Cơ quan Quản lý Khoa học, Công nghệ và Công nghiệp Quốc phòng Trung Quốc (SASTIND) mới đây xác nhận tiêm kích xuất khẩu J-10CE đã đạt kết quả chiến đấu đầu tiên trong năm 2025. Đây là lần đầu tiên Bắc Kinh chính thức thừa nhận một dòng máy bay chiến đấu xuất khẩu của Trung Quốc được sử dụng thành công trong thực chiến.
Dù không công bố thời gian, địa điểm hay danh tính mục tiêu, tuyên bố này được giới quan sát quốc tế đánh giá là ám chỉ cuộc xung đột Ấn Độ - Pakistan bùng phát vào tháng 5/2025, khi Không quân Pakistan (PAF) triển khai các phi đội J-10CE thực hiện nhiệm vụ phòng không và đánh chặn.
Đáng chú ý, sau cuộc xung đột, một tiêm kích J-10C của Trung Quốc từng được ghi nhận mang 6 ký hiệu chiến công, được cho là tượng trưng cho các mục tiêu bị bắn hạ trong chiến sự, bao gồm 3 tiêm kích Rafale, 1 Su-30MKI, 1 MiG-29 của Ấn Độ và 1 UAV Heron.
Chương trình J-10 được Trung Quốc phát triển nhằm thay thế các tiêm kích thế hệ cũ và giảm phụ thuộc vào công nghệ nước ngoài. Sau các biến thể J-10A, J-10B, phiên bản J-10C đánh dấu bước nhảy vọt với radar mảng pha quét điện tử chủ động (AESA), liên kết dữ liệu hiện đại và hệ thống tác chiến điện tử cải tiến.
Từ nền tảng đó, J-10CE được phát triển như một phiên bản tối ưu cho xuất khẩu, chính thức chào bán từ năm 2019. Máy bay được định vị ở phân khúc tiêm kích thế hệ 4,5, có khả năng đảm nhiệm cả nhiệm vụ chiếm ưu thế trên không lẫn tấn công đa nhiệm, với chi phí thấp hơn đáng kể so với các tiêm kích phương Tây.
J-10CE là tiêm kích một chỗ ngồi, một động cơ, thiết kế cánh tam giác kết hợp cánh mũi, điều khiển bay điện tử hoàn toàn. Máy bay đạt tốc độ tối đa khoảng Mach 1,8, trần bay trên 18.000 m, bán kính chiến đấu hơn 1.000 km và tải trọng vũ khí tối đa khoảng 6 tấn trên 11 điểm treo.
Trong các tuyên bố của Pakistan, tên lửa không đối không tầm xa PL-15E được coi là vũ khí chủ lực tạo nên ưu thế của J-10CE. PL-15E – phiên bản xuất khẩu của PL-15 - có tầm bắn ước tính 150–200 km, sử dụng đầu dò radar chủ động và dẫn đường giữa quỹ đạo bằng liên kết dữ liệu.
Việc J-10CE kết hợp radar AESA, cảm biến hợp nhất và tên lửa tầm xa đã làm thay đổi cục diện không chiến, nhấn mạnh vai trò của tác chiến ngoài tầm nhìn thay vì không chiến quần vòng truyền thống.
Pakistan là khách hàng xuất khẩu đầu tiên của J-10CE, tiếp nhận lô đầu gồm 6 máy bay từ năm 2022 và nhanh chóng đưa vào biên chế tuyến đầu. Trong xung đột tháng 5/2025, các phi đội J-10CE được triển khai đánh chặn máy bay Ấn Độ mà không vượt qua không phận đối phương.
Dù các tuyên bố về số lượng máy bay Ấn Độ bị bắn hạ vẫn còn gây tranh cãi và chưa được xác nhận độc lập, việc Trung Quốc chính thức thừa nhận J-10CE đã tham chiến và đạt kết quả có ý nghĩa lớn về mặt chính trị - quân sự.
Trong thị trường vũ khí toàn cầu, kinh nghiệm chiến đấu thực tế luôn là yếu tố then chốt ảnh hưởng đến quyết định mua sắm. Động thái này được đánh giá sẽ giúp J-10CE gia tăng sức hấp dẫn với các quốc gia đang tìm kiếm giải pháp thay thế tiêm kích phương Tây, đặc biệt trong bối cảnh chi phí, tiến độ bàn giao và ràng buộc chính trị ngày càng trở nên nhạy cảm.
Tuy nhiên, việc thiếu thông tin chi tiết và xác minh độc lập đồng nghĩa các tranh luận xung quanh hiệu quả thực sự của J-10CE trong xung đột Ấn Độ - Pakistan vẫn sẽ tiếp tục trong thời gian tới.
