Vật liệu thần kỳ bền hơn thép dù mỏng hơn sợi tóc hàng triệu lần

Chỉ dày bằng một lớp nguyên tử carbon, loại vật liệu đặc biệt này đang mở ra những hướng đi mới cho khoa học và công nghiệp hiện đại.

Graphene là một dạng thù hình của carbon, trong đó các nguyên tử được sắp xếp thành mạng lưới lục giác giống tổ ong. Mỗi nguyên tử carbon liên kết với ba nguyên tử lân cận, tạo thành một tấm vật liệu hai chiều có độ dày chỉ khoảng 0,34 nanomet. Để hình dung, hàng triệu lớp graphene mới tạo thành một cấu trúc dày tương đương một milimet.

Dù mỏng đến mức gần như không thể tưởng tượng, graphene lại sở hữu những đặc tính cơ học và điện học đáng kinh ngạc. Vật liệu này có độ bền kéo rất cao, dẫn điện và dẫn nhiệt xuất sắc, gần như trong suốt nhưng vẫn có khả năng cản trở sự xuyên qua của nhiều loại phân tử khí. Đặc biệt, graphene vừa nhẹ, linh hoạt vừa có thể duy trì độ bền đáng kể khi bị uốn cong.

Ảnh: Wikimedia Commons

Một câu chuyện thú vị là graphene từng được xem như vật liệu chỉ tồn tại trên lý thuyết. Năm 2004, hai nhà khoa học Andre Geim và Konstantin Novoselov tại Đại học Manchester (Anh) đã tách thành công những lớp graphene riêng biệt từ graphite – loại carbon quen thuộc có trong ruột bút chì. Phương pháp ban đầu khá bất ngờ: sử dụng băng dính để bóc từng lớp graphite cực mỏng. Thành tựu này giúp hai ông nhận giải Nobel Vật lý năm 2010.

Từ đó, graphene trở thành đối tượng nghiên cứu quan trọng trong nhiều lĩnh vực. Các nhà khoa học kỳ vọng ứng dụng nó vào pin sạc nhanh, màn hình cảm ứng dẻo, cảm biến sinh học, linh kiện điện tử siêu nhỏ, vật liệu composite và thiết bị lọc nước. Việc bổ sung graphene vào một số vật liệu truyền thống cũng có thể cải thiện độ bền và khả năng dẫn điện.

Tuy nhiên, thách thức lớn hiện nay là sản xuất graphene chất lượng cao với số lượng lớn và chi phí hợp lý. Việc kiểm soát cấu trúc, độ tinh khiết và các khuyết tật nguyên tử vẫn là bài toán công nghệ đáng kể.

Từ một lớp carbon mỏng đến mức chỉ dày một nguyên tử, graphene đang chứng minh rằng đôi khi những cuộc cách mạng vật liệu lớn nhất lại bắt đầu từ những cấu trúc nhỏ bé nhất.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.

Vì sao con người có thể biết thành phần khí quyển của những hành tinh xa xôi?

Vì sao các nhà khoa học vẫn có thể tìm hiểu thành phần không khí của những hành tinh xa xôi cách Trái Đất hàng trăm năm ánh sáng?

Khí quyển ngoại hành tinh là một trong những đối tượng nghiên cứu hấp dẫn nhất của thiên văn học hiện đại. Dù không thể trực tiếp đến những thế giới cách chúng ta hàng chục, thậm chí hàng nghìn năm ánh sáng, các nhà khoa học vẫn có thể phân tích thành phần khí quyển của chúng thông qua ánh sáng. Những dữ liệu này giúp xác định nhiệt độ, cấu trúc khí quyển, điều kiện vật lý và cả những dấu hiệu tiềm năng liên quan đến sự sống.

Phương pháp phổ biến nhất là quang phổ truyền qua (transmission spectroscopy). Khi một ngoại hành tinh đi ngang phía trước ngôi sao chủ, một phần ánh sáng từ ngôi sao xuyên qua lớp khí quyển của hành tinh trước khi đến kính thiên văn. Các phân tử khí khác nhau hấp thụ ánh sáng ở những bước sóng đặc trưng, tạo ra những dấu vết riêng trong quang phổ. Bằng cách phân tích các dấu vết này, nhà khoa học có thể nhận diện những chất như hơi nước, methane, carbon dioxide hay sodium.

Liệu pháp mới xóa sạch ung thư não và ngăn ngừa tái phát

Các nhà khoa học tại Đại học California (UCSF, Mỹ) đã phát triển một liệu pháp tế bào miễn dịch mới mang tên B-SYNC CAR-T, có khả năng tiêu diệt hoàn toàn u thần kinh đệm lan tỏa vùng giữa (DMG).

Kết quả nghiên cứu được công bố trên tạp chí Science Translational Medicine. Liệu pháp này không chỉ loại bỏ khối u ở tất cả chuột được điều trị mà còn giúp hệ miễn dịch tiếp tục nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư mới được đưa vào cơ thể gần 7 tuần sau đó.

revolutionizing-glioblastoma-immunotherapy-engineered-t-cell-therapy-to-eradicate-glioblastoma-stem-like-cells-2-scaled.jpg
U thần kinh đệm lan tỏa vùng giữa (DMG) là một trong những dạng ung thư não nguy hiểm nhất ở trẻ em.

Bí mật khoa học đằng sau những tán rừng mùa thu đẹp như tranh vẽ

Khi những ngày hè rực nắng dần khép lại, nhiều khu rừng khoác lên mình tấm áo vàng, cam, đỏ đẹp như tranh vẽ.

Hiện tượng lá cây đổi màu vào mùa thu là một trong những màn trình diễn kỳ thú nhất của thiên nhiên. Ở những vùng khí hậu ôn đới, khi ngày ngắn lại và nhiệt độ giảm xuống, nhiều loài cây rụng lá bắt đầu thay đổi màu sắc trước khi bước vào mùa đông. Sự biến đổi này không đơn thuần là phản ứng trước cái lạnh mà còn liên quan đến quá trình sinh hóa bên trong lá cây.

Trong mùa xuân và mùa hè, lá cây có màu xanh chủ yếu nhờ chlorophyll (diệp lục), sắc tố giúp hấp thụ ánh sáng để quang hợp. Khi mùa thu đến, thời gian chiếu sáng giảm và nhiệt độ xuống thấp, cây bắt đầu hạn chế sản xuất diệp lục, đồng thời phân giải lượng diệp lục đang có để thu hồi các chất dinh dưỡng quan trọng. Khi màu xanh dần biến mất, những sắc tố vốn tồn tại trong lá nhưng bị che khuất bắt đầu lộ diện.

Đọc nhiều nhất

Tin mới