiện thời tiết và môi trường tác chiến phức tạp khác nhau;
- Kích thước của pháo hạm cũng nhỏ gọn nên có thể lắp đặt theo dạng modun trên nhiều biến thể tàu chiến khác nhau tùy theo mức độ thực hiện nhiệm vụ.
 |
| Pháo hạm MK 45 Mod 4 127mm. Ảnh: Modern weapons |
Một số loại pháo hạm điển hình
- Pháo hạm Mk 110 Mod 0 57mm
Pháo hạm Mk 110 cỡ nòng 57mm do Hãng BAE System nghiên cứu chế tạo, là loại vũ khí đa nhiệm trên boong cỡ nòng trung bình, được kết nối với hệ thống điều khiển bắn kỹ thuật số. Mk 110 nặng khoảng 14 tấn, tháp pháo được kết cấu góc cạnh giúp giảm đáng kể diện tích phản xạ sóng radar qua đó nâng cao năng lực tàng hình cho tàu.
Mk 110 được thiết kế với khả năng bắn loạt tự động với tốc độ lên tới 220 phát/phút với đầu đạn nặng khoảng 6,1kg và có thể sử dụng đạn của loại pháo Mk 295 cùng cỡ nòng. Loại đạn này có thể được cài đặt theo 6 chế độ bắn khác nhau như chế độ bắn phát một hoặc chế độ tối ưu hóa hiệu ứng nổ với tầm bắn hiệu quả 8,5km và tầm bắn xa nhất khoảng 16km. Bên cạnh đó, các hệ thống lắp đặt đi kèm với pháo hạm Mk 110 sử dụng công nghệ điện/thủy lực điều khiển phụ đem lại khả năng bền bỉ và độ chính xác cực cao trong điều kiện sóng lớn.
- Pháo hạm MK 45 Mod 4 127mm
Mk 45 cũng do Hãng BAE Systems phát triển, là loại pháo hạm tự động nhẹ nhất, nhỏ gọn nhất trên thế giới, đồng thời cũng được triển khai rộng rãi nhất với hơn 260 hệ thống cung cấp cho Hải quân Mỹ và hải quân hơn 10 nước khác trên toàn thế giới.
Mk 45 có tầm bắn hiệu quả khoảng từ 45 - 50km với độ chính cực cao do được trang bị đạn chính xác Excalibur N5 - có khả năng dẫn đường bằng GPS. Theo đó, với đạn tiêu chuẩn thông thường Mk 45 chỉ đạt tầm bắn 15 - 16km, nhưng khi trang bị Excalibur N5 thì tầm bắn đạt gấp 3 lần, đồng thời giúp tàu chiến tăng diện tích tác chiến từ 370km2 lên thành 3.704km2.
 |
| Pháo hạm Super Rapid 76 mm/62. Ảnh: Wikipedia |
- Pháo hạm Super Rapid 76 mm/62
Super Rapid 76 mm/62 do Công ty Oto Melara phát triển, chủ yếu dùng để thực hiện nhiệm vụ tác chiến mặt nước và đối không. Super Rapid 76 mm/62 có tốc độ bắn lên tới 120 phát/phút với tầm bắn lên tới 17km và sử dụng loại đạn mới tốc độ cao mang tên ART. Thành phần của pháo hạm này bao gồm 01 modun đơn gắn pháo, 01 hệ thống nạp đạn tự động và các thiết bị hỗ trợ.
Trong đó, đặc điểm nổi bật nhất chính là đạn ART đường kính 42mm, có hình dạng như một quả rocket với cánh đuôi đứng, nặng 3,4kg, sử dụng lõi kim loại vonfram được bố trí trong vỏ đạn 76mm và được giữ ở vị trí trung tâm bằng một đế giữ vòng tròn.
Quá trình ngắm bắn và điều chỉnh góc tà nòng pháo được điều khiển thông qua các hệ thống điện tử tự động, trong khi các hệ thống nạp đạn được điều khiển thủy lực. Khi viên đạn "mẹ" được bắn đi, khí được tích tụ ở phía sau đẩy quả đạn ART bắn ra khỏi nòng pháo bay tới mục tiêu với tốc độ nhanh hơn gấp 1,5 lần so với tốc độ quả đạn thông thường nên độ chính xác cao và hiệu suất tiêu diệt mục tiêu lớn.
 |
| Pháo hạm LW 127mm/64. Ảnh: Navweaps |
- Pháo hạm LW 127mm/64
LW 127mm/64 là mẫu pháo cỡ nòng trung bình hoàn hảo phù hợp đối với các tàu cỡ vừa và cỡ lớn, sử dụng để đối phó với các mục tiêu mặt nước và hỗ trợ hỏa lực hải quân. LW 127mm/64 có thể bắn được 4 loại đạn khác nhau. Theo đó, LW 127mm/64 được trang bị 4 ống tiếp đạn và được điều khiển hoàn toàn tự động bằng hệ thống máy tính tốc độ cao. Mỗi ống tiếp đạn chứa tối đã 14 quả đạn luôn ở chế độ sẵn sàng khai hỏa và có thể được nạp đạn thêm trong khi nòng pháo vẫn đang bắn. Ngoài ra, LW 127mm/64 có thể bắn được đạn dẫn đường tầm xa Vulcano cho tầm bắn hiệu quả từ 38 - 100km.
