Không phải Indonesia hay Nga, đây mới là quốc gia có nhiều núi lửa nhất

Dù không nằm trong suy đoán của nhiều người, Mỹ lại sở hữu số lượng núi lửa áp đảo toàn cầu nhờ những đặc điểm địa lý vô cùng đặc biệt.

Khi được hỏi quốc gia nào sở hữu nhiều núi lửa nhất thế giới? Nhiều người sẽ nghĩ ngay đến Indonesia, nơi nổi tiếng với những đợt phun trào liên tục, hoặc Nga với diện tích lãnh thổ khổng lồ. Cả hai câu trả lời đó đều rất gần, nhưng vẫn chưa đúng.

Theo Chương trình Núi lửa Toàn cầu của Viện Smithsonian, Mỹ mới là quốc gia dẫn đầu thế giới về số lượng núi lửa. Trong 12.000 năm qua, nước này có tới 165 núi lửa từng hoạt động. Mỹ bỏ xa quốc gia xếp thứ hai là Nhật Bản tới gần 50 núi lửa, theo sau mới đến Nga và Indonesia.

Thống kê này có thể gây bất ngờ. Dù ai cũng biết Mỹ có núi lửa, điển hình như siêu núi lửa nằm dưới công viên Yellowstone, nước này hiếm khi gợi liên tưởng đến những hiểm họa phun trào thường chực chờ như các quốc gia khác.

Điển hình như Indonesia, dù đứng thứ tư với 101 núi lửa, đây lại là quốc gia có núi lửa hoạt động mạnh nhất hành tinh và là nơi hàng triệu người dân sống ngay sát các miệng núi lửa. Tuy nhiên, khi nhìn vào bản đồ địa lý của Mỹ, con số kỷ lục này lại trở nên vô cùng hợp lý.

Phần lớn núi lửa của Mỹ tập trung tại bang Alaska. Số còn lại nằm rải rác dọc theo bờ tây, kéo dài từ bang Washington xuống Bắc California, và quần đảo Hawaii. Các núi lửa ở Alaska và bờ tây nằm trên "Vành đai lửa". Đây là dải đất hình móng ngựa dài 40.250 km quanh Thái Bình Dương, nơi diễn ra các hoạt động địa chất và địa chấn mạnh nhất Trái Đất.

Sự xuất hiện dày đặc của núi lửa tại đây bắt nguồn từ thuyết mảng kiến tạo. Vành đai lửa là nơi nhiều mảng kiến tạo chạm trán mảng Thái Bình Dương khổng lồ. Khi các mảng va bọc vào nhau, mảng nặng hơn sẽ chìm xuống dưới mảng nhẹ hơn theo quá trình hút chìm. Trong quá trình này, mảng nặng bị nóng chảy thành magma, rồi phun trào qua mảng phía trên để tạo thành núi lửa.

Đợt phun trào gần nhất dạng này tại Mỹ diễn ra vào năm 1980 tại núi St. Helens thuộc bang Washington, trở thành thảm họa núi lửa tàn phá nghiêm trọng nhất lịch sử nước này. Dù vậy, nếu xét về khối lượng vật chất phun trào, đợt bùng nổ năm 1912 của núi Katmai tại Alaska mới là lớn nhất. Với 13,5 km3 magma giải phóng ra môi trường, đây là đợt phun trào núi lửa lớn nhất thế giới trong thế kỷ 20.

Ngoài ra, Hawaii là nơi có Kilauea - một trong những núi lửa hoạt động mạnh nhất thế giới. Tuy nhiên, khác với St. Helens hay Katmai, Kilauea không nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương mà nằm trên một “điểm nóng”.

anh-man-hinh-2026-07-23-luc-151722.png
Núi lửa Kīlauea phun trào vào tháng 3/2025. Đây là một trong những ngọn núi lửa hoạt động mạnh nhất thế giới.(Ảnh: Yvonnefollansbee22/Shutterstock)

Tiết lộ sốc về vật chất nặng nhất vũ trụ: Một thìa bằng cả ngọn núi

Sau cái chết dữ dội của một ngôi sao khổng lồ, vũ trụ có thể tạo ra một vật thể nhỏ bé nhưng đặc và nặng đến mức thách thức nhận thức của con người.

Sao neutron là phần lõi còn sót lại sau khi một ngôi sao có khối lượng lớn phát nổ dưới dạng siêu tân tinh. Khi nguồn nhiên liệu hạt nhân cạn kiệt, lực hấp dẫn khổng lồ khiến lõi ngôi sao sụp đổ gần như tức thì. Áp suất lớn đến mức proton và electron kết hợp với nhau để tạo thành neutron, biến cả lõi sao thành một “quả cầu” gần như chỉ gồm các neutron xếp sát nhau.

Bí mật đội hình chữ V mở ra ứng dụng thực tiễn cho công nghệ hiện đại

Nghiên cứu mới đây từ Đại học Brown đã chính thức giải mã việc bay theo đội hình chữ V giúp các loài chim duy trì thể lực.

Trong tạp chí PNAS, hai nhà nghiên cứu Olivia Pomerenk và Kenny Breuer đã dựng một mô hình khí động học đặc biệt. Mô hình này mô phỏng chính xác các lực tác động khi một con cò phương Bắc bay ở "vị trí vàng": ngay phía sau và lệch sang một bên so với con dẫn đầu.

Kết quả cho thấy, những con chim bay ở vị trí này tiết kiệm được tới 11% năng lượng cơ học trong suốt chuyến bay do cắt giảm được khoảng cách di chuyển chiều dọc khi đập cánh.

Chân không không hề rỗng: Bí mật của vũ trụ khiến các nhà vật lý đau đầu

Thoạt nhìn, chân không dường như là nơi hoàn toàn trống rỗng, nhưng vật lý hiện đại cho thấy đó lại là một trong những môi trường kỳ lạ nhất của vũ trụ.

Trong cuộc sống hằng ngày, chúng ta thường nghĩ chân không đơn giản là không có không khí. Nếu hút hết không khí khỏi một chiếc bình kín, ta sẽ tạo ra môi trường gần như chân không. Tuy nhiên, theo cơ học lượng tử, ngay cả khi loại bỏ mọi nguyên tử và phân tử, không gian ấy vẫn không hoàn toàn “trống”.

Đọc nhiều nhất

Tin mới