Phát hiện ngôi mộ bị đào trộm

Trong quá trình khảo sát khu vực phía Bắc tỉnh Thiểm Tây (Trung Quốc), các nhà khảo cổ tình cờ phát hiện một ngôi mộ cổ đã bị kẻ trộm xâm nhập. Nhằm bảo vệ những di vật còn sót lại, đoàn khảo cổ quyết định tiến hành khai quật và nghiên cứu có hệ thống.

Trong quá trình thăm dò, các chuyên gia phát hiện một đường hầm trộm mộ rất khó nhận biết. Đường hầm chạy sát vách mộ, xuyên xuống vị trí nằm giữa gian mộ và lối dẫn vào mộ. Một đầu bị đất lấp kín, đầu còn lại bị tường gạch của gian mộ chắn lại. Vị trí đặc biệt này cho thấy, những kẻ trộm mộ từng có sự tính toán khá kỹ khi lựa chọn điểm đột nhập. Tuy nhiên, điều khiến đoàn khảo cổ bất ngờ hơn xuất hiện khi họ tiến vào bên trong gian mộ.

Bộ hài cốt cầm vũ khí trong mộ

Giữa không gian tối của ngôi mộ, các chuyên gia phát hiện một bộ hài cốt trong tư thế đứng. Trên phần xương tay còn có một vật giống hung khí. Phát hiện bất thường này khiến một số thành viên đoàn khảo cổ tạm thời rời khỏi gian mộ để đảm bảo an toàn, trước khi quay trở lại tiếp tục công việc.

Khi tiến hành dọn dẹp và kiểm tra kỹ hơn, các chuyên gia phát hiện thêm một chiếc rìu sắt cùng nhiều đồ trang sức bằng vàng, ngọc và những di vật khác nằm gần bộ hài cốt.

Từ vị trí xương cốt và sự phân bố của các hiện vật, các chuyên gia cho rằng bộ hài cốt đứng có thể liên quan đến một nhóm trộm mộ. Theo giả thuyết được nêu, những người này có thể đã xảy ra tranh chấp trong quá trình chia số tài sản lấy được. Một thành viên bị sát hại và thi thể bị bỏ lại trong mộ.

Sau quá trình khai quật chuyên sâu, các chuyên gia tìm thấy bia mộ, qua đó xác định đây là mộ của Vĩnh Thái công chúa, một nhân vật thuộc hoàng thất nhà Đường.

Hơn 1.000 hiện vật được phát hiện

Dù từng bị trộm phá, ngôi mộ vẫn lưu giữ một số lượng lớn di vật có giá trị. Các nhà khảo cổ đã phát hiện hơn 1.000 hiện vật, gồm tranh tường, tượng đất nung, tượng gỗ cùng nhiều đồ vật bằng vàng, bạc và ngọc.

Những phát hiện này cung cấp nguồn tư liệu quan trọng cho việc nghiên cứu đời sống hoàng gia nhà Đường, đặc biệt là quy chế mai táng, nghệ thuật trang trí lăng mộ và các tập tục tang lễ của tầng lớp quý tộc đương thời.

Đáng chú ý, giá trị của ngôi mộ không chỉ nằm ở số lượng hiện vật. Bia mộ được tìm thấy bên trong còn cung cấp những thông tin liên quan đến cuộc đời và cái chết của Vĩnh Thái công chúa, qua đó đặt ra một vấn đề đáng chú ý trong việc đối chiếu sử liệu.

Cái chết của Vĩnh Thái công chúa gây tranh luận

Vĩnh Thái công chúa, tên thật Lý Tiên Huệ, là con gái thứ bảy của Đường Trung Tông Lý Hiển và là cháu gái của Đường Cao Tông Lý Trị cùng Võ Tắc Thiên.

Cái chết của Vĩnh Thái công chúa từ lâu đã xuất hiện nhiều cách lý giải khác nhau trong các nguồn tư liệu lịch sử.

Vào những năm cuối đời Võ Tắc Thiên, hai anh em Trương Dịch Chi và Trương Xương Tông được sủng ái, có ảnh hưởng lớn trong triều đình. Lý Trọng Nhuận, anh trai của Vĩnh Thái công chúa, cùng chồng bà là Võ Diên Cơ được cho là từng bàn luận về chính sự với Võ Tắc Thiên.

Những lời bàn luận sau đó bị tiết lộ. Theo truyền thuyết được lưu truyền, sự việc khiến Võ Tắc Thiên tức giận và ba người gồm Lý Tiên Huệ (Vĩnh Thái công chúa), Võ Diên Cơ và Lý Trọng Nhuận bị xử tử bằng trượng hình.

Tuy nhiên, nội dung bia mộ được phát hiện trong mộ Vĩnh Thái công chúa lại đưa ra một cách giải thích khác. Bia ghi rằng bà qua đời do khó sinh, chứ không phải bị đánh chết như câu chuyện được lưu truyền.

Sự khác biệt giữa nội dung bia mộ và những ghi chép, truyền thuyết về cái chết của Vĩnh Thái công chúa đã khiến câu chuyện về cuộc đời bà trở thành một vấn đề được quan tâm nhiều nhất trong nghiên cứu lịch sử thời nhà Đường.

Ngôi mộ đặc biệt của một công chúa nhà Đường

Sau khi Lý Hiển trở lại ngôi vị hoàng đế, Vĩnh Thái công chúa được truy phong và an táng lại theo nghi lễ phù hợp với địa vị hoàng gia. Quy mô lăng mộ sau đó cũng được nâng cấp lên đáng kể. Mộ của Vĩnh Thái công chúa có quy chế đặc biệt, được gọi là “lăng” và có quy mô gần với cấp bậc dành cho hoàng đế.

Từ những hiện vật được khai quật cho tới nội dung bia mộ, di tích này giúp các nhà nghiên cứu có thêm tư liệu để tìm hiểu về thân thế, địa vị và cuộc sống của một thành viên hoàng tộc thời Đường.