Hiệu quả kinh tế trong chỉ định thầu: Bài toán trách nhiệm giải trình từ câu chuyện Công ty HĐCONS [Kỳ 3]

Từ hiện tượng "trúng thầu tuyệt đối" của Công ty HĐCONS, một vấn đề lớn được đặt ra là làm thế nào để bảo vệ tính hiệu quả của ngân sách khi hình thức chỉ định thầu rút gọn đang bị lạm dụng.

Hải Đăng 05/04/2026 10:00

Theo quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống, hiện tượng các gói thầu của Công ty HĐCONS trúng sát giá dự toán không chỉ xuất hiện tại USSH mà còn ở các đơn vị khác như Trường Trung cấp nghề Kỹ thuật Công nghệ Hùng Vương hay Trường Đại học Khoa học Sức khỏe. Tại Trường Trung cấp nghề Kỹ thuật Công nghệ Hùng Vương, nhà thầu trúng 2 gói thầu với tỷ lệ tiết kiệm khoảng 4,71%. Thậm chí tại Trường Đại học Khoa học Sức khỏe, tỷ lệ tiết kiệm trung bình ở mức 8,06%.

Dữ liệu cho thấy, tổng giá trị các gói thầu mà Công ty HĐCONS đã thực hiện đều sử dụng nguồn vốn từ nguồn thu sự nghiệp hoặc các quỹ phát triển hoạt động sự nghiệp của các đơn vị công lập. Đây là số tiền do người học đóng góp và ngân sách nhà nước hỗ trợ, đòi hỏi phải được sử dụng một cách tiết kiệm và hiệu quả nhất. Tuy nhiên, với kịch bản chỉ định thầu và tiết kiệm "nhỏ giọt", tính kinh tế của các dự án này đang bị đặt dấu hỏi.

Luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) phân tích: "Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 và các văn bản hướng dẫn như Thông tư 79/2025/TT-BTC đã mở rộng quyền tự chủ cho chủ đầu tư nhưng cũng siết chặt trách nhiệm giải trình. Một gói thầu sửa chữa hơn 1,7 tỷ đồng mà chỉ tiết kiệm được hơn 2 triệu đồng là một chỉ số không bình thường về mặt kinh tế. Nếu chủ đầu tư không chứng minh được đã khảo sát ít nhất 3 đơn vị báo giá cạnh tranh trước khi chỉ định thầu, thì quy trình này khó có thể gọi là đảm bảo tính minh bạch".

Cũng theo luật sư Hương, việc TP HCM sắp xếp lại đơn vị hành chính từ tháng 07/2025 với mục tiêu tinh gọn và nâng cao hiệu quả quản lý, đòi hỏi các đơn vị sự nghiệp như USSH hay các trường học phải đi đầu trong việc minh bạch hóa chi tiêu công. Việc "đóng khung" danh sách nhà thầu cho một số cái tên quen thuộc như Công ty HĐCONS có thể vô tình triệt tiêu tính cạnh tranh của các doanh nghiệp khác trên địa bàn.

Chuyên gia đấu thầu Lê Hân bổ sung: "Chúng ta cần nhìn nhận khách quan rằng chỉ định thầu rút gọn giúp đẩy nhanh tiến độ. Tuy nhiên, nếu tiến độ nhanh mà giá trúng thầu luôn bằng giá dự toán thì ngân sách đang phải gánh chịu thiệt hại thầm lặng. Theo Luật Đấu thầu 2023, mục tiêu tối thượng là 'Hiệu quả kinh tế'. Một dự án hoàn thành đúng tiến độ nhưng chi phí cao hơn mức có thể đạt được qua đấu thầu rộng rãi thì không thể coi là hoàn thành nhiệm vụ tối ưu hóa nguồn lực".

