Sáng 10/10, tại Nhà Quốc hội, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội phối hợp với Bộ Công an tổ chức Hội thảo khoa học cấp quốc gia với chủ đề “Phát huy giá trị văn hóa Việt Nam thành một động lực quan trọng phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới”, với sự tham dự của hơn 200 đại biểu.

Hội thảo do Thượng tướng, TS Lê Quốc Hùng, Thứ trưởng Bộ Công an; PGS.TS Bùi Hoài Sơn, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương; PGS.TS Triệu Thế Hùng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội; PGS.TS, Trung tướng Phan Xuân Tuy, Giám đốc Học viện Chính trị Công an nhân dân, đồng chủ trì.

Văn hóa là nguồn lực nội sinh cho phát triển đất nước

Phát biểu khai mạc hội thảo, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội Triệu Thế Hùng nhấn mạnh, trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, Đảng và Nhà nước luôn nhận thức sâu sắc vị trí, vai trò và tầm quan trọng của văn hóa, coi văn hóa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực to lớn, là sức mạnh nội sinh để phát triển đất nước và bảo vệ Tổ quốc.

Theo ông Triệu Thế Hùng, ngày 7/1/2026, thay mặt Bộ Chính trị, Tổng Bí thư Tô Lâm đã ký ban hành Nghị quyết số 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam. Nghị quyết khẳng định quan điểm xuyên suốt: Phát triển văn hóa và con người là nền tảng, động lực, trụ cột và hệ điều tiết cho phát triển bền vững đất nước. Văn hóa phải đi trước soi đường, thấm sâu vào mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, từ hoạch định chính sách đến tổ chức thực hiện, từ đời sống thực đến không gian số.

Hội thảo được tổ chức nhằm làm rõ những quan điểm, mục tiêu và định hướng mới về phát triển văn hóa, trong đó trọng tâm là hoàn thiện thể chế văn hóa, siết chặt kỷ luật thực thi và khơi thông các nguồn lực nội sinh trong kỷ nguyên phát triển mới.

Đây cũng là diễn đàn khoa học để các cơ quan hoạch định, tổ chức thi hành chính sách, pháp luật trao đổi với chuyên gia, nhà khoa học và những người làm công tác thực tiễn, qua đó nhận diện những điểm nghẽn về thể chế, chính sách, pháp luật; những khó khăn, thách thức trong thực thi và đúc kết kinh nghiệm chuyển hóa giá trị văn hóa thành sức mạnh nội sinh phát triển đất nước.

Phát biểu tại hội thảo, Phó Trưởng ban Tuyên giáo Trung ương Bùi Hoài Sơn đánh giá cao sáng kiến và sự phối hợp giữa Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội với Bộ Công an.

Ông cho rằng, việc hai cơ quan phối hợp tổ chức hội thảo thể hiện tư duy chiến lược về vai trò của văn hóa đối với sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc. Văn hóa là nguồn lực nội sinh, kết tinh những giá trị tốt đẹp của dân tộc; giá trị văn hóa và con người Việt Nam chính là sức mạnh quốc gia. Vì vậy, phát huy các giá trị này cũng góp phần bảo vệ độc lập, chủ quyền và an ninh quốc gia.

Nhận diện điểm nghẽn, đề xuất giải pháp đột phá

Để văn hóa thực sự trở thành động lực quan trọng đưa đất nước phát triển trong kỷ nguyên mới, Thứ trưởng Bộ Công an Lê Quốc Hùng đề nghị các nhà khoa học, nhà quản lý và đại biểu tập trung thảo luận ba nhóm vấn đề trọng tâm.

Thứ nhất, làm rõ những quan điểm đột phá về phát triển, phát huy giá trị và sức mạnh văn hóa, con người Việt Nam trong kỷ nguyên mới. Trong đó, cần phân tích nhận thức, chủ trương mới về vị trí, vai trò của văn hóa; làm rõ khả năng tạo dựng sức mạnh nội sinh, khơi dậy khát vọng phát triển, củng cố đồng thuận xã hội và nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia của các giá trị văn hóa, con người Việt Nam.

Đồng thời, cần xác định những giá trị cần kế thừa, phát huy và những giá trị cần bổ sung, phát triển để hình thành hệ giá trị, chuẩn mực và môi trường văn hóa phù hợp với yêu cầu phát triển đất nước.

Thứ hai, nhận diện những điểm nghẽn và vấn đề đặt ra trong công tác bảo tồn, phát huy giá trị văn hóa gắn với bảo vệ an ninh văn hóa. Các tham luận cần đánh giá kết quả đạt được, chỉ rõ hạn chế, bất cập và nguyên nhân, nhất là những vướng mắc về thể chế, chính sách, nguồn lực, cơ chế phối hợp và tổ chức thực hiện.

