Cơ hội “xanh hóa” Vĩnh Hưng

Diện tích cây xanh bình quân tại khu vực nội đô Hà Nội hiện chỉ đạt khoảng 2-3m2/người, thấp hơn nhiều so với tiêu chuẩn tham chiếu quốc tế và khuyến nghị của Tổ chức Y tế Thế giới. Trong bối cảnh đó, UBND TP Hà Nội vừa phê duyệt đề án “Quản lý phát triển hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa, mặt nước”, trong đó đưa ra nhiều định hướng nhằm phát triển không gian xanh, cải thiện cảnh quan và chất lượng môi trường đô thị. Mục tiêu đề ra đến năm 2030 nâng chỉ tiêu cây xanh đô thị lên trên 10m2/người.

Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm cũng định hướng phát triển Hà Nội trở thành đô thị xanh, sinh thái và bền vững, trong đó hệ thống cây xanh, công viên, vườn hoa và mặt nước giữ vai trò quan trọng trong cấu trúc không gian và môi trường sống.

Tình trạng thiếu công viên, sân chơi, không gian xanh đã diễn ra tại Hà Nội suốt nhiều năm qua. Trong đó, khu vực Vĩnh Hưng nói riêng hay quận Hoàng Mai cũ nói chung chính là vùng trũng ngay giữa nội đô. Hạ tầng xuống cấp sau nhiều năm không được đầu tư, dù đã “lên phường, lên quận” từ năm 2004 nhưng khu vực này đến nay vẫn không khác gì… một vùng quê nông thôn.

Những định hướng quy hoạch không gian đô thị với tầm nhìn dài hạn của Hà Nội là cơ hội để Vĩnh Hưng tái thiết toàn bộ không gian phát triển của phường theo hướng “xanh hóa”, ưu tiên cải tạo, khai thác các mảng xanh hiện hữu để biến nơi đây thành không gian đáng sống, vành đai xanh phía Đông Nam trung tâm Thủ đô.

Không chỉ dành quỹ đất lớn cho cây xanh, công viên, thể dục thể thao (chiếm gần 1/10 tổng diện tích cả phường), phương án quy hoạch mới của Vĩnh Hưng còn khéo léo đưa dải xanh sinh thái từ sông Hồng vào sâu đô thị, đồng thời dành quỹ đất lớn cho hạ tầng xã hội (khoảng 84ha, tăng gần 3,5 lần so với hiện nay). Đây sẽ là quỹ đất dành để phát triển văn hóa, y tế, giáo dục, thể thao, bãi đỗ xe, thương mại… - những yếu tố cơ bản của một đô thị phát triển toàn diện, khi mọi nhu cầu của người dân đều được đáp ứng trong phạm vi di chuyển chỉ khoảng 15 phút.

“Quy hoạch khéo léo tận dụng hệ thống đầm hồ tự nhiên và lợi thế ven sông Hồng để kỳ vọng biến một vùng trũng thấp trước đây thành quần thể sinh thái chuẩn mực”, ông Nguyễn Văn Đính, Phó Chủ tịch Hiệp hội BĐS Việt Nam nhận định. Vị chuyên gia mở rộng thêm: Trước đây, khu vực Nam trung tâm Hà Nội đã có sự tham gia của nhà đầu tư quốc tế như Gamuda với khu đô thị Yên Sở. Lần này, việc Sun Group đặt chân đến Vĩnh Hưng là cơ hội lớn cho vùng đất này. Điều này càng đáng giá khi với tổng mức đầu tư dự kiến gần 186.000 tỷ đồng, quy mô của cuộc tái thiết Vĩnh Hưng đòi hỏi năng lực tài chính, quản trị dự án và kinh nghiệm phát triển đô thị ở mức cao nhất.

“Với tư duy kiến tạo và kinh nghiệm phát triển các hệ sinh thái du lịch - đô thị quy mô lớn, Sun Group sẽ mang đến một sự chuyển hóa chất lượng sống. Sự kết hợp giữa năng lực của nhà phát triển tư nhân uy tín và nguồn vốn đầu tư công vào hạ tầng giao thông sẽ tạo ra hiệu ứng lan tỏa, nâng tầm Vĩnh Hưng thành đô thị sinh thái đáng sống, hiện đại, gần gũi với thiên nhiên”, ông Đính chia sẻ.

