Tiêm kích MiG-31: 40 năm tuổi, vẫn là "sát thủ" của Không quân Nga

Hiện nay MiG-31 vẫn là máy bay đánh chặn tầm xa tiêu chuẩn của Không quân Nga và dự kiến sẽ tiếp tục phục vụ tới những năm 2030.

Trong Chiến tranh Lạnh, Lực lượng Phòng không Liên Xô (VPVO) cần một loạt máy bay đánh chặn hạng nặng để tuần tra biên giới rộng lớn của mình. Hầu hết các máy bay chiến đấu “hạng nhẹ” thông thường như những chiếc MiG đời đầu đều không đáp ứng được nhiệm vụ, vì chúng thiếu tầm bay và tốc độ để nhanh chóng leo lên và đánh chặn các máy bay ném bom siêu âm của Mỹ, được cho là sẽ bay qua Bắc Cực để ném bom xuống Liên Xô.

Do đó, một lớp máy bay chuyên dụng đã được tạo ra cho mục đích này. Đầu tiên là Tupolev Tu-28 và Tu-128. Những chiếc máy bay này sẽ là khuôn mẫu cho các máy bay đánh chặn sau này: chúng lớn để có sức bền tốt, tốc độ nhanh và chỉ được trang bị tên lửa.

Tiem kich MiG-31: 40 nam tuoi, van la
 Tiêm kích hạng nặng MiG-31 của không quân Nga.

Thiết kế này đã lỗi thời từ khi nó đi vào hoạt động vào những năm 1960, vì chiếc B-58 Hustler của Mỹ đang được sử dụng vào thời điểm đó có thể vượt xa nó. Tuy nhiên, MiG-25 “Foxbat” cũng đang được phát triển vào thời điểm đó. Máy bay này là máy bay đánh chặn chuẩn mực của VPVO.

Tốc độ nhanh và được trang bị tên lửa không đối không R-40 khổng lồ, Foxbat sẵn sàng bảo vệ biên giới Liên Xô trước mọi mối đe dọa. Khung máy bay của nó cũng thích ứng với nhiều vai trò chiến thuật hơn, các phiên bản trinh sát và trinh sát chụp ảnh của MiG-25 cũng được tạo ra cho Không quân Liên Xô (VVS).

Trong những năm 1980, MiG-25 được kế tục bởi MiG-31, ngoài phi công được bổ sung thêm sĩ quan hệ thống vũ khí trên tất cả các phiên bản và tăng hiệu suất bay, radar và vũ khí. Các phiên bản đầu tiên cũng có một khẩu pháo, nhưng nhanh chóng bị lược bỏ khi người ta xác định rằng các tính năng bổ sung như vậy là không cần thiết trên một máy bay đánh chặn thuần túy.

Ngày nay, MiG-31 là máy bay đánh chặn tầm xa tiêu chuẩn của Không quân Nga (VPVO được hợp nhất với VVS vào những năm 1990) và dự kiến sẽ phục vụ tới những năm 2030. Một "bản nâng cấp giữa vòng đời" của MiG-31 hiện đang được mua sắm cho không quân Nga: biến thể MiG-31BSM. Sửa đổi này tích hợp nhiều vũ khí tấn công mới lên MiG-31 và hiện đại hóa hầu hết các hệ thống. MiG-31 cũng được chọn làm máy bay tác chiến chính cho tên lửa siêu thanh Kinzhal.

Nhưng vào tháng 8 năm 2018, báo chí Nga thông báo rằng công việc thiết kế thử nghiệm đang bắt đầu trên một máy bay đánh chặn thuần túy thế hệ tiếp theo nhằm thay thế MiG-31. Theo quy ước đặt tên cho các dự án máy bay thế hệ tiếp theo khác của Nga (PAK (XX)), dự án máy bay đánh chặn mới được gọi là PAK DP, máy bay đánh chặn tầm xa.

Việc tiếp tục ra đời dòng máy bay đánh chặn chuyên dụng là điều thú vị vì máy bay chiến đấu PAK-FA / Su-57 hiện có về nhiều mặt có thể đảm nhiệm vai trò tương tự như MiG-31. Nó có một radar tiên tiến, có thể bay siêu âm (duy trì tốc độ bay Mach 1+ mà không cần sử dụng cơ chế đốt sau và có thể được trang bị tên lửa không đối không tầm xa.

Mặc dù tầm hoạt động kém MiG-31, nhưng việc tiếp nhiên liệu không đối không có thể tạo nên khoảng cách. Nhưng vì khả năng hoạt động của chúng rất giống nhau, tại sao lại cần một khung máy bay riêng? Các máy bay chiến đấu Sukhoi cũng đã từng đảm nhiệm vai trò đánh chặn trước đây, biến thể Su-27P Flanker được hiểu rõ ràng là dành cho VPVO. Có một số lý do khiến chính phủ Nga vẫn coi PAK DP là cần thiết.

PAK DP có thể mang tính chất đa nhiệm của MiG-31 và MiG-25 thời kỳ đầu: một thứ có thể mang hàng tấn tên lửa tầm xa và cũng có thể thực hiện đòn tấn công với nhiều loại đạn (bao gồm cả loại siêu vượt âm) trong khi bay rất nhanh.

đấu MiG-31 thực hành chiến đấu ở tầng bình lưu trong cuộc tập trận của lực lượng không quân hải quân Hạm đội Thái Bình Dương ở vùng Viễn Đông Kamchatka.

Theo Anh Minh/Đất Việt

>> xem thêm

Bình luận(0)