Cử tri Hungary hôm Chủ nhật đã đưa ra quyết định bằng lá phiếu khiến Thủ tướng Viktor Orbán kết thúc 16 năm cầm quyền, để ủng hộ một ứng viên thân châu Âu trong một kết quả bầu cử gây chấn động với những tác động lan rộng trên toàn thế giới.

Ngay sau khi kết quả được công bố, ông Orban - người có quan hệ gần gũi với Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã thừa nhận thất bại, gọi đây là một kết quả “đau đớn”. Ông Orban cũng khẳng định sẽ tiếp tục “phục vụ quốc gia từ vị trí đối lập”.

Người chiến thắng trong cuộc bầu cử, ông Péter Magyar, một cựu đồng minh của ông Orbán, đã vận động tranh cử với cam kết chống tham nhũng và tập trung vào các vấn đề dân sinh như y tế, giao thông công cộng.

“Thủ tướng Viktor Orbán vừa gọi điện chúc mừng chiến thắng của chúng tôi”, ông Magyar viết trên mạng xã hội vào Chủ nhật (12/4), khi đảng của ông đạt 52,49% phiếu bầu so với 38,83% của đảng Fidesz, với 53,45% số khu vực bầu cử đã được kiểm phiếu.

Ông hứa sẽ tái thiết quan hệ của Hungary với Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) — những mối quan hệ đã rạn nứt dưới thời Orbán. Các lãnh đạo châu Âu đã nhanh chóng gửi lời chúc mừng tới ông Magyar.

Chiến thắng của ông được dự báo sẽ làm thay đổi cục diện chính trị trong EU, nơi Orbán từng nhiều lần phủ quyết các quyết định then chốt, khiến nhiều người lo ngại ông muốn phá vỡ khối này từ bên trong.

Kết quả này cũng sẽ tác động mạnh đến các phong trào cực hữu trên toàn cầu, vốn xem ông Orbán là hình mẫu.

Hiện chưa rõ liệu đảng Tisza của ông Magyar có giành được đa số hai phần ba trong quốc hội hay không, điều này sẽ cho phép họ thực hiện các thay đổi lớn về luật pháp.

Với 93% số phiếu đã được kiểm, đảng này nhận được hơn 53% ủng hộ, so với 37% của đảng Fidesz cầm quyền của Orbán, và dự kiến sẽ thắng tại 94 trong tổng số 106 khu vực bầu cử của Hungary.

“Tôi đã chúc mừng đảng chiến thắng,” ông Orbán nói với những người ủng hộ. “Chúng tôi sẽ phục vụ quốc gia Hungary và quê hương từ vị trí đối lập.”

Trong bài phát biểu trước hàng chục nghìn người ủng hộ phấn khích tại buổi tiệc chiến thắng bên bờ sông Danube, ông Magyar nói rằng cử tri của ông đã viết lại lịch sử Hungary.

“Hôm nay, chúng ta chiến thắng vì người Hungary không hỏi tổ quốc có thể làm gì cho họ — mà hỏi họ có thể làm gì cho tổ quốc. Các bạn đã tìm ra câu trả lời. Và các bạn đã thực hiện nó,” ông nói.

Theo kết quả kiểm phiếu sơ bộ, với 93% số phiếu được kiểm, đảng Tisza của ông Peter Magyar giành hơn 53% số phiếu ủng hộ, so với 37% của đảng Fidesz cầm quyền của Thủ tướng Viktor Orban và được dự báo giành thắng lợi tại 94 trong tổng số 106 khu vực bầu cử. Tỷ lệ cử tri đi bầu đạt gần 80%, mức cao kỷ lục.

Trong nhiều năm, ông Orban là một trong những lãnh đạo thường xuyên sử dụng quyền phủ quyết để ngăn cản các quyết định quan trọng của khối, làm dấy lên lo ngại về khả năng Hungary gây chia rẽ từ bên trong.

Với chiến dịch vận động tranh cử rộng khắp, ông Magyar đã đưa cuộc bầu cử trở thành một lựa chọn mang tính định hướng chiến lược: Hungary sẽ tiếp tục con đường hiện tại hay quay lại quỹ đạo châu Âu. Vì vậy, chiến thắng của ông Magyar được dự báo sẽ làm thay đổi động lực chính trị trong EU.

Không chỉ dừng ở phạm vi khu vực, kết quả bầu cử tại Hungary còn được cho là sẽ tác động tới các phong trào cánh hữu trên toàn cầu, vốn coi mô hình của ông Orban là hình mẫu về chủ nghĩa dân túy dân tộc.

Dù giành chiến thắng, ông Magyar vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức, từ cấu trúc hệ thống chính trị, ảnh hưởng của truyền thông cho tới những chia rẽ trong xã hội. Trong khi đó, hiện vẫn chưa rõ đảng Tisza có đạt được đa số hai phần ba tại Quốc hội - điều kiện cần để thực hiện các cải cách sâu rộng về thể chế và luật pháp - hay không.

Kết quả bầu cử lần này vì vậy không chỉ đánh dấu sự kết thúc một giai đoạn lãnh đạo kéo dài, mà còn mở ra một thời kỳ mới với nhiều kỳ vọng và ẩn số đối với Hungary cũng như châu Âu.