Sau các bài viết về hoạt động đấu thầu cung cấp suất ăn cho bữa ăn bán trú tại nhiều trường học của Công ty TNHH Thương mại và Dịch vụ Ban Mai (Công ty Ban Mai - mã số thuế 0106124728 - địa chỉ tại tầng 2, vị trí số 3, nhà B, khu VL1 khu TM Dịch vụ Trung Văn, Phường Đại Mỗ, TP Hà Nội), trên Báo Tri thức và Cuộc sống, đại diện doanh nghiệp đã có buổi làm việc với tòa soạn về nội dung thông tin bài viết. Tuy nhiên, khi đối chiếu hồ sơ thực tế và các dữ liệu công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia (muasamcong.mpi.gov.vn), thì vấn đề dường như không chỉ nằm ở câu chữ, mà còn ở sự minh bạch thông tin của nhà thầu và các chủ thể liên quan.

46 gói thầu: Tranh cãi ở con số hay ở bản chất dữ liệu?

Tại buổi làm việc ngày 10/4/2026, Đại diện Công ty Ban Mai đề nghị làm rõ nội dung Báo Tri thức và Cuộc sống phản ánh doanh nghiệp tham gia và trúng 46/46 gói thầu suất ăn học đường, trong đó có 03 gói thầu của Trường Tiểu học Xuân La (Hà Nội). Đây là số liệu chưa chính xác vì công ty chỉ trúng 2 gói thầu tại trường này, với giá trị hơn 20 tỷ đồng.

Theo tra cứu dữ liệu công khai trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia tại thời điểm chốt nguồn tin thể hiện Công ty Ban Mai đã tham gia 46 gói thầu và các gói này đều có quyết định phê duyệt trúng thầu. Trên cơ sở đó, việc trích dẫn số liệu 46/46 gói thầu mà Công ty Ban Mai đã tham gia và trúng tuyệt đối 100% là có căn cứ từ dữ liệu công khai hợp pháp.

Điều đáng chú ý là có một số gói thầu vừa được phê duyệt kết quả trúng thầu - ngay sau đó hủy thầu - rồi có quyết định phê duyệt gói thầu mới trong khoảng thời gian rất ngắn, với giá trúng thầu na ná giá của gói thầu vừa bị hủy trước đó. Vì vậy, dư luận không thể không đặt giả định: Có hay không “kịch bản” hay “uẩn khuất” hay thay đổi mục tiêu, phạm vi đầu tư trong hoạt động đấu thầu giữa Trường Tiểu học Xuân La với Công ty Ban Mai? Đây là câu hỏi bỏ ngỏ, cần sự phối hợp lên tiếng của Công ty Ban Mai để minh bạch hoạt động đấu thầu cung cấp suất ăn học đường và bảo vệ uy tín doanh nghiệp trước “tâm bão” 300 tấn "thịt lớn bẩn" tuồn ra thị trường, len lỏi vào một số trường học trên địa bàn Hà Nội vào cuối tháng 3/2026 - được cơ quan điều tra xác định đầu mối tiêu thụ và phân phối là Công ty TNHH thực phẩm Cường Phát (ở xã Nam Phù, Hà Nội).

Cụ thể, Trường Tiểu học Xuân La đã ban hành 3 quyết định phê duyệt 3 gói thầu cung cấp suất ăn cho bữa ăn bán trú đối với Công ty Ban Mai, gồm: Quyết định số 31/QĐ-THXL ngày 28/4/2025 cho gói thầu trị giá 6.728.700.000 đồng, Quyết định số 156/QĐ-THXL ngày 15/9/2025 - gói thầu 13.356.000.000 đồng và Quyết định số 165/QĐ-THXL ngày 19/9/2025 - gói thầu 13.365.000.000 đồng.

Với gói thầu trị giá 13.356.000.000 đồng, rõ ràng Trường Tiểu học Xuân La đã ban hành Quyết định số 156/QĐ-THXL về việc phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu thực hiện gói thầu: Cung cấp suất ăn cho bữa ăn bán trú tại trường tiểu học Xuân La năm học 2025-2026 đối với Công ty Ban Mai. Tuy nhiên, 01 ngày sau đó, gói thầu này bị huỷ theo Quyết định số 163/QĐ-THXL ngày 16/9/2025, do bà Nguyễn Thị Tuyết, Hiệu trưởng ký.

Trao đổi về tính pháp lý và tính hiệu lực của gói thầu trị giá 13.356.000.000 đồng giữa Trường Tiểu học Xuân La với Công ty Ban Mai, luật sư Nguyễn Văn Lập (Đoàn Luật sư TPHCM) cho biết: “Việc trúng thầu rồi hủy thầu hoặc bị hủy thầu và không trúng thầu là các trạng thái pháp lý hoàn toàn khác nhau, không thể đánh đồng. Một quyết định hủy thầu xuất hiện sau đó không làm mất đi sự thật rằng, trước đó từng tồn tại quyết định phê duyệt kết quả lựa chọn nhà thầu”.

