Theo tìm hiểu của Báo Tri thức và Cuộc sống, UBND xã Đak Lua (TP Đồng Nai) vừa hoàn tất công tác lựa chọn nhà thầu cho Gói thầu số 04: Xây lắp toàn bộ công trình thuộc dự án Tuyến đường tổ 3, ấp 1 (từ ông Dũng - ông Chiểu). Dự án có tổng mức đầu tư 2.996.893.000 đồng, được Chủ tịch UBND xã Đak Lua - Nguyễn Thanh Hiền ký Quyết định phê duyệt số 204/QĐ-UBND ngày 13/03/2026. Nguồn vốn thực hiện được xác định kết hợp giữa ngân sách nhà nước hỗ trợ và nguồn vốn do nhân dân đóng góp.
Duy nhất một liên danh dự thầu
Gói thầu số 04 có giá gói thầu được xác định là 2.549.404.198 đồng, lựa chọn nhà thầu theo hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng trong nước, phương thức một giai đoạn một túi hồ sơ và hợp đồng trọn gói với thời gian thực hiện 60 ngày. Căn cứ Quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu số 431/QĐ-UBND ngày 23/06/2026 và Quyết định phê duyệt hồ sơ mời thầu số 541/QĐ-UBND ngày 29/07/2026 do Phó Chủ tịch UBND xã Đak Lua - Nguyễn Ngọc Nhì ký, gói thầu phát hành E-HSMT trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia từ ngày 29/07/2026 và đóng thầu vào sáng ngày 07/08/2026.
Biên bản mở thầu ghi nhận, đến thời điểm hoàn thành mở thầu chỉ có duy nhất 01 nhà thầu nộp hồ sơ dự thầu là Liên danh Gói thầu số 4 - Đường tổ 3 ấp 1 xã Đak Lua (gồm Công ty TNHH Xây dựng và Bất động sản Nam Phong liên danh cùng Công ty Cổ phần Yên Cường Thịnh). Giá dự thầu được liên danh đưa ra là 2.529.000.000 đồng, không đề xuất tỷ lệ giảm giá.
Công tác đánh giá hồ sơ do đơn vị tư vấn là Công ty TNHH Tư vấn - Tổng hợp - Xây dựng Gia Linh thực hiện với Tổ chuyên gia gồm ba thành viên do ông Trần Đăng Quang làm Tổ trưởng. Sau quá trình làm rõ hồ sơ và được Công ty TNHH Tổng hợp Hồng Cao Quang thẩm định kết quả tại Báo cáo số 36.3/BCTĐ-HCQ ngày 20/08/2026, ngày 24/08/2026, Phó Chủ tịch UBND xã Đak Lua Nguyễn Ngọc Nhì đã ký Quyết định số 649/QĐ-UBND phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu.
Liên danh Nam Phong - Yên Cường Thịnh chính thức trúng thầu với giá 2.529.000.000 đồng. So với giá gói thầu 2.549.404.198 đồng, sau đấu thầu tiết kiệm 20.404.198 đồng, tương đương 0,8%.
Năng lực nhà thầu
Dữ liệu đấu thầu cho thấy cơ cấu của liên danh trúng thầu có sự đan xen đáng chú ý giữa một doanh nghiệp tại địa bàn và một nhà thầu xây lắp lâu năm đến từ TP HCM.
Công ty TNHH Xây dựng và Bất động sản Nam Phong (mã số thuế: 3604061113), đặt trụ sở tại số 16 Nguyễn Đình Chiểu, Ấp Tân Phú 7, Xã Tân Phú, TP Đồng Nai. Doanh nghiệp được phê duyệt tham gia hệ thống mạng đấu thầu vào tháng 11/2025. Tính đến thời điểm trúng thầu công trình này, Nam Phong mới tham gia 02 gói thầu và đạt tỷ lệ trúng thầu tuyệt đối 100%, mang về tổng giá trị trúng thầu khoảng 3.558.798.612 đồng. Đáng chú ý, cả 02 gói thầu doanh nghiệp từng tham dự đều diễn ra tại một chủ đầu tư duy nhất là UBND xã Đak Lua.
Công ty Cổ phần Yên Cường Thịnh (mã số thuế: 0306556845), thành lập từ năm 2009, có trụ sở tại số 16 Đường 12, Khu phố 5, Phường An Phú, TP HCM. Doanh nghiệp có kinh nghiệm dày dặn hơn khi từng tham gia 78 gói thầu tại nhiều tỉnh, thành phố phía Nam, trúng 42 gói với tổng giá trị trúng thầu khoảng 299.981.660.114 đồng.
