Bí ẩn chưa lời giải của bia đá cổ tại Tiya, Ethiopia

Giữa cao nguyên gió lộng của Đông Phi, một quần thể bia đá cổ xưa đứng lặng im, mang theo những bí ẩn chưa có lời giải.

Tiya nằm cách thủ đô Addis Ababa khoảng 80 km về phía Nam, là một trong những địa điểm khảo cổ đặc biệt nhất của Ethiopia. Được UNESCO công nhận là Di sản Thế giới năm 1980, Tiya nổi bật với hơn 30 bia đá được chạm khắc tinh xảo, có niên đại từ khoảng thế kỷ 12 đến 14.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Những khối đá dựng đứng này có chiều cao từ 1 đến hơn 5 mét, được khắc các họa tiết bí ẩn như hình kiếm, biểu tượng hình học và các dấu hiệu chưa được giải mã hoàn toàn. Một số bia còn mang hình ảnh giống như “thanh kiếm chéo”, khiến các nhà nghiên cứu cho rằng chúng có thể liên quan đến chiến binh hoặc nghi lễ tưởng niệm. Tuy nhiên, cho đến nay, ý nghĩa chính xác của các ký hiệu này vẫn còn là câu hỏi mở, góp phần tạo nên sức hút đặc biệt cho Tiya.

Ảnh: Wikimedia Commons.

Điều đáng chú ý là Tiya không phải là một địa điểm đơn lẻ mà là một phần của truyền thống dựng bia đá rộng lớn ở miền Nam Ethiopia. Tuy vậy, nơi đây được xem là tiêu biểu nhất nhờ mức độ bảo tồn và sự đa dạng của các hoa văn. Các cuộc khai quật khảo cổ cho thấy khu vực này từng là nghĩa địa cổ, nơi chôn cất những nhân vật quan trọng trong cộng đồng. Những bia đá có thể đóng vai trò như “bia mộ” hoặc dấu hiệu đánh dấu địa vị xã hội.

Ảnh: iStock.

Khung cảnh xung quanh Tiya mang vẻ đẹp hoang sơ đặc trưng của cao nguyên châu Phi, với đồng cỏ trải dài và bầu trời rộng lớn. Chính sự tĩnh lặng này khiến nơi đây mang một bầu không khí linh thiêng, nơi mỗi khối đá như đang kể lại câu chuyện của một nền văn hóa đã mất. Khi ánh nắng thay đổi trong ngày, bóng của các bia đá kéo dài trên mặt đất, tạo nên những hình ảnh vừa huyền bí vừa đầy chất thơ.

Không giống những di tích nổi tiếng khác với kiến trúc đồ sộ, Tiya gây ấn tượng bằng sự giản dị nhưng sâu sắc. Những khối đá không lời nói ấy vẫn tồn tại qua hàng thế kỷ, thách thức thời gian và trí tò mò của con người. Chính sự im lặng này lại là điều khiến Tiya trở nên đặc biệt, một “cuốn sách đá” chưa được đọc hết, nơi mỗi ký hiệu là một câu hỏi chờ được giải đáp.

Loài hoa khổng lồ có hình dáng như vương miện từng xuất hiện từ hàng trăm triệu năm trước.

Cảnh tượng choáng ngợp ở thủ đô 500 tuổi, diện tích nhỏ nhất châu Âu

Valletta là thủ đô nhỏ bé nhưng giàu lịch sử của Malta, nơi hội tụ kiến trúc cổ kính, văn hóa Địa Trung Hải và nhiều di sản đặc sắc.

Một trong những thủ đô nhỏ nhất châu Âu. Valletta có diện tích rất khiêm tốn, chỉ khoảng 0,8 km², nhưng lại sở hữu mật độ di tích lịch sử dày đặc đáng kinh ngạc. Ảnh: Pinterest.
Một trong những thủ đô nhỏ nhất châu Âu. Valletta có diện tích rất khiêm tốn, chỉ khoảng 0,8 km², nhưng lại sở hữu mật độ di tích lịch sử dày đặc đáng kinh ngạc. Ảnh: Pinterest.
Được xây dựng bởi Hiệp sĩ Malta. Thành phố được thành lập vào thế kỷ 16 bởi các Hiệp sĩ Cứu tế sau chiến thắng trong Cuộc vây hãm Malta, mang ý nghĩa phòng thủ và biểu tượng quyền lực. Ảnh: Pinterest.
Được xây dựng bởi Hiệp sĩ Malta. Thành phố được thành lập vào thế kỷ 16 bởi các Hiệp sĩ Cứu tế sau chiến thắng trong Cuộc vây hãm Malta, mang ý nghĩa phòng thủ và biểu tượng quyền lực. Ảnh: Pinterest.

Bí mật khu định cư pháo đài sa mạc cổ đại

Cuộc khai quật tại di tích nghìn năm tuổi ở Uzbekistan đã hé lộ một di sản bị chôn vùi, từng kết nối Trung Á với phần còn lại của thế giới.

1-4200.png
Nằm ở rìa phía Nam của sa mạc Kyzylkum thuộc Trung Á, nơi những bãi cát gặp một ốc đảo, là khu di tích cổ Bolshaya Kyrk-Kyz Kala, dịch trực tiếp là "Pháo đài lớn của bốn mươi cô gái". Ảnh: @China Daily.
2-7879.png
Được xây dựng từ thế kỷ thứ 3 Trước Công Nguyên và có người sinh sống cho đến thế kỷ thứ 8 Sau Công Nguyên, pháo đài này đã trường tồn qua hàng thiên niên kỷ với gió và cát, đứng sừng sững như một nhân chứng cho sự hưng thịnh và suy tàn của các khu định cư dọc theo hạ lưu sông Amu Darya ở Karakalpakstan, một nước cộng hòa tự trị của Uzbekistan nằm ở phía Đông Nam và Tây Nam của Biển Aral. Ảnh: @China Daily.

Lạc vào thiên đường có thật nằm giữa sa mạc Sahara và Đại Tây Dương

Nằm giữa sa mạc Sahara và Đại Tây Dương, di sản thế giới Vườn quốc gia Banc d'Arguin (Mauritania) là thiên đường hoang dã độc đáo của Tây Phi.

Sự giao thoa giữa sa mạc và đại dương. Vườn quốc gia Banc d’Arguin nằm ở rìa sa mạc Sahara, nơi cát vàng gặp làn nước xanh, tạo nên một cảnh quan hiếm thấy và đầy tương phản. Ảnh: Pinterest.
Sự giao thoa giữa sa mạc và đại dương. Vườn quốc gia Banc d’Arguin nằm ở rìa sa mạc Sahara, nơi cát vàng gặp làn nước xanh, tạo nên một cảnh quan hiếm thấy và đầy tương phản. Ảnh: Pinterest.
Hệ sinh thái biển phong phú. Vùng nước nông giàu dinh dưỡng của Vườn quốc gia nuôi dưỡng các loài cá, động vật thân mềm và giáp xác, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi thức ăn biển. Ảnh: Pinterest.
Hệ sinh thái biển phong phú. Vùng nước nông giàu dinh dưỡng của Vườn quốc gia nuôi dưỡng các loài cá, động vật thân mềm và giáp xác, đóng vai trò quan trọng trong chuỗi thức ăn biển. Ảnh: Pinterest.

Đọc nhiều nhất

Tin mới