Crosby -Schøyen Codex là một cuốn sách quan trọng của Cơ đốc giáo thời kỳ đầu bao gồm năm văn bản riêng biệt. Tất cả đều được sao chép bởi cùng một người và được đem đi đấu giá với con số cuối cùng là 3,9 triệu USD/3,065 triệu bảng.
Cuốn sách 1700 năm tuổi này được biết đến là văn bản hoàn chỉnh lâu đời nhất của hai cuốn sách Kinh thánh: Jonah và I Peter. Nó hiện thuộc sở hữu của nhà sưu tập người Na Uy tên là Martin Schøyen, gồm 104 trang và được tìm thấy ở Ai Cập vào năm 1952 cùng với một số bản thảo khác được chôn trong lọ trên cát. Cuốn sách được làm bằng giấy cói và viết bằng tiếng Coptic - một ngôn ngữ Ai Cập - trong đó có nhiều văn bản quan trọng của Cơ đốc giáo thời kỳ đầu được lưu giữ.
Nó có thể được sản xuất tại một trong những tu viện Pachomian ở vùng lân cận Faw Qibli, gần Dishna thuộc miền đông Ai Cập. Những tu viện này đã hoạt động vào thế kỷ thứ 4 sau Công nguyên. Điều này phù hợp với phân tích carbon phóng xạ được thực hiện trên bản thảo, theo báo cáo của học giả văn học Cơ đốc giáo Hugo Lundhaug. Tác giả và học giả Brent Nongbri đề xuất khoảng thời gian mà văn bản này được tạo ra nằm trong khoảng từ năm 330 đến năm 350 sau Công nguyên. Điều này khiến nó trở thành cuốn sách cổ nhất thuộc sở hữu tư nhân chứ không phải bảo tàng.
Ngoài tuổi đời và sự hoàn chỉnh thì điều khiến cuốn sách trở nên cuốn hút chính là nội dung của nó. Crosby-Schøyen Codex đã làm sáng tỏ thời kì sơ khai của Cơ đốc giáo. Cuốn sách bao gồm năm văn bản khác nhau ban đầu được sáng tác bởi năm tác giả hoàn toàn khác nhau. Cổ nhất là Sách Kinh thánh của Giô-na, được tìm thấy trong số các sách tiên tri của Kinh thánh tiếng Do Thái. Giô-na là một nhân vật quan trọng đối với những người theo đạo Cơ đốc thời kỳ đầu vì ông đã bị một con cá khổng lồ nuốt chửng ( được dịch sai là cá voi trong phiên bản khác) trong khi miễn cưỡng tuân theo lời kêu gọi của Chúa để đưa ra lời cảnh báo tiên tri của mình cho người dân thành Ni-ni-ve. Ba ngày Giô-na ở trong bụng cá được những người theo đạo Cơ đốc thời kỳ đầu ám chỉ sự báo trước khoảng thời gian giữa cái chết và sự phục sinh của Đấng Christ.
Những gì Crosby-Schøyen Codex mang lại cho chúng ta là một cánh cửa độc đáo nhìn vào thế giới xã hội và thần học của Cơ đốc giáo thế kỷ thứ 4. Nó lưu giữ một tập hợp các văn bản nói lên những thay đổi to lớn diễn ra trong thế giới Địa Trung Hải vào thời điểm đó. Từ những cuộc đàn áp, hợp pháp hóa Cơ đốc giáo, đến việc xây dựng các tu viện sớm nhất, Cơ đốc giáo sơ khai đã trải qua những biến đổi nhanh chóng.
