Hai buổi tọa đàm (dành cho phụ huynh trẻ 0 – 6 tuổi và 7 – 12 tuổi) sẽ đặt ra những câu hỏi về màn hình, thuật toán và AI, từ đó giúp cha mẹ tìm cách đồng hành phù hợp với sự phát triển và giá trị của gia đình.

Buổi tối, sau giờ cơm, chị H., một phụ huynh có con học lớp Lá tại một trường quốc tế ở TP.HCM, đưa cho con chiếc iPad để mình có 20 phút rửa bát mà không bị làm phiền. Con xem một kênh dạy tiếng Anh có tên "giáo dục" ngay trên tiêu đề. Chị thấy yên tâm, vì ít nhất đó không phải là hoạt hình giải trí.

Câu hỏi mà cô Jocelyn Brewer - nhà tâm lý học người Australia, sẽ đặt ra với những phụ huynh như chị H. vào hai tọa đàm tới là một câu hỏi ít người nghĩ tới: nhãn "giáo dục" trên video đó có thật sự đồng nghĩa với việc nó đang giúp con phát triển, hay chỉ đang giúp phụ huynh bớt áy náy?

Một góc nhìn chuyên môn tiên phong, hiện còn ít được giới thiệu tại Việt Nam

Cô Jocelyn Brewer là nhà tâm lý học đã đăng ký hành nghề tại Australia, người sáng lập Digital Nutrition™, một nền tảng được xây dựng từ năm 2013 để giúp các gia đình nhìn xa hơn việc đếm số phút màn hình. Trước khi trở thành chuyên gia được mời nói chuyện tại nhiều sự kiện giáo dục quốc tế, cô có 16 năm đứng lớp và làm school counsellor trong hệ thống trường công lập Australia, từ 2003 đến 2021. Cô từng là diễn giả TEDx năm 2015.

Lĩnh vực cô theo đuổi là cyberpsychology, tức tâm lý học nghiên cứu cách con người tương tác với công nghệ, là lĩnh vực còn tương đối mới trong các cuộc thảo luận về giáo dục và nuôi dạy trẻ tại Việt Nam.

Bà Đỗ Thu Phương, Phó Tổng Giám đốc Vinschool chia sẻ: “Với một quốc gia mà tỷ lệ gia đình cho trẻ tiếp cận thiết bị số từ rất sớm đang tăng nhanh, đặc biệt vì mục tiêu học tiếng Anh, sự vắng mặt của chuyên môn này để lại một khoảng trống mà phần lớn phụ huynh đang phải tự mò mẫm lấp đầy, bằng kinh nghiệm cá nhân hoặc những lời khuyên rời rạc trên mạng xã hội”.

“Tôi rất mong được đồng hành cùng phụ huynh Vinschool để cùng tìm hiểu cách mối quan hệ của trẻ với công nghệ thay đổi theo quá trình trưởng thành. Cách tiếp cận Digital Nutrition™ của tôi không chỉ tập trung vào những quy tắc đơn giản về thời lượng sử dụng màn hình, mà hướng các gia đình nhìn nhận sâu hơn về chất lượng, bối cảnh và mục đích của việc sử dụng công nghệ. Tôi đặc biệt mong muốn kết nối những nghiên cứu khoa học với trải nghiệm và những câu hỏi thực tế của các gia đình Việt Nam, để phụ huynh có thể rời buổi chia sẻ với những gợi ý thiết thực, có thể linh hoạt áp dụng phù hợp với từng trẻ và những giá trị mà gia đình mình coi trọng.” – Cô Jocelyn cho biết

Ngày 5 và 6/9 tới đây, cô Jocelyn sẽ có hai buổi nói chuyện trực tiếp với phụ huynh, mỗi buổi sẽ trả lời một câu hỏi rất khác với những gì báo chí và mạng xã hội vẫn lặp lại về "screen time".

Buổi đầu tiên, dành cho phụ huynh có con từ 0 đến 6 tuổi, không bàn về việc nên giới hạn bao nhiêu phút mỗi ngày. Câu hỏi trọng tâm là: trong những năm đầu đời, khi ngôn ngữ và khả năng gắn bó cảm xúc của trẻ đang được hình thành từng ngày qua ánh mắt, giọng nói và phản hồi trực tiếp từ người lớn, điều gì đang bị thay thế mỗi khi một chiếc màn hình bước vào giữa cuộc trò chuyện đó?

Buổi thứ hai, dành cho phụ huynh có con tuổi tiểu học, đặt ra một câu hỏi mà phần lớn phụ huynh Việt Nam chưa từng nghĩ tới một cách nghiêm túc: khi con dùng AI, thứ đang được rèn luyện là tư duy của con, hay AI đang âm thầm làm thay phần việc đó?

Vì sao Vinschool chọn một nhà tâm lý học?

Theo bà Đỗ Thu Phương: “Chúng tôi không đi tìm một diễn giả nói chung chung về nuôi dạy con trong thời đại số. Điều Vinschool cần là một người thực sự hiểu điều gì đang diễn ra trong tâm trí một đứa trẻ khi con đối diện với màn hình, thuật toán, và giờ là AI. Cô Jocelyn Brewer có cả hai điều đó: nền tảng tâm lý học được đào tạo bài bản, và gần hai thập kỷ đứng trong lớp học thật, không phải chỉ nghiên cứu trên giấy.

Đây cũng là một phần tiếp nối tự nhiên của giáo dục thuận dòng, điều chúng tôi đã theo đuổi từ bậc Mầm non: hiểu đúng con đang ở đâu trong hành trình phát triển, để đồng hành đúng cách, không ép, không thả. Với công nghệ cũng vậy. Phụ huynh không cần thêm một danh sách quy tắc cấm đoán. Họ cần một người giúp họ đặt đúng câu hỏi."

Điều đáng chú ý là cách tiếp cận của cô Jocelyn không xuất phát từ nỗi sợ. Cô không xây dựng danh tiếng bằng những cảnh báo về "não trẻ bị hủy hoại vì màn hình", điều đã xuất hiện quá nhiều trên mạng xã hội đến mức nhiều phụ huynh chọn cách phớt lờ vì cảm thấy bị dọa dẫm hơn là được hướng dẫn. Digital Nutrition™ đặt câu hỏi thực tế hơn: nội dung nào, trong bối cảnh nào, với vai trò nào của người lớn bên cạnh.

Cả hai buổi đều được thiết kế theo hình thức trò chuyện hai chiều. Phụ huynh tham dự trực tiếp, có phần thảo luận nhóm quanh các tình huống thật, và một phần hỏi đáp dành riêng cho những câu hỏi phụ huynh gửi trước.

Với một chuyên môn hiếm ở Việt Nam, được trình bày bởi chính người đã dành gần hai thập kỷ vừa nghiên cứu vừa đứng trong lớp học thật, đây có thể là một trong số ít cơ hội để phụ huynh Việt Nam không chỉ nghe nói về AI và trẻ em, mà được hỏi thẳng những câu hỏi mình vẫn còn lấn cấn.