Sau một năm thực hiện cuộc cải cách tổ chức hành chính quy mô lớn, toàn hệ thống chính trị Việt Nam đã chính thức thiết lập xong mô hình tổ chức tổng thể mới và đang chuyển trọng tâm sang nâng cao năng lực phục vụ, kiến tạo phát triển. Định hướng mang tính chiến lược này được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh tại Hội nghị toàn quốc sơ kết 1 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền 3 cấp diễn ra vào sáng 1/7.

Sự kiện được Bộ Chính trị tổ chức theo hình thức trực tiếp tại Hội trường Diên Hồng (Nhà Quốc hội) và kết nối trực tuyến tới 3.651 điểm cầu trên cả nước với sự tham dự của 557.099 đại biểu. Các đồng chí lãnh đạo chủ trì hội nghị gồm có: Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm; Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng; Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn; Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú; và Trưởng Ban Tổ chức Trung ương Nguyễn Duy Ngọc – Trưởng Ban Chỉ đạo sơ kết.

Tại điểm cầu tỉnh Lâm Đồng, các đồng chí Y Thanh Hà Niê Kđăm (Bí thư Tỉnh ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội khóa XVI), Hồ Văn Mười (Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh), Đặng Hồng Sỹ (Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy), Lưu Văn Trung (Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch HĐND tỉnh), Phạm Thị Phúc (Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQVN tỉnh) và Bùi Thắng (Phó Bí thư Tỉnh uỷ) cùng chủ trì.

Báo cáo tóm tắt do đồng chí Nguyễn Duy Ngọc trình bày tại hội nghị chỉ rõ, năm 2025 đã ghi nhận một bước ngoặt lịch sử trong việc tinh gọn bộ máy và chuyển đổi sang mô hình chính quyền địa phương 2 cấp. Ở cấp Trung ương, cơ cấu tổ chức của Chính phủ được thu gọn mạnh mẽ từ 22 bộ, cơ quan ngang bộ xuống còn 17 bộ, cơ quan ngang bộ. Toàn bộ mô hình tổng cục chính thức chấm dứt hoạt động, giảm thiểu tối đa số lượng cục, vụ, chi cục và các tổ chức tương đương bên trong. Ở cấp địa phương, bộ máy hành chính đã hoàn thiện việc kết thúc hoạt động của 696 cấp huyện. Bản đồ hành chính cả nước hiện tại bao gồm 34 đơn vị cấp tỉnh (gồm 27 tỉnh, 7 thành phố) và 3.321 đơn vị cấp xã (gồm 2.621 xã, 687 phường và 13 đặc khu). Song song với việc tinh giản tổ chức, tiến trình phân cấp, phân quyền được đẩy mạnh khi Trung ương đã chuyển giao 1.453 nhiệm vụ cho địa phương, chiếm khoảng 71,5% tổng số nhiệm vụ. Ngược lại, Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ hiện chỉ trực tiếp giải quyết 28,5% nhiệm vụ tương ứng với các thủ tục hành chính cấp trung ương.

Hiệu quả vận hành của mô hình chính quyền địa phương 2 cấp được minh chứng rõ nét qua tham luận của xã Đức Trọng (Lâm Đồng) – một trong 9 đơn vị phát biểu tại hội nghị. Đồng chí Trần Trung Hiếu, Bí thư Đảng uỷ kiêm Chủ tịch HĐND xã Đức Trọng, cho biết trong năm 2025, xã đã hoàn thành 15/15 chỉ tiêu kinh tế - xã hội, quốc phòng - an ninh, xây dựng Đảng và hệ thống chính trị, trong đó có 5 chỉ tiêu vượt kế hoạch. Trong 6 tháng đầu năm 2026, địa phương tiếp tục duy trì đà tăng trưởng GRDP ở mức 10,59%, tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn đạt 335 tỷ đồng (bằng 56% dự toán), giải ngân vốn đầu tư công đạt trên 50% kế hoạch và kết nạp đảng viên mới đạt 70,3% kế hoạch.

Đáng chú ý, trong vòng một năm, xã đã tiếp nhận và giải quyết ổn định 21.866 hồ sơ thủ tục hành chính (trung bình hơn 1.800 hồ sơ/tháng) với tỷ lệ hồ sơ xử lý đúng và trước hạn đạt tới 99,7%. Để đạt kết quả này, Đảng ủy xã xác định ba trọng tâm: Chuyển từ "hành chính quản lý" sang "hành chính phục vụ", xây dựng phong trào cán bộ tiên phong gương mẫu và dùng chuyển đổi số làm động lực quản trị. Dù vậy, xã Đức Trọng cũng nhìn nhận thực tế chất lượng đội ngũ cán bộ chưa đồng đều, một bộ phận chậm thích ứng và nguồn lực phân bổ chưa hoàn toàn tương xứng với khối lượng công việc được giao. Do đó, xã đề ra các nhóm giải pháp như nâng cao vai trò chỉ đạo của Đảng ủy, siết chặt kỷ cương, phân công cán bộ khoa học, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin và phát huy vai trò đoàn thể để giữ vững an ninh trật tự.

Phát biểu chỉ đạo hội nghị, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm khẳng định chủ trương tinh gọn bộ máy của hệ thống chính trị là hoàn toàn đúng đắn, có ý nghĩa chiến lược, dù đây là cuộc cải cách rất rộng, rất khó và tác động trực tiếp đến toàn bộ đội ngũ cán bộ từ Trung ương đến cơ sở. Để vận hành hiệu quả mô hình mới trong giai đoạn tiếp theo, Tổng Bí thư yêu cầu tập trung thực hiện tốt 10 nhiệm vụ trọng tâm.

Các nhiệm vụ bao gồm: Thứ nhất, tiếp tục hoàn thiện đồng bộ thể chế về pháp luật và tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị. Thứ hai, tiếp tục đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị và xã hội. Thứ ba, hoàn thiện mô hình tổ chức và cơ chế vận hành của chính quyền địa phương 2 cấp. Thứ tư, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với bảo đảm nguồn lực và kiểm soát quyền lực. Thứ năm, xây dựng đội ngũ cán bộ đáp ứng yêu cầu của mô hình mới. Thứ sáu, nâng cao chất lượng hạ tầng viễn thông, công nghệ thông tin, hạ tầng số; đẩy mạnh chuyển đổi số trong toàn hệ thống chính trị. Thứ bảy, phát huy mạnh mẽ hơn vai trò của MTTQ và các tổ chức chính trị - xã hội. Thứ tám, xử lý hiệu quả tài sản công, trụ sở và hồ sơ, tài liệu sau sắp xếp. Thứ chín, đổi mới mạnh mẽ công tác kiểm tra, giám sát và phương thức chỉ đạo, điều hành. Thứ mười, đối với các lĩnh vực liên ngành còn giao thoa, cần khẩn trương rà soát, điều chỉnh chức năng, nhiệm vụ theo nguyên tắc: Một việc phải có một cơ quan chủ trì, một đầu mối chịu trách nhiệm chính; một nguồn dữ liệu dùng chung; một quy trình phối hợp liên thông; đồng thời có cơ chế kiểm tra, giám sát và quy trách nhiệm rõ ràng.

Đồng thời, công tác nhân sự phải đổi mới toàn diện từ khâu đánh giá, thực hiện nghiêm nguyên tắc cán bộ "có vào, có ra, có lên, có xuống", đề cao trách nhiệm người đứng đầu và tăng cường cán bộ cho các địa bàn khó khăn, lĩnh vực trọng yếu.