Nghiên cứu phương án điều chỉnh lộ trình các tuyến cố định

Ngày 28/10, Sở Xây dựng Hà Nội có văn bản gửi Sở Xây dựng 17 tỉnh, thành phố, đề nghị phối hợp thông báo đến các doanh nghiệp vận tải nghiên cứu đăng ký chuyển một phần tuyến xe khách cố định đang hoạt động tại các bến xe Giáp Bát, Nước Ngầm về Yên Sở để khai thác lâu dài.

Các địa phương được đề nghị phối hợp gồm Ninh Bình, Thanh Hóa, Nghệ An, Hà Tĩnh, Quảng Trị, Huế, Đà Nẵng, Quảng Ngãi, Gia Lai, Khánh Hòa, Lâm Đồng, Đắk Lắk, TPHCM, Đồng Nai, Đồng Tháp, Cần Thơ và An Giang.

Sở Xây dựng Hà Nội khuyến khích doanh nghiệp chủ động nghiên cứu, đề xuất điều chỉnh và gửi đăng ký trước ngày 3/11.

Trong tháng 11, cơ quan này sẽ nghiên cứu xây dựng phương án điều chỉnh lộ trình các tuyến cố định, trong đó có thể xem xét điều chuyển một số tuyến về bến xe Yên Sở nếu thấy cần thiết.

Theo Sở Xây dựng Hà Nội, việc điều chuyển nhằm khai thác hiệu quả hạ tầng bến xe, chủ động tổ chức giao thông phía Nam thành phố, giảm áp lực và hạn chế nguy cơ ùn tắc trong quá trình triển khai dự án đầu tư xây dựng Quốc lộ 1A.

Đề nghị mới cho thấy phương án tổ chức hoạt động tại các bến xe phía Nam Hà Nội có sự thay đổi so với định hướng trước đó. Cụ thể là hôm 2/10, Sở Xây dựng Hà Nội thông báo bến xe Yên Sở đã được đưa vào khai thác. Hai bến xe Giáp Bát và Nước Ngầm tiếp tục duy trì các tuyến hiện có, không tiếp nhận tuyến mới. Doanh nghiệp có nhu cầu khai thác tuyến mới được hướng dẫn về bến Yên Sở.

Như vậy, định hướng ban đầu là giữ ổn định các tuyến đang hoạt động tại Giáp Bát, Nước Ngầm, chỉ đưa tuyến mới về Yên Sở. Tuy nhiên, văn bản ngày 28/10 đã mở ra khả năng điều chuyển cả những tuyến hiện hữu.

Nhà xe lo phát sinh ùn tắc tại khu vực Yên Sở

Đại diện nhà xe Đông Lý, đơn vị khai thác khoảng 15 chuyến mỗi ngày trên tuyến Giáp Bát - Thanh Hóa, cho rằng cần đánh giá kỹ hiệu quả điều chuyển, nhất là khả năng kết nối giao thông tại Yên Sở.

Theo doanh nghiệp này, lượng xe tại bến Giáp Bát có thời điểm khoảng 1.800 lượt, nay đã giảm xuống còn hơn 700 lượt. Vì vậy, cơ quan chức năng cần xác định đúng nguyên nhân ùn tắc trên đường Giải Phóng trước khi chuyển tuyến.

Khu vực Yên Sở, đường Đỗ Mười và các tuyến kết nối Vành đai 3 thường xuyên xảy ra ùn tắc vào giờ cao điểm. Nếu chuyển tuyến về đây, xe khách có thể phải đi vòng qua nút giao Tam Trinh để ra cao tốc Pháp Vân - Cầu Giẽ, làm tăng thời gian và quãng đường di chuyển.

Đại diện doanh nghiệp cho biết, từ Giáp Bát, xe đi theo hướng Pháp Vân ra cao tốc chỉ mất khoảng 9-15 phút trong điều kiện bình thường. Trong khi đó, khu vực Yên Sở có mật độ lớn xe tải, xe container và phương tiện cá nhân nên việc bổ sung xe khách cần được tính toán cùng phương án phân luồng giao thông đồng bộ.

Điều chuyển tuyến xe khách không chỉ là đổi bến xuất phát

Ông Nguyễn Văn Quyền, Chủ tịch Hiệp hội Vận tải ô tô Việt Nam, cho biết các tuyến vận tải hành khách cố định tại Giáp Bát và Nước Ngầm đã hình thành mạng lưới khai thác ổn định trong nhiều năm.

Doanh nghiệp đã ký hợp đồng với bến xe, xây dựng phương án khai thác, bố trí phương tiện và lịch trình. Hành khách cũng quen với địa điểm xuất bến, giờ chạy và các tuyến kết nối.

Đáng chú ý, hệ thống xe buýt tại khu vực hai bến đã được tổ chức để hỗ trợ kết nối giữa vận tải đường dài và vận tải nội đô. Một số tuyến có điểm đầu, cuối hoặc điểm đón trả khách ngay trong khu vực bến.

Theo ông Quyền, việc dịch chuyển tuyến không đơn giản chỉ là thay đổi địa điểm xuất bến mà còn liên quan đến thị trường, thói quen đi lại của hành khách, hoạt động của doanh nghiệp và khả năng kết nối giữa các phương thức giao thông.

Nếu chỉ dùng mệnh lệnh hành chính để điều chuyển xe về Yên Sở mà chưa tính đến sự thuận tiện của hành khách và hiệu quả kinh doanh thì việc sắp xếp lại luồng tuyến khó đạt hiệu quả lâu dài.

Ông Quyền dẫn chứng bến xe Miền Đông mới tại TPHCM dù được đầu tư hiện đại, rộng rãi và kết nối với đường sắt đô thị, lượng khách đến bến vẫn chưa đạt kỳ vọng, trong khi bến xe Miền Đông cũ vẫn được nhiều người lựa chọn.

Theo ông, thực tế này cho thấy việc xây dựng bến mới, điều chuyển luồng tuyến phải xuất phát từ nhu cầu đi lại của hành khách. Nếu vị trí không thuận tiện, người dân không lựa chọn tuyến xe thì doanh nghiệp khó duy trì hoạt động hiệu quả.

Do đó, phương án điều chuyển tuyến xe khách cố định cần được đánh giá toàn diện, bảo đảm hài hòa mục tiêu tổ chức lại mạng lưới bến xe, giảm ùn tắc và quyền lợi đi lại của hành khách.