Tập đoàn quân 71 thuộc Lục quân Trung Quốc mới đây đã triển khai xe tăng chiến đấu chủ lực Type 96 trong các khoa mục huấn luyện lái xe và cơ động tại khu vực miền Đông Trung Quốc. Hoạt động này thu hút sự chú ý khi Type 96 hiện vẫn là xương sống của lực lượng tăng thiết giáp Trung Quốc, dù đã phục vụ gần ba thập kỷ.

Trực thuộc Chiến khu Đông Bộ, Tập đoàn quân 71 gồm sáu lữ đoàn hợp thành cơ động, trong đó có bốn lữ đoàn được trang bị thiết giáp hạng nặng. Mỗi lữ đoàn chỉ huy bốn tiểu đoàn hợp thành. Hiện các Lữ đoàn hợp thành số 2, 35 và 178 đều biên chế xe tăng Type 96.

Dòng xe này bắt đầu được đưa vào trang bị từ khoảng năm 1997 và đã được sản xuất với số lượng hơn 2.000 chiếc, nhờ tận dụng nhiều chuyển giao công nghệ từ các nước hậu Xô viết trong thập niên 1990.

Trong quá trình phục vụ, Type 96 đã được hiện đại hóa rộng rãi lên chuẩn Type 96A, với giáp mô-đun bổ sung và hệ thống điều khiển hỏa lực cải tiến, bao gồm các cảm biến ảnh nhiệt hiện đại. Những nâng cấp này giúp Type 96A duy trì năng lực tác chiến đáng kể, đặc biệt trong các nhiệm vụ huấn luyện và sẵn sàng chiến đấu ở cấp độ chiến thuật.

Kể từ khi Type 96 gia nhập biên chế, PLA đã đưa vào sử dụng nhiều dòng xe tăng hiện đại hơn. Việc sản xuất Type 96 được cho là đã giảm từ giữa những năm 2000 và chấm dứt vào cuối thập niên này. Tuy nhiên, xe tăng Type 99 - mẫu xe chủ lực thế hệ tiếp theo - lại không được trang bị với số lượng lớn do chi phí mua sắm và vận hành cao, dù từng được đánh giá là thiết kế xe tăng Trung Quốc có năng lực vượt trội nhất trong nhiều năm.

Thực tế này phản ánh ưu tiên chiến lược của Bắc Kinh, khi các mối đe dọa chủ yếu được nhìn nhận đến từ không quân và hải quân, thay vì các trận đánh tăng – tăng quy mô lớn. Sau khi Type 99 gần đây được nâng cấp lên chuẩn Type 99B, giới phân tích cho rằng một phần đội xe Type 96 có thể tiếp tục được nâng cấp trong giai đoạn chuyển tiếp.

Tuy nhiên, cục diện đã thay đổi đáng kể với việc xe tăng thế hệ mới Type 100 chính thức được xác nhận đưa vào biên chế từ tháng 9/2025. Type 100 tích hợp cảm biến quang học, hồng ngoại và radar, cùng hệ thống thông tin liên kết mạng cho phép kết nối với không quân, pháo binh và tác chiến điện tử. Xe được thiết kế như một “nút mạng” trong cấu trúc tác chiến đa miền, thay vì hoạt động độc lập như các xe tăng truyền thống.

Nhờ trọng lượng nhẹ hơn, ưu tiên hệ thống phòng vệ chủ động và bố trí bảo vệ kíp lái tối ưu, Type 100 được đánh giá là phù hợp với môi trường tác chiến hiện đại, đặc biệt trong kỷ nguyên UAV. Nhiều khả năng, các đơn vị Type 96A từng tham gia diễn tập mô phỏng tác chiến tại Đài Loan dưới quyền Chiến khu Đông Bộ sẽ dần được thay thế bằng Type 100 trong các vai trò tiền tuyến nhạy cảm.

Trong khi đó, Type 96 được dự đoán sẽ được điều chuyển để tái trang bị cho các đơn vị ưu tiên thấp hơn, thay thế dần các xe tăng Type 59 đã lỗi thời, qua đó tiếp tục đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu lực lượng thiết giáp PLA trong những năm tới.