Tại thành phố cổ Mieza ở miền bắc Hy Lạp, các nhà khảo cổ đã khai quật một quần thể kiến trúc có niên đại từ thế kỷ 4 trước Công nguyên. Những bằng chứng thu được cho thấy đây nhiều khả năng chính là ngôi trường nơi Alexander Đại đế từng theo học dưới sự chỉ dạy của Aristotle.

Khu trường học có quy mô khá lớn, gồm hai phòng tiệc, khu luyện tập thể chất, sân vận động, hành lang có mái che và một phòng học với những bàn bằng đá. Nền nhà được trang trí bằng tranh khảm, trong khi nhiều khu vực có các hàng cột.

Hai phòng tiệc cũng cho thấy nơi đây từng được xây dựng khá cầu kỳ. Các bệ cao chạy dọc phòng được cho là vị trí đặt gần một chục chiếc ghế dài, nơi mọi người có thể nằm hoặc ngồi trong các bữa tiệc theo phong tục thời đó.

Theo Bộ Văn hóa Hy Lạp, cách trang trí và kiến trúc của khu phức hợp có nhiều điểm tương đồng với cung điện hoàng gia Macedonia tại Aigai, nay là Vergina. Đây từng là nơi ở của vua Philip II và con trai ông, Alexander.

Trong đống đổ nát, nhóm khảo cổ còn tìm thấy tiền xu, đồ gốm và đặc biệt là 4 chiếc bút trâm từng được người xưa dùng để viết trên bảng sáp. Những vật dụng nhỏ này góp thêm bằng chứng cho thấy nơi đây từng phục vụ việc học tập.

Các nguồn sử liệu cổ từ lâu đã nhắc đến một ngôi trường ở Mieza gắn với tuổi trẻ của Alexander Đại đế.

Trong tác phẩm Life of Alexander, sử gia Plutarch viết rằng Alexander được Aristotle giảng dạy tại Mieza. Theo nhà khảo cổ Angeliki Kottaridi, người dẫn đầu cuộc khai quật, vua Philip II đã cho xây dựng trường để Aristotle giáo dục con trai mình cùng con cái của giới quý tộc Macedonia.

Thời Hy Lạp cổ đại, những cơ sở như vậy được gọi là gymnasia. Học sinh không chỉ học kiến thức mà còn được rèn luyện thể chất. Vì vậy, việc khu phức hợp tại Mieza vừa có phòng học, vừa có sân vận động và khu luyện tập phù hợp với chức năng của một trường học thời đó.

Alexander sinh năm 356 trước Công nguyên và trở thành vua Macedonia khi mới khoảng 20 tuổi. Trong những năm sau đó, ông tiến hành hàng loạt chiến dịch quân sự, xây dựng một đế chế rộng lớn trải từ Hy Lạp và Ai Cập đến nhiều vùng của châu Á trước khi qua đời năm 323 trước Công nguyên.

Trước khi trở thành nhà chinh phục nổi tiếng ấy, Alexander được học với một trong những học giả có ảnh hưởng nhất thế giới cổ đại. Aristotle khi đó mới ngoài 40 tuổi và đã nghiên cứu nhiều lĩnh vực, từ triết học, logic đến tự nhiên và chính trị.

Vị trí của trường cũng khá đặc biệt. Mieza cách Pella, kinh đô Macedonia thời đó, khoảng 43km. Nhà nghiên cứu Elizabeth Baynham tại Đại học Newcastle, Australia cho rằng, khoảng cách này có thể mang lại sự an toàn nhất định cho Alexander trong bối cảnh những cuộc tranh giành quyền lực và ám sát chính trị không phải chuyện hiếm.

Dù vậy, việc xác định khu phức hợp này là ngôi trường của Alexander vẫn chưa thể xem là kết luận cuối cùng. Nhà sử học Miltiades Hatzopoulos cho rằng khả năng này khá cao, nhưng nhóm khai quật vẫn cần công bố đầy đủ bằng chứng khảo cổ trong một nghiên cứu khoa học.