Vào năm 2023, các chuyên gia phát hiện vật thể hình cầu màu vàng dưới dáy biển ở vùng biển Alaska trong một chuyến thám hiểm của Cục quản lý đại dương và khí quyển quốc gia Mỹ (NOAA).
Vật thể kỳ lạ nằm trên một ngọn núi dưới nước cách mặt biển 3.300 km, tại vịnh Alaska. Nó có chiều rộng khoảng 10 cm. Mặc dù được xác định có nguồn gốc sinh học, nhưng nhóm nghiên cứu của NOAA không biết chắc nó là gì. Vì vậy, trong thời gian qua, các chuyên gia nỗ lực làm sáng tỏ bí ẩn về vật thể màu vàng này sau khi đưa nó lên mặt nước để nghiên cứu, kiểm tra.
Trong nghiên cứu mới công bố, các nhà khoa học bác bỏ giả thuyết cho rằng khối cầu màu vàng bí ẩn có thể là vỏ trứng hoặc bọt biển đã chết. Thay vào đó, nó là loài hải quỳ khổng lồ sống ở đáy biển sâu có tên khoa học là Relicanthus daphneae.
Để đi đến kết luận này, các nhà nghiên cứu tìm kiếm cấu tạo giải phẫu tổng quát của khối cầu màu vàng bí ẩn rồi đặt nó dưới kính hiển vi. Việc kiểm tra này cho thấy mô chứa các tế bào châm (nematocyst) - loại tế bào chuyên biệt nằm trên xúc tu của các loài động vật ruột khoang, bao gồm hơn 11.000 loài động vật không xương sống dưới nước, bao gồm sứa, thủy tức, hải quỳ...
Những tế bào châm này được gọi là spirocyst - một loại móc dính đặc biệt nằm trong tế bào của các loài như hải quỳ và san hô, giúp các loài động vật này săn mồi. Những tế bào này chỉ tồn tại ở một nhóm động vật không xương sống dưới đại dương, được gọi là ngành Thích ty bào (tên khoa học là Cnidaria).
Nhóm nghiên cứu phát hiện các tế bào này tương tự với tế bào trên một mẫu vật được thu thập từ năm 2021. Vì vậy, họ đã so sánh khối cầu vàng thu thập được vào năm 2023 với mẫu vật cũ và bất ngờ khi nhận thấy chúng có cùng tính chất.
Các nhà khoa học quyết định giải trình tự toàn bộ gene của khối cầu vàng và mẫu vật năm 2021. Kết quả cho thấy cả hai mẫu vật “gần giống hệt nhau về mặt di truyền” và giống với tế bào của loài hải quỳ khổng lồ biển sâu (tên khoa học Relicanthus daphneae), là một trong những loài hải quỳ lớn nhất thế giới, với thân hình trụ có thể đạt đường kính 1m, có những xúc tu dài có thể vươn đến 2m để bắt mồi.
Phân tích sâu hơn quả cầu vàng bí ẩn, các nhà khoa học biết được nó từng là phần đáy của một con hải quỳ khổng lồ biển sâu, nhưng bằng một cách nào đó, vật thể này đã bị bỏ lại.
Các nhà khoa học hiện vẫn chưa biết điều gì đã xảy ra với phần trên của con hải quỳ. Họ cho rằng con hải quỳ khổng lồ này đã bị chết hoặc di chuyển đến một vị trí mới, để lại phần chân đế bám chặt trên đá dưới đại dương.
