Phát hiện hai nhẫn vàng cổ tại Thái Lan

Cục Mỹ thuật Thái Lan tiến hành công tác thu thập bằng chứng khảo cổ tại hố khai quật thuộc di chỉ khảo cổ Thung Ai Thong, thị trấn Samo Phru, huyện Ban Lat, tỉnh Phetchaburi (Thái Lan). Đợt khai quật này được triển khai nhằm thu thập và bảo vệ các mảnh xương người cùng nhiều hiện vật được phát hiện trong quá trình khai quật. Theo kế hoạch, bà Nipa Sankhanakin, Giám đốc Phòng Nghệ thuật khu vực 1, đã dẫn đầu nhóm khảo cổ và chuyên gia tới hiện trường để tiến hành công tác chuyên môn.

Khu vực được khai quật phải đối mặt với nhiều điều kiện bất lợi. Nước ngầm, lượng muối trong đất và độ ẩm cao vào mùa mưa có thể đẩy nhanh quá trình phân hủy xương người cũng như làm ăn mòn các hiện vật bằng đồng. Vì vậy, các chuyên gia phải khẩn trương thu thập di vật và đưa chúng tới Trung tâm Bảo tồn Khoa học của Cục Mỹ thuật để xử lý, bảo quản.

Trong quá trình thu thập các mảnh xương và hiện vật, các nhà khảo cổ phát hiện thêm hai chiếc nhẫn vàng nằm cạnh bộ hài cốt được đánh số 4.

Một chiếc nhẫn khắc chữ Brahmi

Trong hai chiếc nhẫn, một chiếc có mặt nhẫn được khắc các ký tự cổ. Hình thức của hiện vật cho thấy đây có đặc điểm của một loại nhẫn dùng làm con dấu. Các chuyên gia thuộc Khoa Khảo cổ của một trường đại học nghệ thuật cùng chuyên gia văn tự cổ của Cục Mỹ thuật, trong đó có tiến sĩ Uthen Ongsati, bước đầu nhận định những ký tự trên mặt nhẫn thuộc chữ Brahmi, hệ thống văn tự cổ từng được sử dụng rộng rãi tại Ấn Độ và nhiều khu vực Nam Á.

Dựa trên hình thức chữ và những đặc điểm liên quan, các chuyên gia sơ bộ xác định chiếc nhẫn có niên đại khoảng 2.100 năm. Nội dung ký tự được giải thích bước đầu theo hướng liên quan đến một người “được ngôi sao Phục Sắc hoặc Phất Sa chiếu bảo hộ”. Tuy nhiên, đây mới là kết quả đọc và diễn giải ban đầu, cần tiếp tục nghiên cứu để xác định chính xác ý nghĩa của dòng chữ cũng như bối cảnh sử dụng chiếc nhẫn.

Việc một chiếc nhẫn vàng có khắc chữ Brahmi được phát hiện tại một di chỉ ở Thái Lan đặc biệt đáng chú ý bởi Brahmi là hệ thống chữ viết có nguồn gốc từ Ấn Độ và từng được sử dụng trong nhiều khu vực thuộc Nam Á và Đông Nam Á cổ đại.

Manh mối về giao lưu giữa Thái Lan và Ấn Độ cổ

Theo nhận định sơ bộ, chủ nhân chiếc nhẫn có thể thuộc tầng lớp Vaishya, tức tầng lớp thương nhân trong hệ thống varna truyền thống của Ấn Độ. Nếu nhận định này được các nghiên cứu tiếp theo xác nhận, chiếc nhẫn có thể cung cấp thêm dữ liệu về sự hiện diện hoặc ảnh hưởng của các nhóm cư dân có liên hệ với mạng lưới thương mại Ấn Độ tại khu vực Đông Nam Á thời cổ đại.

Tuy nhiên, chỉ dựa vào một chiếc nhẫn chưa đủ để xác định chắc chắn chủ nhân là người Ấn Độ hay thuộc một tầng lớp xã hội cụ thể. Các nhà nghiên cứu cần tiếp tục đối chiếu chữ khắc, kiểu dáng trang sức, vật liệu, niên đại địa tầng và những hiện vật khác cùng được phát hiện tại khu di chỉ khảo cổ.

Trước phát hiện lần này, nhiều địa điểm khảo cổ ở miền Nam Thái Lan cũng từng phát hiện các con dấu và đồ trang sức có chữ Brahmi. Trong đó có thể kể đến như khu di chỉ tại huyện Khlong Thom, tỉnh Krabi và di chỉ Khao Sam Kaeo, tỉnh Chumphon. Những phát hiện này cho thấy khu vực miền Nam Thái Lan từng nằm trong mạng lưới giao lưu rộng lớn kết nối các cộng đồng ở Đông Nam Á với Nam Á. Các tuyến giao thương đường biển và đường bộ cổ đại có thể đã tạo điều kiện cho hàng hóa, kỹ thuật, chữ viết, tôn giáo và những yếu tố văn hóa khác được truyền bá qua lại giữa các khu vực.

Chiếc nhẫn thứ hai không có hoa văn

Chiếc nhẫn vàng còn lại được phát hiện cùng khu vực nhưng không có hoa văn trang trí. Dù đơn giản hơn, hiện vật này vẫn được các nhà khảo cổ bảo quản và nghiên cứu cùng với chiếc nhẫn khắc chữ. Việc hai chiếc nhẫn xuất hiện gần cùng một bộ hài cốt có thể cung cấp thêm thông tin về địa vị, trang phục hoặc tập tục mai táng của cộng đồng từng sinh sống tại khu vực.

Sau khi được thu thập, cả hai chiếc nhẫn đã được Cục Mỹ thuật khu vực 1 bàn giao cho Bảo tàng Quốc gia Phra Nakhon Khiri để tiếp tục bảo quản và nghiên cứu.

Các chuyên gia sẽ tiến hành phân tích kỹ hơn về chất liệu, kỹ thuật chế tác, kiểu dáng và chữ khắc trên chiếc nhẫn có chữ Brahmi cổ. Những kết quả này có thể giúp xác định chính xác hơn niên đại và nguồn gốc của hiện vật.

Giá trị của hai chiếc nhẫn vàng không chỉ nằm ở chất liệu quý hay tuổi đời gần 2.000 năm. Đặc biệt, chiếc nhẫn có chữ Brahmi có thể trở thành nguồn tư liệu quan trọng để nghiên cứu lịch sử giao lưu văn hóa giữa Nam Á và Đông Nam Á.