Bên cạnh đó, cần phân tích những vấn đề mới trong bối cảnh hội nhập quốc tế, chuyển đổi số và phát triển trên không gian mạng; làm rõ yêu cầu gắn phát triển văn hóa với bảo vệ bản sắc dân tộc, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh và bảo đảm an ninh văn hóa.

Thứ ba, đề xuất giải pháp hoàn thiện chính sách, siết chặt kỷ luật thực thi, khơi thông nguồn lực và tạo động lực mới cho phát triển văn hóa. Các giải pháp cần hướng tới nâng cao hiệu lực, hiệu quả thực thi chính sách; huy động, sử dụng hiệu quả nguồn lực xã hội; thúc đẩy chuyển đổi số, phát triển công nghiệp văn hóa và nguồn nhân lực văn hóa.

Đặc biệt, hội thảo đặt ra yêu cầu xây dựng chủ quyền văn hóa trên không gian số, nâng cao sức hấp dẫn, khả năng lan tỏa và bảo vệ các giá trị văn hóa Việt Nam. Việc chuyển hóa di sản và vốn văn hóa thành tri thức, tài sản trí tuệ, sản phẩm sáng tạo, nguồn lực cho giáo dục, khoa học, công nghệ, công nghiệp văn hóa và đổi mới sáng tạo được xác định là một hướng đi quan trọng. Qua đó, phát triển công nghiệp văn hóa thành động lực tăng trưởng mới, chuyển sức mạnh văn hóa thành năng lực cạnh tranh quốc gia.

Thứ trưởng Lê Quốc Hùng bày tỏ tin tưởng các nhà khoa học và đại biểu sẽ đóng góp nhiều luận cứ khoa học, đề xuất những giải pháp đột phá, có giá trị thực tiễn cao. Kết quả và kiến nghị từ hội thảo sẽ là nguồn tài liệu để Quốc hội, Chính phủ tiếp tục hoàn thiện thể chế, ban hành các chính sách chiến lược, hướng tới mục tiêu đưa văn hóa phát triển ngang tầm với kinh tế, chính trị và xã hội.

Chuyển hóa giá trị văn hóa thành sản phẩm và sức cạnh tranh quốc gia

Trong phát biểu đề dẫn, Đại tá Tống Văn Khuông, Phó Giám đốc Học viện Chính trị Công an nhân dân, cho biết thế giới, khu vực và trong nước đang chuyển biến nhanh chóng, phức tạp, khó dự báo. Cạnh tranh chiến lược cùng sự phát triển đột phá của khoa học, công nghệ, dữ liệu, trí tuệ nhân tạo và các nền tảng số đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sản xuất, quản trị, giao tiếp, tiếp nhận tri thức và thụ hưởng văn hóa.

Trong khi đó, yêu cầu phát triển nhanh, bền vững, hội nhập quốc tế sâu rộng, chuyển đổi số toàn diện và nâng cao năng lực tự chủ đặt ra những đòi hỏi mới đối với công tác xây dựng, phát triển văn hóa và con người Việt Nam.

Theo Đại tá Tống Văn Khuông, văn hóa không chỉ là lĩnh vực cần được bảo tồn, gìn giữ và phát huy mà phải thực sự trở thành nguồn lực nội sinh, sức mạnh mềm và động lực trực tiếp phục vụ sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.

Điều này đòi hỏi phải chuyển từ nhận thức đúng về vai trò của văn hóa sang tổ chức thực hiện hiệu quả, biến các giá trị văn hóa thành năng lực sáng tạo, tri thức, tài sản trí tuệ, sản phẩm, thị trường và sức cạnh tranh quốc gia.

Theo PGS.TS, Trung tướng Phan Xuân Tuy, ba nhóm nội dung của hội thảo có mối quan hệ chặt chẽ: nhận thức đúng để tạo đồng thuận và định hướng hành động; nhận diện đúng để tháo gỡ điểm nghẽn; giải pháp đúng để tạo chuyển biến thực chất. Ban tổ chức đề nghị các tham luận, ý kiến trao đổi tập trung vào luận cứ khoa học, bằng chứng thực tiễn và kiến nghị cụ thể, có khả năng áp dụng, hạn chế các nhận định chung chung, dàn trải.

Hội thảo kỳ vọng góp phần làm rõ con đường chuyển hóa tài nguyên, vốn và giá trị văn hóa Việt Nam thành tri thức, tài sản trí tuệ, sản phẩm sáng tạo, sức mạnh mềm và động lực phát triển; đồng thời đề xuất giải pháp bảo vệ chủ quyền văn hóa, xây dựng môi trường văn hóa số lành mạnh, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia, đóng góp thiết thực vào sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Tổ quốc.