Chiếc mào kỳ lạ trên đầu loài khủng long nhỏ bé sống cách đây 70 triệu năm

Trong thế giới khủng long, có những chiếc mào kỳ dị đến mức khiến chúng ta liên tưởng đến những sinh vật bước ra từ một bộ phim khoa học viễn tưởng.

Một trong những ví dụ thú vị nhất là Corythoraptor jacobsi, loài khủng long được phát hiện tại tỉnh Giang Tây, Trung Quốc và mô tả khoa học vào năm 2017. Sống vào khoảng 72–66 triệu năm trước, cuối kỷ Phấn Trắng, sinh vật này thuộc nhóm khủng long chân thú Oviraptorosauria. Điểm đặc biệt khiến nó nổi tiếng chính là chiếc mào xương cao vút trên đỉnh đầu, có hình dáng gần giống chiếc mũ bảo hiểm của chim đà điểu đầu mào (cassowary) hiện đại.

Corythoraptor có kích thước tương đối nhỏ, chiều dài ước tính khoảng 1,6 m. Hóa thạch được tìm thấy bao gồm một bộ xương gần như hoàn chỉnh, giúp các nhà cổ sinh vật học nghiên cứu khá chi tiết cấu tạo cơ thể của nó. Chiếc mào đặc biệt được tạo thành từ xương sọ mỏng, có cấu trúc rỗng và phát triển nổi bật phía trên hốc mắt. Đây là một trong những cấu trúc mào phát triển rõ rệt nhất từng được ghi nhận ở nhóm khủng long Oviraptoridae.

Ảnh: Wikipedia

Vậy chiếc mào này có tác dụng gì? Các nhà khoa học cho rằng nó có thể đóng vai trò trong việc phô diễn ngoại hình, nhận diện đồng loại hoặc thu hút bạn tình. Một giả thuyết khác liên hệ cấu trúc này với khả năng tiếp nhận âm thanh tần số thấp, tương tự những suy đoán về chức năng mào của chim đà điểu đầu mào ngày nay. Tuy nhiên, những công dụng cụ thể vẫn chưa được xác nhận chắc chắn.

Điều thú vị là Corythoraptor không phải trường hợp duy nhất có ngoại hình khác thường trong họ hàng Oviraptor. Một số loài khác cũng sở hữu những chiếc mào xương phát triển, tạo nên sự đa dạng đáng kinh ngạc về hình dáng hộp sọ của nhóm khủng long này.

Tên gọi Corythoraptor có thể hiểu là “kẻ trộm đội mũ”, kết hợp từ tiếng Hy Lạp chỉ chiếc mũ bảo hiểm và tiếng Latin chỉ kẻ cướp. Dù không phải loài khủng long lớn hay đáng sợ nhất, sinh vật này vẫn là minh chứng tuyệt vời cho sự đa dạng của quá trình tiến hóa, khi những cấu trúc tưởng chừng chỉ có trong thế giới chim hiện đại đã xuất hiện từ hàng chục triệu năm trước.

Giống cừu kỳ lạ với bốn sừng cong đối xứng và gần như không có đuôi.

Khó tin những loài động vật có thể nhịn ăn hàng tháng, thậm chí hàng năm

Trong thế giới động vật, có những loài sở hữu khả năng sinh tồn phi thường, đến mức chúng có thể không cần thức ăn suốt nhiều năm.

Nhắc đến những động vật có khả năng nhịn ăn lâu ngày, nhiều người thường nghĩ đến cá sấu, rắn hay rùa. Tuy nhiên, một trong những nhà vô địch thực sự của khả năng sinh tồn này lại là một loài cá nước ngọt có ngoại hình khá kỳ lạ: cá phổi châu Phi (African lungfish).

Theo các tài liệu khoa học, một số loài cá phổi châu Phi có thể sống tới khoảng 4–5 năm mà không cần thức ăn trong điều kiện hạn hán khắc nghiệt. Đây là một trong những khoảng thời gian nhịn ăn dài nhất từng được ghi nhận ở động vật có xương sống. Đặc biệt, chúng không cần di chuyển hay tìm kiếm thức ăn trong suốt thời gian này.

Bí mật của những động vật sống hàng thế kỷ vẫn duy trì cơ thể khỏe mạnh

Trong tự nhiên, có những sinh vật sở hữu khả năng sống lâu đáng kinh ngạc, khiến quy luật lão hóa thông thường trở nên đặc biệt.

Một trong những ví dụ nổi tiếng nhất là chuột chũi trụi lông (naked mole-rat), loài gặm nhấm sống dưới lòng đất ở Đông Phi. Chúng có thể sống hơn 30 năm, lâu gấp nhiều lần những loài gặm nhấm có kích thước tương tự. Điều đáng chú ý là nguy cơ tử vong do lão hóa ở loài này tăng rất chậm theo tuổi tác. Chúng cũng duy trì khả năng sinh sản và nhiều chức năng sinh lý trong thời gian dài. Các nhà khoa học đang nghiên cứu cơ chế sửa chữa DNA, kiểm soát protein và khả năng chống ung thư đặc biệt của chúng.

Một sinh vật khác gây kinh ngạc là thủy tức (Hydra), động vật không xương sống nhỏ bé sống trong môi trường nước ngọt. Cơ thể thủy tức chứa nhiều tế bào gốc có khả năng liên tục phân chia và thay thế các tế bào già cỗi. Trong điều kiện phòng thí nghiệm thích hợp, một số loài thủy tức thể hiện tốc độ lão hóa gần như không đáng kể. Điều này không có nghĩa chúng bất tử, bởi chúng vẫn có thể chết vì bệnh tật, điều kiện môi trường bất lợi hoặc bị động vật khác ăn thịt.

Loài mực quái vật dài hơn 10 m từng thống trị đại dương tiền sử

Hàng chục triệu năm trước, đại dương từng là nơi sinh sống của những loài động vật thân mềm khổng lồ, sở hữu xúc tu đáng sợ.

Trong số những sinh vật bí ẩn nhất của đại dương tiền sử có Tusoteuthis longa, một loài mực khổng lồ sống vào cuối kỷ Phấn Trắng, khoảng 80 triệu năm trước. Chúng từng sinh sống trong vùng biển nội địa bao phủ một phần Bắc Mỹ ngày nay. Với chiều dài ước tính khoảng 8–11 m tính cả xúc tu, Tusoteuthis có thể sánh với những loài mực khổng lồ hiện đại.

Điều thú vị là các nhà cổ sinh vật học không tìm thấy nguyên vẹn cơ thể chúng. Phần lớn bằng chứng chỉ là hóa thạch của gladius – cấu trúc nâng đỡ bên trong cơ thể mực, đôi khi được ví như bộ xương sống. Do phần lớn cơ thể mực được cấu tạo từ mô mềm nên rất khó hóa thạch. Từ những di tích ít ỏi này, giới khoa học phải tái dựng hình dáng và kích thước của sinh vật đã tuyệt chủng.

Đọc nhiều nhất

Tin mới