Theo luật sư Nguyễn Văn Lập, nếu doanh nghiệp muốn khẳng định số liệu kết quả cuối cùng phải được tính khác, thì nên minh bạch thông tin, thậm chí trao đổi cung cấp thông tin hồ sơ, tài liệu với các tổ chức, cá nhân khi được đề nghị phối hợp công việc; theo đó, mới có cơ sở để có cách ghi nhận thống nhất vì đây là trường hợp áp dụng hình thức lựa chọn nhà thầu theo Điều 84 Nghị định 214/2025/NĐ-CP ngày 04/8/2025 của Chính phủ quy định gói thầu cung cấp suất ăn, bữa ăn học đường cho học sinh bán trú, nội trú tại cơ sở giáo dục công lập vào nhóm lựa chọn nhà thầu trong trường hợp đặc biệt.

“Hai quyết định trúng thầu số 156/QĐ-THXL ngày 15/9/2025 và quyết định hủy thầu số 163/QĐ-THXL ngày 16/9/2025 đối với gói thầu cung cấp suất ăn cho bữa ăn bán trú tại trường Tiểu học Xuân La năm học 2025 - 2026 là hai hành vi pháp lý độc lập, điều chỉnh hai giai đoạn khác nhau của quá trình lựa chọn nhà thầu và khác biệt về căn cứ pháp lý, khác hậu quả pháp lý”, luật sư Nguyễn Văn Lập nhấn mạnh.

Từ dữ liệu công khai hợp pháp trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia do Bộ Tài chính, Cục Quản lý đấu thầu và Trung tâm Đấu thầu qua mạng quốc gia quản lý, vận hành và bản chất quyết định pháp lý số 156/QĐ-THXL ngày 15/9/2025 của trường Tiểu học Xuân La đã xác lập Công ty Ban Mai tham gia và trúng đầy đủ 03 gói thầu cung cấp suất ăn cho bữa ăn bán trú của nhà trường này, có giá trị hơn 33.719.700.000 đồng. Đây là căn cứ hợp lệ vì gói thầu trị giá 13.356.000.000 đồng (dù bị hủy thầu sau đó) vẫn được xem là sự kiện pháp lý có thật, đúng bản chất hồ sơ thầu của Trường Tiểu học Xuân La.

Tiểu học Xuân La - Công ty Ban Mai: “Điệp khúc" phê duyệt - hủy thầu - phê duyệt mới... 3 gói thầu trong năm 2025 hay hơn 01 gói thầu?

Trường hợp Trường Tiểu học Xuân La là mắt xích khiến dư luận đặc biệt chú ý. Hồ sơ đấu thầu cho thấy, Công ty Ban Mai tham gia 3 gói thầu tại đây. Gói thầu thứ nhất trị giá 6.728.700.000 đồng được phê duyệt theo Quyết định số 31/QĐ-THXL ngày 28/4/2025 (thực hiện trong thời gian 5 tháng, không bao gồm các tháng hè) - tới ngày 25/8/2025, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Xuân La ra Quyết định số 107/QĐ-THXL hủy gói thầu nêu trên.

Gói thầu thứ hai trị giá 13.356.000.000 đồng được phê duyệt theo Quyết định số 156/QĐ-THXL ngày 15/9/2025, bị hủy theo Quyết định số 163/QĐ-THXL ngày 16/9/2025. Tuy nhiên, chỉ 03 ngày sau đó, Trường Tiểu học Xuân La lại phê duyệt gói thầu mới - gói thầu thứ ba cho Công ty Ban Mai theo Quyết định số 165/QĐ-THXL ngày 19/9/2025, với giá trúng thầu là 13.365.000.000 đồng, tức chỉ tăng 9 triệu đồng so với gói vừa huỷ trước đó là 13.356.000.000 đồng.

Ông Đào Giang, chuyên gia về đấu thầu uy tín tại TP HCM, chia sẻ: “Vấn đề ở đây không đơn thuần là cộng hay trừ một gói thầu vào thống kê. Điều gây chú ý là diễn biến “trúng thầu - hủy thầu - phê duyệt mới” diễn ra trong thời gian rất ngắn của năm 2025, với giá trị gần như không thay đổi, đủ để đặt ra yêu cầu chủ đầu tư và nhà thầu phải làm rõ nguyên nhân cụ thể để minh bạch về bản chất điều chỉnh của gói thầu hay thay đổi mới về gói thầu”.

