Rối loạn tiền đình không chỉ là vấn đề ở tai trong như nhiều người nghĩ. Trên thực tế, tình trạng này liên quan chặt chẽ đến tuần hoàn máu lên não, hệ thần kinh và tình trạng viêm mạn tính trong cơ thể.

Nếu não không được nuôi dưỡng đầy đủ, bạn sẽ dễ gặp các triệu chứng như chóng mặt, choáng váng, mất thăng bằng, đầu nặng nề dù nghỉ ngơi nhiều.

Dưới đây là những nhóm thực phẩm quen thuộc nhưng tác động trực tiếp đến não và hệ tiền đình mà bạn không nên bỏ qua.

Nấm – hỗ trợ hệ thần kinh, giảm căng thẳng não bộ

Nấm là nguồn cung cấp dồi dào vitamin nhóm B, đặc biệt là B2, B3 và B5. Đây là các vitamin đóng vai trò quan trọng trong chuyển hóa năng lượng của tế bào thần kinh, giúp não hoạt động ổn định hơn và giảm cảm giác mệt mỏi, căng đầu.

Ngoài ra, choline trong nấm tham gia vào quá trình dẫn truyền thần kinh và hỗ trợ trí nhớ, sự tập trung. Khi hệ thần kinh hoạt động hiệu quả hơn, các cơn chóng mặt liên quan đến stress, thiếu ngủ hoặc làm việc trí óc kéo dài cũng có xu hướng giảm bớt. Hàm lượng kali trong nấm còn giúp ổn định huyết áp, gián tiếp hỗ trợ tuần hoàn máu lên não.

Cà chua – bảo vệ mạch máu não, thị lực

Cà chua giàu lycopene, vitamin C và vitamin A, là những chất chống oxy hóa mạnh giúp bảo vệ thành mạch và các mạch máu nhỏ trong não. Khi mạch máu khỏe, nguy cơ thiếu máu não thoáng qua – một nguyên nhân phổ biến gây hoa mắt, choáng váng – cũng được giảm xuống.

Vitamin C trong cà chua không trực tiếp chữa thiếu máu, nhưng lại giúp tăng hấp thu sắt từ bữa ăn, từ đó hỗ trợ tuần hoàn tốt hơn. Lưu ý nên ăn cà chua chín, chế biến nhẹ để tăng hấp thu lycopene, và tránh tuyệt đối cà chua xanh vì có thể chứa solanine gây hại cho cơ thể.

Cải bó xôi – bổ sung magie giúp não “bớt căng”

Cải bó xôi là một trong những nguồn magie tự nhiên rất tốt. Magie có vai trò ổn định dẫn truyền thần kinh, giúp mạch máu giãn hợp lý và hạn chế tình trạng co mạch quá mức – yếu tố dễ gây đau đầu, chóng mặt.

Bên cạnh đó, cải bó xôi còn chứa folate và các chất chống oxy hóa giúp bảo vệ tế bào não. Nhiều người lo ngại cải bó xôi gây gout hoặc sỏi thận, nhưng thực tế chỉ cần ăn với lượng vừa phải, không ăn dồn dập số lượng lớn thì hoàn toàn an toàn với người khỏe mạnh.

Bông cải xanh – giảm viêm, bảo vệ tế bào thần kinh

Bông cải xanh chứa nhiều vitamin C, beta-caroten và sulforaphane, những hợp chất giúp giảm viêm mạn tính và chống stress oxy hóa. Viêm kéo dài trong cơ thể có thể làm tổn thương mạch máu và ảnh hưởng đến tuần hoàn não, từ đó làm nặng thêm triệu chứng tiền đình.

Vitamin K trong bông cải xanh không có tác dụng “vận chuyển máu” như nhiều người nhầm tưởng, mà giúp ổn định hệ mạch và quá trình đông máu sinh lý, góp phần duy trì tuần hoàn ổn định. Ăn cả phần cuống sẽ giúp tận dụng tối đa giá trị dinh dưỡng của loại rau này.

Đậu nành – tốt cho tim mạch nhưng chưa đủ cho não

Đậu nành cung cấp protein thực vật, isoflavone chống oxy hóa và một lượng omega-3 dạng ALA. Omega-3 dạng này có lợi cho tim mạch, nhưng khả năng chuyển hóa sang EPA và DHA – hai dạng omega-3 mà não và hệ tiền đình cần trực tiếp – lại khá thấp.

Vì vậy, dù ăn đậu nành đều đặn, nhiều người vẫn không cải thiện rõ tình trạng chóng mặt. Việc kết hợp đậu nành với trứng hay các thực phẩm khác không gây hại nếu ăn bình thường, chỉ cần tránh uống sữa đậu nành cùng lúc với một số thuốc đặc hiệu, nên cách nhau khoảng 1–2 giờ.

Omega 3

Lý do là vì não cần EPA và DHA trực tiếp để giảm viêm mạch máu não, tăng độ linh hoạt của màng tế bào thần kinh và cải thiện dẫn truyền thần kinh. Trong khi đó, omega-3 từ thực vật chuyển hóa kém, còn ăn cá thì không phải ai cũng duy trì đủ đều và đủ liều.

Dưới đây là những loại thực phẩm rất giàu hàm lượng EPA và DHA mà bạn có thể ăn để bổ sung cho cơ thể. Hàm lượng thống kê dưới đây được tính trên 100g thực phẩm đã sơ chế có thể ăn được.

Cá hồi: 0,86gr EPA, 1,1gr DHA; Cá thu đao: 0,51gr EPA, 0,93gr DHA; Cá nục: 0,54gr EPA, 0,91gr DHA; Cá mòi: 0,58gr EPA, 0,81gr DHA; Cá trích: 0,97gr EPA, 0,69gr DHA.

Mực tươi: 0,15gr EPA, 0,34gr DHA; Sò: 0,44gr EPA, 0,25gr DHA; Cá chép: 0,11gr EPA, 0,24gr DHA; Cá trê: 0,07gr EPA, 0,21gr DHA; Tôm: 0,26gr EPA, 0,20gr DHA; Cá ngừ: 0,04gr EPA, 0,18gr DHA; Cá thu: 0,67gr EPA, 0,16gr DHA.

BS Minh Trí (Hội Tim mạch Việt Nam)