Thành phố biến mất suốt 1.200 năm bất ngờ lộ diện dưới đáy biển

Sau hơn một thiên niên kỷ chìm sâu dưới làn nước Địa Trung Hải, một thành phố huy hoàng của Ai Cập cổ đại đã trở lại ánh sáng.

Ít có phát hiện khảo cổ nào khiến giới khoa học kinh ngạc như việc tìm thấy thành phố Heracleion, còn được biết đến với tên Thonis, dưới đáy biển ngoài khơi thành phố Alexandria. Trong nhiều thế kỷ, Heracleion chỉ xuất hiện trong các ghi chép của sử gia Hy Lạp cổ đại và những truyền thuyết về một đô thị giàu có từng là cửa ngõ giao thương của Ai Cập. Không ít học giả từng cho rằng nơi này chỉ là một huyền thoại.

Ảnh: RBC.

Mãi đến năm 2000, nhóm khảo cổ dưới nước do Franck Goddio dẫn đầu mới xác định được vị trí của thành phố nằm ở độ sâu khoảng 10m dưới mặt nước. Nhờ sử dụng công nghệ quét địa vật lý hiện đại kết hợp hoạt động lặn khảo cổ, họ phát hiện cả một đô thị rộng lớn với những đền thờ, bến cảng, tượng đá khổng lồ và vô số hiện vật gần như còn nguyên vẹn. Viện Khảo cổ học dưới nước châu Âu cho biết đây là một trong những thành phố cảng quan trọng nhất của Ai Cập trước khi Alexandria được thành lập.

Ảnh: brecorder

Các cuộc khai quật đã đưa lên mặt nước hàng nghìn hiện vật quý giá, từ tiền xu bằng vàng, đồ trang sức, tượng thần, bia đá khắc chữ tượng hình đến những con tàu cổ nằm dưới lớp bùn suốt hơn một nghìn năm. Đặc biệt, các nhà khảo cổ phát hiện nhiều bức tượng đá granite cao tới hơn 5m, mô tả các vị thần và pharaoh với mức độ bảo tồn đáng kinh ngạc. Những phát hiện này giúp giới nghiên cứu hiểu rõ hơn về đời sống tôn giáo, thương mại và quan hệ quốc tế của Ai Cập trong giai đoạn cuối thời kỳ Pharaon.

Ảnh: soraya

Vì sao cả một thành phố lại biến mất? Các nghiên cứu địa chất cho thấy Heracleion được xây dựng trên lớp đất sét và cát mềm của vùng châu thổ sông Nile. Sau nhiều trận động đất, sóng thần cùng hiện tượng hóa lỏng nền đất, toàn bộ khu vực dần sụt lún xuống biển vào khoảng thế kỷ VIII sau Công nguyên. Thảm họa diễn ra trong thời gian dài khiến cư dân buộc phải rời bỏ thành phố, để rồi nơi đây chìm vào quên lãng suốt hơn 1.200 năm.

Đến nay, Heracleion vẫn tiếp tục mang đến những bất ngờ. Mỗi mùa khai quật, các nhà khảo cổ lại phát hiện thêm tàu thuyền, công trình kiến trúc và hiện vật mới nằm sâu dưới lớp phù sa. Thành phố chìm này không chỉ là "cỗ máy thời gian" đưa con người trở về Ai Cập cổ đại, mà còn chứng minh rằng nhiều truyền thuyết tưởng chừng hư cấu đôi khi lại chứa đựng những sự thật lịch sử đang chờ được khám phá.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước

Phát hiện nhiều dấu vết cung điện cổ nhà Thương ở tỉnh Hà Nam

Vật tổ hình rồng sớm nhất từng được biết đến đã được tìm thấy tại Di tích cung điện cổ của triều đại nhà Thương.

Một nhóm khảo cổ thuộc Viện Nghiên cứu Khảo cổ của Viện Khoa học Xã hội Trung Quốc, do ông Từ Hồng dẫn đầu, đã phát hiện tàn tích của một cung điện tại thành phố Yển Sư, tỉnh Hà Nam, miền trung Trung Quốc.

Cung điện hình chữ nhật này có diện tích 108.000m2, rộng khoảng 300m theo trục đông – tây và dài 360m theo trục bắc – nam. Trong khuôn viên cung điện, các nhà khảo cổ đã khai quật được chín nền móng kiến trúc lớn, trong đó có hai móng nền cho thấy rõ các trục đối xứng.

Đối đầu một mất một còn của voi chiến Đại Việt với súng hỏa mai Trung Hoa

Có thời điểm, số phận tượng binh Việt Nam phải được quyết định trong làn khói thuốc súng, khi hỏa khí phương Bắc làm thay đổi hoàn toàn nghệ thuật chiến tranh.

Trong nhiều thế kỷ, voi chiến là một trong những biểu tượng sức mạnh quân sự của các triều đại Việt Nam. Từ thời Hai Bà Trưng, Ngô, Đinh, Lý, Trần cho đến Lê sơ và Tây Sơn, tượng binh luôn giữ vị trí quan trọng trong quân đội. Tuy nhiên, từ cuối thời trung đại, sự phổ biến của súng hỏa mai và các loại hỏa khí đã đặt voi chiến trước một thử thách chưa từng có. Những cuộc đối đầu giữa tượng binh Việt Nam và súng hỏa mai của các đạo quân Trung Hoa không chỉ là sự va chạm giữa hai loại vũ khí, mà còn phản ánh bước chuyển mình của chiến tranh Đông Á từ thời đại vũ khí lạnh sang thời đại thuốc súng.

Thay đổi cách sử dụng voi chiến

Bí mật của những hạt bụi đang giúp tái hiện Trái Đất thời cổ đại

Mỗi hạt phấn hoa nhỏ bé đều giống như một "viên nang thời gian", âm thầm lưu giữ ký ức về những khu rừng và đồng cỏ từ hàng vạn năm trước.

Trong khảo cổ học và khoa học Trái Đất, có một lĩnh vực ít được biết đến nhưng đóng vai trò vô cùng quan trọng: phân tích phấn hoa, hay cổ phấn học (palynology). Nhờ nghiên cứu những hạt phấn hoa có kích thước chỉ vài chục micromét được bảo tồn trong lớp trầm tích, bùn hồ, than bùn hay di chỉ khảo cổ, các nhà khoa học có thể tái hiện lại thảm thực vật, khí hậu và môi trường của một khu vực từ hàng trăm đến hàng triệu năm trước.

Đọc nhiều nhất

Tin mới