“Trường Tiểu học Xuân La và Công ty Ban Mai lý giải thế nào về quy trình trúng thầu - hủy thầu - phê duyệt mới của 3 gói thầu đã thực hiện, từ gói thầu thứ nhất là 6.728.700.000 đồng đến gói thứ 2 là 13.356.000.000 đồng, rồi tiếp gói thứ 3 trị giá 13.365.000.000 đồng. Đây là điều chỉnh thực chất của gói thầu bị hủy theo quy định của pháp luật hay chỉ là thay đổi mang tính hình thức cho phù hợp với quy định? Có hay không bản chất 3 gói thầu là duy nhất 1 gói thầu - được ‘phát triển’ theo thời điểm và quan hệ hợp tác giữa các bên?”, luật sư Nguyễn Văn Lập đặt vấn đề.

Trong một diễn biến khác, luật sư Nguyễn Thị Hương (Đoàn Luật sư TP HCM) nêu vấn đề: Công ty Ban Mai và Trường Tiểu học Xuân La thực chất có 02 lần ghi nhận trúng thầu rồi hủy thầu, gồm gói thầu thứ nhất và gói thầu thứ hai. Gói thầu thứ nhất trị giá 6.728.700.000 đồng, cũng xảy ra tình trạng như gói thầu thứ hai 13.356.000.000 đồng. Phía công ty ghi nhận giá trị gói thầu thứ nhất và thứ 3, tương đương hơn 20 tỷ đồng, vậy cớ gì không ghi nhận thêm giá trị gói thầu thứ hai - tức tổng giá trị hơn 33 tỷ đồng?

7 lao động hay 292 lao động: Trách nhiệm cập nhật thuộc về ai?

Đại diện Công ty Ban Mai cũng thông tin: Tính đến tháng 3/2026, số lượng người lao động chính thức là 292 nhân sự, có căn cứ pháp lý chứng minh qua cơ quan bảo hiểm xã hội.

Theo tìm hiểu và thu thập hồ sơ, tài liệu về công ty trên Hệ thống mạng đấu thầu quốc gia, dữ liệu công khai ban đầu ghi nhận 7 nhân sự. Luật Đấu thầu quy định trách nhiệm cập nhật thông tin năng lực, kinh nghiệm lên hệ thống thuộc về chính nhà thầu. Nếu doanh nghiệp tăng trưởng quy mô nhưng "quên" cập nhật, thì trước hết, đó là trách nhiệm về tính minh bạch của chính doanh nghiệp.

Luật sư Nguyễn Thị Hương nhận định, trong lĩnh vực sử dụng ngân sách và liên quan trực tiếp suất ăn cho bữa ăn bán trú tại trường học, sự khác biệt quá nhiều giữa dữ liệu công khai với số liệu doanh nghiệp tự công khai không chỉ gây tranh cãi thông tin, mà còn làm phát sinh câu hỏi về tính đầy đủ, chính xác của hồ sơ năng lực nhà thầu trên mạng.

Chuyên gia đấu thầu Đào Giang nhấn mạnh, minh bạch dữ liệu trong đấu thầu là điều kiện nền tảng của cạnh tranh lành mạnh. Khi số liệu công khai không được cập nhật và số liệu doanh nghiệp tự nêu có độ vênh quá lớn, câu hỏi không chỉ là “trích dẫn đúng hay sai”, mà còn là vì sao dữ liệu nhà thầu trên hệ thống công khai lại chậm được cập nhật và sự chậm trễ đó ảnh hưởng thế nào tới nhận thức của xã hội, phụ huynh và cả chủ đầu tư?

Như nội dung cuộc làm việc ngày 10/4/2026, Đại diện Công ty Ban Mai đã phản ánh một số thông tin điều chỉnh mới so với nội dung đăng tải trên bài viết của Tòa soạn. Báo Tri thức và Cuộc sống chính thức thông tin các nội dung này và tiếp tục kiểm chứng, làm rõ trên cơ sở hồ sơ, tài liệu và quy định của pháp luật trên tinh thần khách quan, thượng tôn pháp luật. Tuy nhiên, cần nhấn mạnh rằng, trước và sau khi xuất bản bài viết, rồi các cuộc làm việc, Tòa soạn nhiều lần đề nghị Công ty Ban Mai có văn bản trao đổi và cung cấp hồ sơ, tài liệu về các nội dung phản ánh, nhưng vẫn chưa nhận được phản hồi chính thức, phối hợp từ phía doanh nghiệp.

Báo Tri thức và Cuộc sống tiếp tục làm việc với Công ty Ban Mai và các tổ chức, cá nhân liên quan để xác minh, làm rõ và thông tin tới bạn đọc khi có căn cứ đầy đủ.

*