Đoạn ADN 190 năm tuổi hé lộ một loài tê tê bí ẩn

Name: Đoạn ADN 190 năm tuổi hé lộ một loài tê tê bí ẩn
Uploaded: 2026-09-02T06:30:00+07:00
Duration: 1 min 28 s
Channel: Tuệ Minh
Description: ADN từ một mẫu vật bảo tàng gần 190 năm tuổi đã giúp các nhà nghiên cứu xác nhận một loài tê tê châu Á chưa từng được biết đến trước đây, Manis aurita, đang sinh sống ở Nepal và Bắc Ấn Độ.

ADN từ một mẫu vật bảo tàng gần 190 năm tuổi đã giúp các nhà nghiên cứu xác nhận một loài tê tê châu Á chưa từng được biết đến trước đây, Manis aurita, đang sinh sống ở Nepal và Bắc Ấn Độ.

Tuệ Minh 02/09/2026 06:30

Narayan Koju, nhà nghiên cứu tại Đại học Pokhara (Nepal), tác giả chính của nghiên cứu, cho biết. “Việc xác nhận Manis aurita là một loài hợp lệ cung cấp cơ sở khoa học vững chắc cho việc lập kế hoạch bảo tồn, pháp y động vật hoang dã và các nỗ lực bảo vệ một trong những loài động vật có vú bị buôn bán trái phép nhiều nhất thế giới khỏi nguy cơ tuyệt chủng.”

Tê tê và vảy của chúng là mục tiêu của các đối tượng săn bắt, buôn lậu hàng đầu trong các loài động vật hoang dã.

Các nhà nghiên cứu đã kết hợp bằng chứng ADN với các đặc điểm hình thái để xác định có bao nhiêu loài tê tê tồn tại và mối quan hệ giữa các loài đó.

Trong quá trình nghiên cứu đó, họ đã tìm thấy các ghi chép về Manis aurita, một loài tê tê được mô tả vào năm 1836. Theo thời gian, M. aurita đã được phân loại lại là một phân loài của tê tê Trung Quốc.

Kai He, một trong những đồng tác giả của bài báo và là nhà nghiên cứu tại Trung tâm Nghiên cứu Đa dạng Sinh học Nam Trung Quốc thuộc Đại học Quảng Châu, cho biết, Nhóm nghiên cứu của đã giải trình tự thành công ADN trực tiếp từ mẫu vật điển hình lịch sử của phân loài Nepal (aurita) tại Bảo tàng Lịch sử tự nhiên Luân Đôn có niên đại từ năm 1836, tức là đã gần 190 năm tuổi.

Vật liệu di truyền thu được từ mẫu vật bảo tàng lịch sử đã chứng minh các mẫu tê tê Himalaya hiện đại phù hợp với loài M. aurita.

Tê tê Himalaya M. aurita (trước đây được gọi là M. indoburmanica) khác với tê tê Trung Quốc ở một số điểm tinh tế nhưng quan trọng.

Manis aurita, loài tê tê mới được công nhận. Ảnh: Tulshi Laxmi Suwal

So với tê tê Trung Quốc, tê tê Himalaya có thân hình lớn hơn, đuôi dài hơn và tai nhỏ hơn. Tên gọi aurita được phục hồi xuất phát từ chính đôi tai đặc trưng của loài vật này.

Hai loài này cũng phân bố tách biệt về mặt địa lý. Đối với các loài động vật đang bị đe dọa nghiêm trọng, đặc biệt là những loài chịu áp lực nặng nề từ nạn săn trộm, việc hiểu chính xác loài nào sống ở đâu có thể rất quan trọng đối với công tác bảo tồn.

Các phương pháp phân tích ADN được sử dụng trong nghiên cứu mới có thể giúp thu thập được nhiều thông tin hơn từ những mẫu vật bị tịch thu. Các nhà khoa học bảo tồn có thể phân tích vảy bị tịch thu, xác định chúng thuộc loài tê tê nào, và sau đó sử dụng thông tin đó để xác định các khu vực có nạn săn trộm đặc biệt nghiêm trọng.

Điều đó có thể cho phép các nhà bảo tồn và các cơ quan thực thi pháp luật lần ngược lại từ các vật liệu buôn bán bất hợp pháp để xác định các quần thể đang bị nhắm mục tiêu.

Hiểu rõ hơn về ranh giới giữa các loài cũng có thể cải thiện nỗ lực đưa tê tê trở lại những khu vực chúng từng sinh sống. Các chương trình tái thả cần đảm bảo rằng họ đang thả đúng loài vào đúng phạm vi địa lý.

Trước đây, có thể người ta đã đưa tê tê Trung Quốc vào Nepal vì không biết sự khác biệt giữa chúng. Bằng cách xác định sự khác biệt giữa các loài và phạm vi phân bố của từng loài, chúng ta có thể đưa ra những quyết định bảo tồn tốt hơn.