Đi lễ chùa đầu năm từ lâu đã trở thành một nét đẹp tâm linh không thể thiếu trong đời sống văn hóa của người Việt. Giữa làn khói hương trầm mặc, người ta tìm thấy sự thanh tịnh, cầu mong một năm mới bình an, vạn sự cát tường. Tuy nhiên, trong không khí náo nhiệt, đông đúc của những ngày xuân, việc đảm bảo sức khỏe cho các đối tượng nhạy cảm như người cao tuổi và trẻ nhỏ đi cùng là điều vô cùng quan trọng để chuyến đi thực sự trọn vẹn, vui vẻ.

Người già, trẻ nhỏ dễ bị tổn thương

Các đền, chùa nổi tiếng vào dịp Tết thường rơi vào tình trạng quá tải. Việc phải di chuyển quãng đường xa, chen chúc trong đám đông, cộng với thời tiết thay đổi thất thường của tiết trời xuân (lúc nắng gắt, lúc mưa phùn gió lạnh) tạo ra những thách thức không nhỏ:

Đối với người cao tuổi: Hệ miễn dịch suy giảm, các bệnh lý nền như tim mạch, huyết áp, xương khớp dễ tái phát khi phải đi bộ nhiều hoặc đứng lâu trong môi trường thiếu oxy.

Đối với trẻ nhỏ: Sức đề kháng còn yếu, dễ bị lây nhiễm các bệnh qua đường hô hấp trong môi trường đông người hoặc bị sốc nhiệt, mệt mỏi do thay đổi lịch sinh hoạt.

Chuẩn bị để chuyến du xuân trọn vẹn

Để chuẩn bị cho một chuyến đi an toàn, việc đầu tiên và quan trọng nhất là khâu lập kế hoạch. Thay vì chọn những ngày cao điểm, vốn là thời điểm đông đúc nhất, gia đình nên cân nhắc đi vào những ngày giữa tuần hoặc khung giờ vắng khách như sáng sớm hoặc chiều muộn. Việc theo dõi dự báo thời tiết trước 1-2 ngày cũng là bước không thể bỏ qua.

Nếu trời quá lạnh, mưa to hoặc gió lùa mạnh, việc hoãn chuyến đi là quyết định sáng suốt để bảo vệ sức khỏe cho người già và trẻ em. Một chuyến đi lễ chậm vài ngày sẽ tốt hơn nhiều so với việc phải đối mặt với nguy cơ đổ bệnh ngay đầu năm mới.

Trang phục cũng đóng vai trò quyết định đến sự thoải mái và sức khỏe. Cha mẹ và con cháu nên chuẩn bị cho người cao tuổi và trẻ nhỏ những bộ quần áo kín đáo, lịch sự nhưng phải đảm bảo độ thoáng khí. Nguyên tắc "mặc nhiều lớp" (layering) là lựa chọn tối ưu: một lớp áo giữ nhiệt bên trong, một lớp áo len hoặc nỉ ở giữa và một chiếc áo khoác chắn gió bên ngoài. Điều này giúp dễ dàng thêm hoặc bớt quần áo tùy theo nhiệt độ cơ thể khi di chuyển.

Đặc biệt, hãy ưu tiên những đôi giày đi bộ êm ái, có độ bám tốt. Việc đi giày cao gót hay giày quá chật không chỉ gây đau chân mà còn tiềm ẩn nguy cơ trơn trượt, té ngã cho người già và trẻ nhỏ khi phải leo bậc thang đá.

Trong suốt quá trình hành hương, khói nhang là một trong những tác nhân gây hại âm thầm nhất. Tại nhiều ngôi chùa lớn, lượng nhang đốt quá lớn khiến nồng độ khói trong các điện thờ trở nên đậm đặc, gây thiếu oxy và kích ứng mạnh lên cuống phổi. Người già bị hen suyễn hoặc trẻ em có cơ địa dị ứng rất dễ bị lên cơn khó thở hoặc ho kéo dài. Do đó, hãy luôn nhắc nhở người thân đeo khẩu trang y tế chất lượng trong suốt buổi lễ.

