Từ năm 2010 đến nay, Văn phòng Chính phủ (VPCP) nhiều lần truyền đạt ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng và các phó thủ tướng Trương Vĩnh Trọng, Nguyễn Xuân Phúc yêu cầu chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương thực hiện kiến nghị của Thanh tra Chính phủ (TTCP), giải quyết khiếu nại của ông Hồ Văn On (phường An Bình, thị xã Dĩ An). Tuy nhiên, đến nay đã gần 5 năm nhưng Bình Dương ‘lờ’ chỉ đạo của Thủ tướng. Vụ việc vẫn chưa được giải quyết dứt điểm trong khi ông On ở tuổi gần đất xa trời vẫn phải mòn mỏi đi khiếu nại.

Tự dưng bị “tranh chấp” rồi mất đất

Theo trình bày của ông On, gia tộc ông có khu đất rộng gần 23.800 m2, trong đó có 16.800 m2 nằm ở xã An Bình, huyện Dĩ An (nay là thị xã Dĩ An) và phần còn lại nằm ở phường Linh Xuân (quận Thủ Đức, TP.HCM). Đất này ông nội ông sử dụng từ trước năm 1975 để lại và gia tộc ông quản lý, sử dụng liên tục phần đất trên. Năm 1995, một người trong gia tộc họp mặt và lập tờ cam kết phân chia, trong đó ông On được chia hơn 5.000 m2 đất tại Bình Dương... Tờ phân chia được UBND xã An Bình xác nhận tháng 2-1996.

Khu đất của ông Hồ Văn On. Ảnh: Nguyễn Đức.

Sau khi nhận đất, ông On san lấp, xây nhà và sinh sống tại đây. Nhưng tháng 3/1997, UBND thị trấn Dĩ An lập biên bản việc xây dựng trái phép và yêu cầu ông On ngưng xây chờ quyết định giải quyết tranh chấp đất.

Không rõ kết quả giải quyết ra sao nhưng đến năm 2001, chủ tịch UBND huyện Dĩ An lại ban hành hàng loạt quyết định “chia” đất của ông On và nhiều người trong gia tộc cho người lạ, không theo tờ phân chia. Trong đó, có hơn 4.700 m2 diện tích đất ông On đang quản lý, sử dụng bị huyện Dĩ An “lấy” và công nhận cho một người khác. Khó hiểu trước các quyết định này, ông On và nhiều người trong gia tộc gửi đơn khiếu nại đến cấp tỉnh nhưng sau đó chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương bác khiếu nại. Không đồng tình, ông On và người thân tiếp tục khiếu nại.

85 tuổi, ông On vẫn mòn mỏi đi khiếu nại UBND tỉnh Bình Dương thực hiện chỉ đạo của Thủ tướng. Ảnh: Nguyễn Đức.

Huyện, tỉnh ra quyết định trái luật

Tháng 5/2008, VPCP truyền đạt ý kiến của Phó Thủ tướng Trương Vĩnh Trọng, giao TTCP chủ trì, phối hợp với tỉnh Bình Dương kiểm tra lại nội dung khiếu nại, đối thoại với các bên để làm rõ và giải quyết dứt điểm vụ việc theo quy định.

Sau đó TTCP đề nghị Thanh tra Bộ TN&MT tham gia đề xuất giải quyết tranh chấp. Tháng 5-2009, Thanh tra Bộ TN&MT có văn bản khẳng định việc ông On sử dụng đất do ý nguyện của người trực tiếp sử dụng đất lúc đó. Ông On không tự lấn chiếm hay tranh chấp và thực tế sử dụng đất liên tục từ năm 1995. Vì vậy, Nhà nước xem xét công nhận quyền sử dụng đất đang tranh chấp cho ông On là phù hợp với nguồn gốc và diễn biến quá trình sử dụng, phù hợp với thỏa thuận của thân tộc.

Đến tháng 8-2010, TTCP có kết luận nêu rõ việc ông On khiếu nại huyện Dĩ An là có căn cứ. Việc ông Nguyễn Hoàng Sơn - Chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương ban hành các quyết định công nhận các quyết định của chủ tịch UBND huyện Dĩ An là không phù hợp. Cụ thể, các quyết định của chủ tịch UBND tỉnh cả về hình thức và nội dung đều trái pháp luật. Ngoài ra, năm 2009, chủ tịch UBND huyện Dĩ An lại cấp giấy đỏ (diện tích trên 4.300 m2) cho một người (rồi sau đó người này bán tiếp cho bảy người khác) là không bình thường, trái với quy định.

Từ đó, TTCP kiến nghị Thủ tướng chỉ đạo UBND tỉnh Bình Dương hủy các quyết định trái luật của chủ tịch UBND huyện Dĩ An và chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương, đồng thời ra các quyết định thu hồi giấy đỏ cấp vào năm 2009 và công nhận tờ cam kết phân chia đất của gia tộc ông On theo quy định. Cạnh đó, chỉ đạo chủ tịch UBND tỉnh Bình Dương kiểm điểm xử lý trách nhiệm đối với chủ tịch UBND huyện Dĩ An (nay là thị xã Dĩ An) việc cấp giấy đỏ năm 2009 trong khi vụ việc đang có khiếu nại, chưa được TTCP kết luận.