Báo cáo đánh giá số 218/2026/BCĐG-GL ngày 17/08/2026 của tổ chuyên gia cũng thể hiện quá trình dự thầu của liên danh từng phải bổ sung làm rõ năng lực. Cụ thể, Hợp đồng số 02/HĐKT do nhà thầu kê khai ban đầu không có tài liệu chứng minh, buộc nhà thầu phải thay thế bằng Hợp đồng số 61/2023/HĐ.QLDA thực hiện tại dự án Cải tạo nâng cấp đường kênh Thanh Niên - đường Nguyễn Bình. Đồng thời, Công ty Cổ phần Yên Cường Thịnh cũng phải nộp bổ sung Giấy xác nhận việc thực hiện nghĩa vụ thuế năm 2025 để đủ điều kiện vượt qua bước đánh giá năng lực tài chính.
Bài toán tối ưu nguồn vốn đầu tư công và vốn dân góp
Việc một gói thầu xây lắp công trình giao thông nông thôn áp dụng hình thức đấu thầu rộng rãi qua mạng nhưng chỉ có 01 liên danh nhà thầu tham dự và trúng thầu sát giá với mức tiết kiệm ngân sách khoảng 0,80% đã nhận được sự quan tâm của dư luận.
Bình luận về vấn đề này, theo Luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TP HCM), pháp luật về đấu thầu hiện hành cho phép chủ đầu tư xử lý tình huống khi chỉ có một nhà thầu tham dự theo quy định tại Điều 140 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP. Dù vậy, mục tiêu cơ bản nhất của đấu thầu rộng rãi là tạo lập môi trường cạnh tranh bình đẳng nhằm tối ưu hóa chi phí đầu tư. Trường hợp gói thầu không có sự cạnh tranh trực tiếp thường kéo theo mức tiết kiệm thấp, làm giảm hiệu quả kinh tế của nguồn vốn đầu tư công.
Dưới góc nhìn quản lý chi phí đầu tư, theo chuyên gia Đào Giang, Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 của Thủ tướng Chính phủ và Công văn số 5557/BTC ngày 05/05/2026 của Bộ Tài chính đã quán triệt rất rõ yêu cầu siết chặt kỷ luật tài chính, tăng cường giải pháp tiết kiệm và cắt giảm chi phí ngay từ khâu lập dự toán đến hoàn thiện hợp đồng.
TRÁCH NHIỆM BẢO ĐẢM CẠNH TRANH VÀ YÊU CẦU TIẾT KIỆM TRONG ĐẤU THẦU ĐẦU TƯ CÔNG
Tại khoản 3 Điều 44 Luật Đấu thầu số 22/2023/QH15 (được sửa đổi, bổ sung bởi Luật số 90/2025/QH15) quy định rõ: Hồ sơ mời thầu không được nêu điều kiện dẫn đến làm hạn chế sự tham gia của nhà thầu hoặc nhằm tạo lợi thế cho một hoặc một số nhà thầu gây ra sự cạnh tranh không bình đẳng. Đồng thời, khoản 12 Điều 78 của luật này quy định người đứng đầu chủ đầu tư phải chịu trách nhiệm toàn diện trước pháp luật về việc tổ chức lựa chọn nhà thầu, bảo đảm tiến độ, chất lượng cũng như hiệu quả kinh tế của gói thầu.
Cụ thể hóa các nguyên tắc quản lý đấu thầu, Điều 4 Nghị định số 214/2025/NĐ-CP của Chính phủ yêu cầu bảo đảm tính độc lập, cạnh tranh về pháp lý và tài chính giữa nhà thầu tham dự với chủ đầu tư và các đơn vị tư vấn lập, thẩm định hồ sơ. Trong các tình huống đấu thầu rộng rãi chỉ ghi nhận một nhà thầu tham dự, chủ đầu tư có trách nhiệm rà soát chặt chẽ tiêu chuẩn đánh giá, quy trình tổ chức để không phát sinh rào cản hạn chế cạnh tranh, đồng thời chú trọng khâu thương thảo giá nhằm gia tăng hiệu quả sử dụng nguồn vốn.
Bên cạnh đó, nhằm nâng cao kỷ luật tài chính trong năm 2026, Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chỉ thị số 12/CT-TTg ngày 03/04/2026 về tăng cường, nâng cao hiệu lực, hiệu quả, trách nhiệm trong công tác đấu thầu. Thực hiện chỉ đạo của lãnh đạo Chính phủ, Bộ Tài chính đã ban hành Công văn số 5557/BTC ngày 05/05/2026 hướng dẫn thực hiện tiết kiệm trong đấu thầu các dự án đầu tư công. Theo đó, các bộ, ngành và địa phương phải triển khai đồng bộ các giải pháp cắt giảm chi phí chưa cần thiết, nâng cao chất lượng lập giá gói thầu và khuyến khích nhà thầu giảm giá trong quá trình thương thảo, hoàn thiện hợp đồng đối với trường hợp đấu thầu rộng rãi để tối ưu hóa nguồn lực tài chính nhà nước.