Bên cạnh đó, thay vì thắp nhang bên trong các điện thờ, gia đình chỉ nên thắp một nén nhang tại lư hương chung bên ngoài để vừa giữ gìn vệ sinh, vừa đảm bảo không khí thông thoáng cho mọi người.

Vấn đề dinh dưỡng và bù nước cũng cần được quan tâm đặc biệt. Việc di chuyển nhiều, leo núi hoặc đứng xếp hàng lâu khiến cơ thể mất nước nhanh chóng. Người cao tuổi thường ít cảm thấy khát nhưng thực tế cơ thể họ cần nước để ổn định huyết áp và lưu thông máu. Hãy mang theo một bình nước ấm và chủ động nhắc nhở người già cũng như trẻ em uống từng ngụm nhỏ định kỳ.

Về ăn uống, các hàng quán vỉa hè xung quanh khu di tích thường khó đảm bảo vệ sinh an toàn thực phẩm. Để tránh nguy cơ ngộ độc hay rối loạn tiêu hóa, gia đình nên chuẩn bị sẵn một số đồ ăn nhẹ tại nhà như sữa, bánh quy, trái cây sạch hoặc cơm nắm. Điều này không chỉ giúp đảm bảo sức khỏe mà còn giúp tiết kiệm thời gian và giữ được sự thanh tịnh cho chuyến đi.

Một lưu ý quan trọng khác là việc lắng nghe cơ thể. Nhiều gia đình có tâm lý "đã đi là phải đi hết các ban, các chùa" hoặc "cố leo tới đỉnh" dẫn đến việc gắng sức quá mức. Với người cao tuổi, việc leo quá nhiều bậc thang có thể gây áp lực cực lớn lên khớp gối và tim mạch. Hãy chia nhỏ quãng đường di chuyển, cứ sau khoảng 30 phút đi bộ, nên tìm một ghế đá hoặc nơi thoáng mát để nghỉ ngơi khoảng 5-10 phút.

Nếu thấy người cao tuổi có dấu hiệu chóng mặt, vã mồ hôi lạnh hoặc trẻ nhỏ quấy khóc, da tái nhợt, phải lập tức dừng việc tham quan, đưa người thân ra khu vực thoáng gió và nhờ đến sự hỗ trợ của bộ phận y tế tại chùa.

Cuối cùng, việc duy trì một tâm thế an nhiên và văn minh khi đi lễ cũng góp phần bảo vệ sức khỏe. Sự chen lấn, xô đẩy không chỉ gây mệt mỏi về thể chất mà còn khiến tinh thần trở nên căng thẳng. Hãy dạy trẻ nhỏ cách xếp hàng, giữ khoảng cách và không chạy nhảy quá đà để tránh va chạm.

Đối với người cao tuổi, con cháu nên luôn đi sát bên cạnh để dìu đỡ, tạo điểm tựa tinh thần và thể chất vững chắc. Khi mọi người cùng có ý thức giữ gìn trật tự và không gian chung, áp lực lên sức khỏe của mỗi cá nhân cũng sẽ giảm đi đáng kể.

Tóm lại, đi lễ chùa đầu năm là một nét đẹp văn hóa cần được duy trì, nhưng hành trình ấy chỉ thực sự trọn vẹn khi tất cả thành viên trong gia đình đều khỏe mạnh và bình an. Sự chuẩn bị kỹ lưỡng về trang phục, thực phẩm, sự tinh tế trong việc lựa chọn thời điểm và sự quan tâm sát sao đối với ông bà, cha mẹ, trẻ nhỏ để gia đình có một hành trình hành hương đầu năm thật an lạc, tràn đầy sức khỏe và nhận được nhiều may mắn trong năm mới.