Khoảnh khắc hiếm hoi sao chổi và thiên thạch 'vẽ' chữ X trên bầu trời

Sao chổi sáng rực và thiên thạch phát nổ vô tình tạo thành hình chữ X phía trên một lâu đài cổ 500 năm tuổi ở Cộng hòa Czech.

Hai nhiếp ảnh gia Petr Horálek và Josef Kujal đã chụp được khoảnh khắc hiếm hoi trên vào rạng sáng 18/4 tại lâu đài Kunětická Hora, Cộng hòa Czech khi đang cố gắng chụp ảnh đuôi dài của sao chổi C/2025 R3 (PanSTARRS).

Vào thời điểm đó, 2 nhiếp ảnh gia Horálek và Kujal quan sát thấy một vệt sáng mạnh lao ngang khung hình đúng lúc sao chổi đang tỏa sáng. Sau đó, mạng lưới theo dõi thiên thạch châu Âu xác nhận đây là một "quả cầu lửa" - thiên thạch phát nổ khi đi vào khí quyển Trái đất, nhiều khả năng xuất phát từ một tiểu hành tinh vỡ ra trên bầu trời Ba Lan.

Khi ghép các bức ảnh lại thành ảnh tua nhanh thời gian, hai vệt sáng đã giao nhau, tạo nên hình chữ X ấn tượng trên bầu trời.

buii-2.png
Ảnh: Petr Horálek/Josef Kujal.

Theo nhiếp ảnh gia Horálek, khoảnh khắc này đặc biệt hiếm bởi nhiều yếu tố phải trùng khớp: thời điểm, vị trí quan sát, điều kiện thời tiết và hướng di chuyển của sao chổi và thiên thạch.

Nhiếp ảnh gia Horálek cho biết thêm, đây cũng là "cơ hội cuối" để chụp sao chổi này từ khu vực Trung Âu trước khi thời tiết xấu và ánh sáng bình minh làm lu mờ phần đuôi của nó. Chỉ cần chậm khoảng 15 phút, ông và nhiếp ảnh gia Kujal đã không có cơ hội quan sát khoảnh khắc đặc biệt này.

PanSTARRS là một sao chổi chu kỳ dài, có thể mất hơn 200 năm để quay quanh Mặt trời và được cho là xuất phát từ đám mây Oort ở rìa Hệ Mặt trời.

PanSTARRS, được phát hiện vào tháng 9/2025, từng được kỳ vọng trở thành sao chổi dễ quan sát nhất năm 2026, đặc biệt sau khi một đối thủ tiềm năng khác tan rã khi tiến quá gần Mặt trời. Mặc dù PanSTARRS hiện dần biến mất khỏi tầm quan sát nhưng sao chổi này vẫn thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng thiên văn.

Trong khi đó, các quả cầu lửa thường xuất hiện khi thiên thạch lao qua khí quyển với tốc độ cực nhanh trước khi phát nổ trên không, tạo ra tiếng nổ lớn cũng như phát sáng rực rỡ. Giai đoạn từ tháng 2 - 4 được xem là "mùa quả cầu lửa" bởi số vụ thiên thạch lao qua tầng khí quyển trước khi vỡ vụn trên bầu trời.

Mời độc giả xem video: Hiện tượng "siêu trăng máu" xuất hiện khiến nhiều người trên thế giới háo hức.

Sao chổi già hơn cả Hệ Mặt trời mới sượt qua sao Mộc

Theo quan sát của các nhà thiên văn, sao chổi liên sao 3I/ATLAS mới bay sượt qua sao Mộc. Đặc biệt, sao chổi này cổ xưa hơn cả Hệ Mặt trời.

saooo-1.jpg
Khi sao chổi liên sao 3I/ATLAS tiếp cận gần nhất với sao Mộc vào ngày 16/3, các nhà thiên văn học đã quan sát, nghiên cứu tỉ mỉ và đưa ra kết luận rằng vật thể này có thể cổ xưa hơn nhiều so với các ước tính trước đây. Ảnh: ESA/Juice/NavCam.
saooo-2.jpg
Phân tích mới của các chuyên gia cho thấy 3I/ATLAS không chỉ "khác biệt hoàn toàn" với mọi thiên thể trong Hệ Mặt trời, mà còn có thể hình thành từ giai đoạn rất sớm trong lịch sử Dải Ngân hà - thiên hà chứa Hệ Mặt trời của chúng ta. Ảnh: Robert Lea (created with Canva).

Sao chổi sẽ xuất hiện rực rỡ trên bầu trời vào tháng 4

Từ ngày 8 - 14/4, người dân có thể nhìn thấy vật thể C/2026 A1 (MAPS) rực sáng trên bầu trời. Đó là một sao chổi đang trên đường tiếp cận Mặt trời.

saooo-1.jpg
Một vật thể mới mang tên C/2026 A1 (MAPS) được các chuyên gia dự đoán sẽ xuất hiện rực rỡ trên bầu trời tháng 4 tới đây. Đó là một sao chổi đang trên đường tiếp cận Mặt trời. Ảnh: ESA / NASA / SOHO. Comet track by Joe Rao, graphic created in Canva Pro.
saooo-2.jpg
Mọi người có thể quan sát sao chổi C/2026 A1 vào đầu tháng 4 thông qua trang website của Đài quan sát Mặt Trời và nhật quyển (SOHO/NASA) cũng như bằng mắt thường trong thời gian từ ngày 8 - 14/4. Ảnh: Joe Rao using Starry Night Pro 8.0.

Giải mã vật thể 3I/ATLAS, Sao Chổi hay tàu ngoài hành tinh?

Dữ liệu từ kính viễn vọng của NASA cho thấy 3I/ATLAS là một sao chổi, qua đó bác bỏ quan điểm cho rằng vật thể này là tàu ngoài hành tinh.

saooo-1.jpg
Trong thời gian qua, vật thể liên sao 3I/ATLAS trở thành chủ đề tranh luận trong giới thiên văn. Trong khi một số chuyên gia suy đoán đó có thể là một sao chổi, một giả thuyết khác cho rằng 3I/ATLAS là tàu vũ trụ của người ngoài hành tinh. Ảnh: NASA/ESA.
saooo-2.jpg
Kính viễn vọng không gian SPHEREx của NASA, được thiết kế để khảo sát bầu trời dưới ánh sáng cận hồng ngoại, đã theo dõi sát sao vật thể liên sao 3I/ATLAS từ ngày 8 - 15/12/2025 khi nó đi qua điểm cận nhật (tức điểm gần Mặt trời nhất). Ảnh: Q. Zheng, K. Battams, 2025.

Đọc nhiều nhất

Tin mới