Theo tìm hiểu của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, năng lực của Công ty HĐCONS chủ yếu tập trung vào các gói thầu tư vấn và thi công nhỏ lẻ. Với một đội ngũ nhân sự và máy móc để đảm đương cùng lúc hàng loạt gói thầu sửa chữa, cải tạo bãi xe, cống thoát nước, lắp đặt nội thất... tại nhiều địa bàn khác nhau là một thách thức không nhỏ. Việc trúng thầu dày đặc cũng đặt ra yêu cầu về công tác kiểm định chất lượng thi công tại các công trình này sau khi hoàn thiện.

Kết thúc vệt bài, điều dư luận mong chờ nhất không chỉ là những quyết định trúng thầu đúng quy trình trên giấy tờ, mà là sự minh bạch thực sự trong việc sử dụng từng đồng tiền ngân sách. Các cơ quan chức năng có thẩm quyền cần có những đợt giám sát, hậu kiểm, rà soát lại quy trình lựa chọn nhà thầu tại các đơn vị này để đảm bảo tính thượng tôn pháp luật trong hoạt động đấu thầu.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục thông tin./.

HÌNH THỨC CHỈ ĐỊNH THẦU – DANH MỤC ÁP DỤNG VÀ RÀO CẢN PHÁP LÝ CHI TIẾT

Hình thức chỉ định thầu được quy định nghiêm ngặt tại Điều 23 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (đã được sửa đổi bởi Luật số 57/2024 và Luật số 90/2025). Đây là hình thức lựa chọn nhà thầu đặc thù, chỉ được áp dụng trong các trường hợp giới hạn nhằm đảm bảo tính cấp bách hoặc tính chuyên biệt của gói thầu. Cụ thể, luật cho phép chỉ định thầu đối với các gói thầu cấp bách nhằm bảo vệ chủ quyền, an ninh quốc gia; khắc phục sự cố thiên tai, hỏa hoạn; hoặc các gói thầu duy trì hoạt động của cơ sở y tế trong trường hợp cấp bách.

Chi tiết hơn, Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP đã cụ thể hóa các nhóm trường hợp này. Nhóm đầu tiên là các gói thầu có yêu cầu cấp bách, khẩn cấp như: ngăn chặn nguy hại đến tính mạng và tài sản cộng đồng; gói thầu mua thuốc, thiết bị y tế để cấp cứu người bệnh; hoặc phục vụ công tác phòng, chống dịch bệnh theo chỉ đạo. Đặc biệt, trong bối cảnh năm 2026, Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định tại điểm đ khoản 2 Điều 78 về việc áp dụng chỉ định thầu đối với gói thầu sửa chữa, cải tạo trụ sở làm việc, nhà lưu trú công vụ cho cán bộ, công chức cấp tỉnh, cấp xã để phục vụ việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức bộ máy nhà nước.

Về hạn mức giá, khoản 4 Điều 78 Nghị định 214/2025/NĐ-CP quy định chỉ định thầu áp dụng cho gói thầu thuộc dự toán mua sắm không hình thành dự án có giá không quá 500 triệu đồng. Đối với các gói thầu thuộc dự án, hạn mức là không quá 800 triệu đồng cho dịch vụ tư vấn và không quá 02 tỷ đồng cho các gói thầu phi tư vấn, hàng hóa, xây lắp, hỗn hợp. Ngoài ra, các gói thầu có tính chất đặc thù về công nghệ, bản quyền hoặc chỉ có duy nhất một nhà thầu có khả năng thực hiện cũng thuộc phạm vi áp dụng chỉ định thầu.

Tuy nhiên, việc áp dụng chỉ định thầu thông thường phải đáp ứng đủ 03 điều kiện tại khoản 2 Điều 79 Nghị định 214/2025/NĐ-CP: Có kế hoạch lựa chọn nhà thầu được duyệt; có kế hoạch bố trí vốn (trừ đấu thầu trước); và có dự toán được phê duyệt

#chỉ định thầu #hiệu quả kinh tế #minh bạch #quản lý ngân sách #HĐCONS #đấu thầu

Công ty HĐCONS: Nhà thầu "tân binh" trúng thầu tuyệt đối, tiết kiệm 0 đồng [Kỳ 1]

Dù mới tham gia hệ thống mạng đấu thầu quốc gia từ tháng 09/2023, Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Thương mại Dịch vụ HĐCONS đã xác lập một kỷ lục khó tin khi tham gia 15 gói thầu và trúng cả 15, đạt tỷ lệ thắng thầu tuyệt đối 100%.

Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Thương mại Dịch vụ HĐCONS (viết tắt là Công ty HĐCONS, có mã số thuế 3703147072) là một doanh nghiệp "tân binh" trong làng đấu thầu, được phê duyệt tham gia mạng đấu thầu quốc gia từ ngày 06/09/2023. Doanh nghiệp có trụ sở tại Khu phố Bình Phước B, phường An Phú, TP HCM và do ông La Thành Hiệp giữ chức vụ Giám đốc kiêm người đại diện pháp luật.

Chỉ trong khoảng thời gian hơn 2 năm hoạt động, Công ty HĐCONS đã khiến dư luận và cộng đồng doanh nghiệp chú ý khi tham gia 15 gói thầu và đạt tỷ lệ trúng thầu 100%. Tổng giá trị các gói thầu mà doanh nghiệp này đã giành được với vai trò độc lập lên tới 5.319.268.532 đồng. Đáng chú ý, toàn bộ 15 gói thầu này đều được thực hiện thông qua hình thức chỉ định thầu hoặc có kết quả lựa chọn nhà thầu (KQLCNT) nhưng không xuất hiện thông báo mời thầu (TBMT) công khai trên hệ thống.

Xem chi tiết

Công ty HĐCONS và chuỗi 11 gói thầu tại USSH [Kỳ 2]

Chỉ tính riêng tại Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM (USSH), Công ty HĐCONS đã trúng thầu tuyệt đối 11 gói thầu với tổng giá trị hơn 4,3 tỷ đồng, đa số qua hình thức chỉ định thầu sát giá dự toán.

Theo tài liệu thu thập của PV Báo Tri thức và Cuộc sống, trong danh sách 15 gói thầu mà Công ty TNHH Tư vấn Thiết kế Xây dựng Thương mại Dịch vụ HĐCONS (Công ty HĐCONS) đã trúng trên toàn quốc, có tới 11 gói thầu (chiếm gần 75%) tập trung tại một đơn vị duy nhất là Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG-HCM (Trường USSH).

Tổng giá trị trúng thầu tại đơn vị này của nhà thầu HĐCONS đạt hơn 4,3 tỷ đồng (chính xác là 4.301.441.011 đồng). Quan sát của Báo Tri thức và Cuộc sống cho thấy, toàn bộ các gói thầu này đều được thực hiện qua hình thức chỉ định thầu hoặc chỉ định thầu rút gọn với vai trò độc lập. Đáng chú ý, tỷ lệ tiết kiệm cho ngân sách nhà trường thường xuyên ở mức thấp, thậm chí nhiều gói thầu ghi nhận con số tiết kiệm bằng 0 đồng.

Xem chi tiết

Cận cảnh gói thầu "siêu tiết kiệm" hơn nửa tỷ đồng của Xây dựng Hồng Hậu tại Cần Thơ [Kỳ 1]

Một kịch bản bất ngờ đã diễn ra tại gói thầu XL 01 Tòa án nhân dân khu vực 8 – Cần Thơ, khi Công ty TNHH Xây dựng Hồng Hậu trúng thầu với mức tiết kiệm ngân sách hiếm thấy trong lĩnh vực xây lắp.

Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, Công ty TNHH Xây dựng Hồng Hậu (MST: 2200200218, địa chỉ trụ sở tại số 211 - 213 đường Phú Lợi, phường Phú Lợi, thành phố Cần Thơ) vừa qua đã thực hiện một cú "lội ngược dòng" ngoạn mục để giành quyền thực hiện dự án sửa chữa trụ sở cơ quan tư pháp với mức giá giảm sâu so với dự toán.

