Bộ Y tế đề xuất nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội và trợ cấp hưu trí xã hội từ 500.000 đồng lên 600.000 đồng mỗi tháng (tăng 20%), nhằm cải thiện đời sống cho hàng triệu người yếu thế.
Mức tăng được tính từ hai yếu tố: Lương cơ sở dự kiến tăng khoảng 8% và phần bù trượt giá theo chỉ số giá tiêu dùng (CPI) giai đoạn 2024-2026 khoảng 12%. Việc điều chỉnh nhằm tránh trợ cấp bị giảm giá trị thực do lạm phát.
Theo Bộ Y tế, đề xuất được tổng hợp từ kiến nghị của các địa phương, đồng thời cân nhắc khả năng ngân sách trong bối cảnh mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao.
Hiện mức 500.000 đồng/tháng chỉ tương đương 22,7% chuẩn nghèo khu vực nông thôn và 17,8% ở đô thị. Trong khi đó, giá tiêu dùng giai đoạn 2024-2026 dự kiến tăng gần 12%, riêng các nhóm thiết yếu như lương thực, y tế tăng nhanh hơn, khiến trợ cấp khó giữ vai trò "lưới đỡ cuối cùng" nếu không điều chỉnh.
Cả nước có khoảng 4,5 triệu người hưởng trợ cấp xã hội, chiếm khoảng 4,5% dân số. Trong đó, khoảng 2,5 triệu người cao tuổi đang nhận trợ cấp hưu trí xã hội.
Nhóm hưởng lợi trực tiếp gồm người từ 75 tuổi trở lên không có lương hưu hoặc trợ cấp BHXH hằng tháng. Một số người từ 70 đến dưới 75 tuổi thuộc hộ nghèo, cận nghèo cũng có thể được xem xét mở rộng diện thụ hưởng theo lộ trình.
Ngoài ra, người khuyết tật nặng, trẻ em mồ côi, người đơn thân nghèo nuôi con… đều hưởng trợ cấp theo "mức chuẩn". Khi chuẩn tăng, mức hưởng của các nhóm này cũng tăng tương ứng.
Theo Nghị định 176/2025/NĐ-CP hướng dẫn Luật BHXH 2024, từ 1-7-2025, mức chuẩn 500.000 đồng/tháng được áp dụng thống nhất trên toàn quốc, chủ yếu dành cho người cao tuổi không có lương hưu hoặc có thu nhập thấp.
Tuy nhiên, đây là mức tối thiểu. Nhiều địa phương đã chủ động chi trả cao hơn từ ngân sách riêng. TP Hà Nội và TPHCM hiện hỗ trợ khoảng 650.000 đồng/tháng, trong khi TP Hải Phòng và Quảng Ninh áp dụng mức tới 700.000 đồng.
Ngoài ra, khoảng 16 địa phương đã mở rộng đối tượng hưởng, 5 địa phương nâng mức trợ cấp cao hơn chuẩn.
Việc nâng mức chuẩn lên 600.000 đồng/tháng được kỳ vọng cải thiện mức sống tối thiểu cho nhóm bảo trợ xã hội, đồng thời thu hẹp chênh lệch giữa các địa phương.
Lý giải về cơ chế điều chỉnh, đại diện Bộ Y tế cho biết chính sách trợ giúp xã hội và trợ cấp hưu trí được xây dựng phù hợp khả năng cân đối ngân sách trong từng thời kỳ và điều kiện phát triển kinh tế - xã hội.
Thời gian tới, khi nguồn lực ngân sách cải thiện và kinh tế - xã hội phát triển tốt hơn, cơ quan chức năng sẽ tiếp tục nghiên cứu, trình cấp có thẩm quyền nâng mức chuẩn trợ giúp xã hội và trợ cấp hưu trí.
Đề xuất hiện vẫn trong quá trình lấy ý kiến. Nếu được thông qua, chính sách dự kiến có hiệu lực từ ngày 1-7-2026, cùng lộ trình cải cách tiền lương và an sinh xã hội.