Chỉ 1/4 dân số Vĩnh Hưng chịu ảnh hưởng của quy hoạch

Nếu soi chiếu trên đồ án quy hoạch 1/500 đang được lấy ý kiến cộng đồng, có thể thấy khoảng 20.000 người (7.250 hộ) trên tổng số dân gần 80.000 người của phường Vĩnh Hưng chịu ảnh hưởng bởi dự án cải tạo, chỉnh trang và tái thiết đô thị, tương đương 25% dân số. Đặc biệt, trong phạm vi ảnh hưởng đến các hộ dân này, gần 70% diện tích liên quan đến mở rộng đường, ngõ xóm, xây công viên, cảnh quan và hạ tầng công cộng. Chỉ có khoảng 30% còn lại dành cho hoạt động xây dựng công trình cao tầng phục vụ chỉnh trang đô thị.

Chủ đầu tư dự kiến xây dựng các công trình cao tầng dọc các trục đại lộ chính, góp phần định hình diện mạo đô thị hiện đại theo xu hướng tất yếu trên thế giới, tạo quỹ nhà phục vụ chính sách tái định cư tại chỗ cho người dân.

Như vậy có thể thấy, đa phần người dân Vĩnh Hưng (chiếm tỷ lệ 3/4) và người dân Thủ đô sẽ hưởng lợi khi hạ tầng đô thị Vĩnh Hưng được nâng tầm, đường sá mở rộng, không gian phố xá hiện đại, các tiện tích xã hội được đầu tư bổ sung… Trong đó, 100% cư dân Vĩnh Hưng có thể tiếp cận công viên, sân chơi trong bán kính đi bộ 300 - 500 m.Với chính sách tái định cư ngay trên địa bàn phường, người dân chịu ảnh hưởng của quá trình tái thiết đô thị vẫn sẽ được hưởng lợi từ hệ thống đường xá, trường học, cơ sở y tế và công viên sạch đẹp. Các khu nhà cao tầng hiện đại sẽ được xây dựng trên quỹ đất sạch trước, sau đó đưa dân vào ở rồi mới thu hồi quỹ đất cũ để tiếp tục phát triển. Đây là những căn hộ tái định cư “kiểu mới” bởi nằm ngay trong một đô thị chất lượng cao với đầy đủ tiện ích "15 phút". Việc không đẩy người dân đi nơi khác giúp duy trì văn hóa bản địa, bảo đảm sinh kế và tạo sự đồng thuận xã hội.

Kiến trúc sư Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam đánh giá: Việc lập đồ án quy hoạch tổng thể trên diện tích 447ha của phường Vĩnh Hưng là cơ hội lớn để Hà Nội bứt phá cảnh quan đô thị phía Đông Nam, kết nối đồng bộ hệ thống hạ tầng kỹ thuật và tạo lập không gian sống chất lượng cao gắn liền với trục đại lộ cảnh quan Sông Hồng. Trong đó các nhóm cư dân sẽ đều hưởng lợi, được thụ hưởng thành quả phát triển của quê hương.Thứ nhất, đối với nhóm cư dân trong phân khu cải tạo chỉnh trang, nhà đất của họ vẫn giữ nguyên nhưng được thụ hưởng trực tiếp hạ tầng kỹ thuật và hạ tầng xã hội mới. Con em được đi học gần hơn, môi trường sống sạch đẹp, đi lại thuận tiện, từ đó chất lượng cuộc sống được nâng lên rõ rệt cùng với giá trị tài sản gia tăng.

Thứ hai, đối với nhóm cư dân thuộc diện thu hồi đất trong phân khu tái thiết, họ được đền bù và tái định cư ngay trên địa bàn phường. Đổi lại diện tích đất cũ là một căn hộ mới hiện đại, nằm ngay trong hệ sinh thái đô thị chất lượng cao với đầy đủ tiện ích. Đây là điều cần được chính quyền và nhà đầu tư hết sức quan tâm, thực hiện và làm tốt để trở thành mô hình tiên phong cho Hà Nội.

“Các tập đoàn tư nhân lớn khi tham gia phát triển đô thị thường triển khai rất nhanh, đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số, công viên cây xanh, trường học, bệnh viện và đạt tiêu chuẩn thẩm mỹ cao. Trách nhiệm của Nhà nước là phê duyệt quy hoạch, ban hành chính sách, đồng hành trong khâu giải phóng mặt bằng và kiểm soát chặt chẽ các chỉ tiêu đô thị”, ông Chính kỳ vọng.