Cụ thể, tại Quyết định số 76/QĐ-TAKV8 ngày 21/11/2025 do bà Liên Lâm Anh Thảo, Chánh án Tòa án nhân dân khu vực 8 – Cần Thơ ký phê duyệt, Công ty TNHH Xây dựng Hồng Hậu đã chính thức trúng gói thầu "XL 01: Thi công cải tạo, sửa chữa". Đây là gói thầu thuộc công trình Cải tạo, sửa chữa trụ sở Tòa án nhân dân khu vực 8 – Cần Thơ, thực hiện dưới hình thức đấu thầu rộng rãi trong nước qua mạng (Mã TBMT: IB2500405507).

Xem chi tiết

Đọc nhiều nhất

Dính loạt sai phạm, mức phạt với Phòng khám PK Y học quốc tế có đủ răn đe?

Theo luật sư, dù bị xử phạt hành chính hàng chục triệu, tước chứng chỉ hành nghề nhưng thực tế cho thấy vẫn chưa đủ sức nặng ngăn chặn triệt để hành vi tái phạm

Bên trong khu sinh thái 15ha hoang tàn giữa lòng Hà Nội

Từng được quy hoạch thành "lá phổi xanh" phía Nam Hà Nội, khu sinh thái Vĩnh Hưng nay hoang hóa, xuống cấp, trở thành khoảng đất bị lãng quên giữa lòng đô thị.

Viết giả trên 100 tờ giấy chứng nhận kiểm dịch... bị xử lý ra sao?

Trong đường dây tiêu thụ 3.600 con lợn mắc tả châu Phi, bán vào trường học có sự tiếp tay của cán bộ chức năng khi cấp hơn 100 giấy chứng nhận kiểm dịch giả.

Công ty Hoàng Phát: Năng lực thực sự và những câu hỏi gửi đến Chủ đầu tư [Kỳ 3]

Trong bối cảnh sắp xếp lại đơn vị hành chính tỉnh Lâm Đồng, năng lực thi hành các gói thầu xây lắp của Công ty TNHH XL - TM Hoàng Phát cần được nhìn nhận thấu đáo để đảm bảo chất lượng công trình công cộng.

Hiệu quả kinh tế trong chỉ định thầu: Bài toán trách nhiệm giải trình từ câu chuyện Công ty HĐCONS [Kỳ 3]

Từ hiện tượng "trúng thầu tuyệt đối" của Công ty HĐCONS, một vấn đề lớn được đặt ra là làm thế nào để bảo vệ tính hiệu quả của ngân sách khi hình thức chỉ định thầu rút gọn đang bị lạm dụng.

Bến xe Miền Đông chi gần 4 tỷ cho tour lữ hành: Cuộc đua về giá của 4 nhà thầu

Gói thầu tổ chức tham quan 2026 của Bến xe Miền Đông vừa mở thầu với sự tham gia của 4 doanh nghiệp. Liệu yêu cầu kỹ thuật khắt khe có làm khó các đơn vị lữ hành?

Gói thầu hơn 7,9 tỷ đồng tại Petrolimex Aviation chỉ duy nhất Công ty Sao Việt tham dự

Gói thầu "Mua viên thử nước cho các Chi nhánh năm 2026" do Công ty cổ phần Nhiên liệu bay Petrolimex làm chủ đầu tư đã được mở thầu qua mạng với sự tham gia của duy nhất Công ty Sao Việt .

Xây dựng Hồng Hậu bị loại vì lỗi "sơ đẳng": Quên nộp thuyết minh biện pháp thi công [Kỳ 2]

Dù sở hữu bề dày lịch sử tham gia hàng chục gói thầu lớn nhỏ, Công ty TNHH Xây dựng Hồng Hậu vừa nhận kết quả "đắng" tại xã An Thạnh vì thiếu tài liệu quan trọng nhất trong hồ sơ kỹ thuật.