Ngày 27/02/2026, Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia ghi nhận việc hoàn thành mở thầu gói thầu "Thiết bị phân tích hàm lượng nước theo phương pháp ASTM E203" (Mã TBMT: IB2600058999). Đây là gói thầu thuộc dự toán mua sắm chi thường xuyên do Chi nhánh Tổng Công ty Dầu Việt Nam - CTCP - Xí nghiệp Tổng kho Xăng dầu Đình Vũ làm chủ đầu tư.
Căn cứ Quyết định số 56/QĐ-TKĐV ngày 03/02/2026 do ông Trần Lê Thọ, Giám đốc Xí nghiệp Tổng kho Xăng dầu Đình Vũ phê duyệt, gói thầu có giá dự toán là 870.000.000 đồng. Nguồn vốn thực hiện được trích từ chi phí sản xuất kinh doanh của Xí nghiệp.
Mức tiết kiệm kỷ lục hay dấu hiệu giá thấp bất thường?
Theo biên bản mở thầu, có 3 nhà thầu tham gia nộp hồ sơ dự thầu. Kết quả cho thấy sự chênh lệch đáng kể về mức giá đề xuất giữa các đơn vị.
Cụ thể, Công ty TNHH Kỹ thuật Sao Việt (MSDN: 0304201082) đưa ra mức giá 594.000.000 đồng, so với giá gói thầu, doanh nghiệp này đã tự tin giảm tới 276.000.000 đồng, tương đương tỷ lệ tiết kiệm khoảng 31,7%. Ngay sát nút là Công ty Cổ phần Công nghệ Năng lượng AT (MSDN: 0107162250) với giá dự thầu 604.800.100 đồng, đạt tỷ lệ tiết kiệm 30,4%.
Trong khi đó, Công ty TNHH Hoa Ý (MSDN: 0301934892) đưa ra mức giá 864.000.000 đồng, chỉ chênh lệch khoảng 0,68% so với giá dự toán của chủ đầu tư.
Việc xuất hiện hai mức giá giảm sâu (gần 30-32%) đối với một thiết bị phân tích kỹ thuật chuyên dụng trong ngành xăng dầu là hiện tượng cần được phân tích kỹ lưỡng dưới góc độ pháp lý và kỹ thuật.
Trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư
Dưới góc nhìn pháp lý, Luật sư Nguyễn Quốc Vũ cho rằng, khi giá dự thầu thấp hơn 30% so với dự toán, đơn vị xét thầu cần đặc biệt lưu ý quy định tại Nghị định 214/2025/NĐ-CP. Theo đó, chủ đầu tư phải yêu cầu nhà thầu giải trình về tính khả thi của mức giá nhằm đảm bảo không có tình trạng bỏ giá rẻ để trúng thầu rồi cung cấp hàng hóa kém chất lượng hoặc không đúng thông số kỹ thuật.
Phân tích thêm về vấn đề này, chuyên gia Lê Tấn Việt nhận định: "Trong giai đoạn 2025-2026, khi chuỗi cung ứng thiết bị thí nghiệm có nhiều biến động, việc giảm giá sâu như tại gói thầu của Xí nghiệp Tổng kho Xăng dầu Đình Vũ đòi hỏi hội đồng xét thầu phải đối soát cực kỳ chặt chẽ năng lực thực tế của nhà thầu. Nếu không thể chứng minh được nguồn hàng và biên lợi nhuận hợp lý, đây có thể xem là dấu hiệu của việc cạnh tranh không lành mạnh hoặc rủi ro trong quá trình thực hiện hợp đồng".
Tuân thủ các quy định Luật Đấu thầu
Hoạt động lựa chọn nhà thầu phải tuân thủ tuyệt đối Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025), Nghị định 214/2025/NĐ-CP. Đặc biệt, Thông tư 79/2025/TT-BTC quy định rất rõ về trách nhiệm đăng tải thông tin và tính minh bạch trong việc đánh giá hồ sơ dự thầu qua mạng.
Đáng chú ý, Nghị định 214/2025/NĐ-CP tại các điều khoản về xét thầu cũng nhấn mạnh vào trách nhiệm giải trình của chủ đầu tư trong các tình huống phát sinh tại bước mở thầu. Ngay cả khi gói thầu có nhiều nhà thầu tham gia, việc đánh giá sự tương thích giữa giá dự thầu và chất lượng hàng hóa theo tiêu chuẩn ASTM E203 là rào cản kỹ thuật quan trọng nhất.
Báo Tri Thức và Cuộc Sống sẽ tiếp tục theo dõi quá trình đánh giá hồ sơ và công bố kết quả của Xí nghiệp Tổng kho Xăng dầu Đình Vũ để kịp thời thông tin đến độc giả về tính hiệu quả và minh bạch của gói thầu này.
QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ XỬ LÝ "GIÁ THẤP BẤT THƯỜNG"
Căn cứ theo quy định tại Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (sửa đổi bởi Luật số 90/2025/QH15) và Nghị định 214/2025/NĐ-CP, công tác xét thầu đối với các trường hợp có giá dự thầu thấp đáng kể so với dự toán phải tuân thủ nghiêm ngặt các quy tắc sau:
1. Nhận diện giá thấp bất thường (Điều 54 Nghị định 214/2025/NĐ-CP): Khi nhà thầu có giá dự thầu sau giảm giá thấp hơn 70% giá gói thầu hoặc thấp hơn đáng kể so với mặt bằng giá của các nhà thầu khác, chủ đầu tư phải yêu cầu nhà thầu giải trình bằng văn bản về tính khả thi của hồ sơ dự thầu.
2. Trách nhiệm giải trình của nhà thầu: Nhà thầu phải chứng minh được mức giá đưa ra dựa trên các yếu tố:
o Sự ưu việt trong quy trình thực hiện, giải pháp kỹ thuật hoặc công nghệ áp dụng.
o Các điều kiện thuận lợi đặc thù giúp giảm giá thành nhưng vẫn đảm bảo chất lượng hàng hóa (ví dụ: đại lý cấp 1, tối ưu hóa logisitics).
o Tuân thủ đầy đủ các quy định về lao động, thuế, phí và các tiêu chuẩn kỹ thuật (như ASTM E203 trong ngành xăng dầu).
3. Quyền loại bỏ hồ sơ (Luật Đấu thầu 2023): Trường hợp nhà thầu không giải trình được hoặc bản giải trình không đủ cơ sở để chứng minh tính khả thi của mức giá, bên mời thầu có quyền loại bỏ hồ sơ dự thầu của nhà thầu đó để đảm bảo an toàn cho việc thực hiện gói thầu.
4. Trách nhiệm của chủ đầu tư: Chủ đầu tư chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc đánh giá tính khả thi của giá dự thầu thấp bất thường. Mọi sai sót dẫn đến việc lựa chọn nhà thầu không đủ năng lực, gây thiệt hại cho ngân sách hoặc ảnh hưởng đến chất lượng công trình/hàng hóa sẽ bị xử lý theo quy định về trách nhiệm giải trình của người đứng đầu.