AI tạo sinh đang tiêu tốn nguồn nước sạch khổng lồ

Đằng sau mỗi bước tiến của AI là áp lực tài nguyên càng lớn. Các trung tâm dữ liệu tiêu thụ lượng nước khổng lồ, làm dấy lên lo ngại về nguồn nước sinh hoạt.

Thiên Trang (th) 30/10/2026 08:38

Sự bùng nổ của trí tuệ nhân tạo (AI) đang kéo theo một hệ lụy ít được chú ý là lượng nước cần thiết để vận hành các trung tâm dữ liệu. Từ khi ChatGPT ra mắt cuối năm 2022, các mô hình AI liên tục được nâng cấp, đòi hỏi năng lực tính toán ngày càng lớn. Một nghiên cứu được công bố vào tháng 4/2023 của Đại học California ước tính quá trình huấn luyện mô hình ngôn ngữ lớn cho phiên bản ChatGPT đầu tiên tiêu tốn khoảng 700.000 lít nước. Tuy nhiên, con số này phản ánh giai đoạn huấn luyện, không phải lượng nước tiêu thụ cho từng câu lệnh của người dùng.

Các trung tâm dữ liệu phục vụ AI cần hệ thống làm mát để duy trì hoạt động của máy chủ công suất cao.

Tranh luận về tác động môi trường của AI càng nóng lên khi các tập đoàn công nghệ công bố mức tiêu thụ nước thấp cho mỗi truy vấn. Giới nghiên cứu độc lập cho rằng cần đánh giá rộng hơn, bao gồm cả nước dùng để làm mát máy chủ và vận hành hạ tầng. Theo Rest of World, một trung tâm dữ liệu quy mô lớn có thể tiêu thụ 3,8-19 triệu lít nước mỗi ngày, tương đương nhu cầu của một thành phố có 10.000-50.000 dân. Các bộ xử lý đồ họa (GPU) phục vụ AI tạo sinh hoạt động với công suất cao, tỏa nhiều nhiệt, khiến nhu cầu làm mát và sử dụng năng lượng tăng lên.

Một điểm đáng lo ngại là các trung tâm dữ liệu có thể sử dụng nguồn nước sạch vốn phục vụ cộng đồng. Tại Chile, kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu trị giá 200 triệu USD của Google ở Cerrillos từng vấp phải phản đối do nguy cơ gây áp lực lên nguồn nước trong bối cảnh quốc gia này trải qua đợt hạn hán kéo dài. Theo tính toán được dẫn lại, dự án dự kiến tiêu thụ 169 lít nước mỗi giây. Sau nhiều tranh cãi và thách thức pháp lý, Google điều chỉnh phương án vào tháng 2/2022, đề xuất chuyển sang hệ thống làm mát bằng điều hòa không khí thay vì khai thác nước như kế hoạch ban đầu.

Tại những khu vực khan hiếm nước, các dự án trung tâm dữ liệu làm dấy lên lo ngại về cạnh tranh nguồn nước với cộng đồng dân cư.

Tình trạng tương tự xuất hiện tại nhiều địa phương khác ở Mỹ Latinh. Năm 2022, Microsoft công bố kế hoạch xây dựng trung tâm dữ liệu tại Quilicura, Chile, trong lúc thủ đô Santiago áp dụng các biện pháp phân phối nước. Tại Uruguay, giữa đợt hạn hán nghiêm trọng năm 2023, một nhà nghiên cứu phải khởi kiện để buộc cơ quan chức năng công bố thông tin về dự án trung tâm dữ liệu của Google tại Canelones. Theo tài liệu được tiết lộ, cơ sở rộng 29 ha dự kiến cần 7,5 triệu lít nước mỗi ngày để làm mát. Trong khi đó, Brazil cũng thu hút nhiều dự án trung tâm dữ liệu, kể cả tại những khu vực thường xuyên đối mặt với hạn hán.

Những trường hợp này cho thấy chi phí môi trường của AI không chỉ nằm ở điện năng hay lượng khí thải carbon, mà còn ở áp lực lên nguồn nước. Khi nhu cầu tính toán tiếp tục tăng, các doanh nghiệp công nghệ cần minh bạch hơn về lượng nước sử dụng, lựa chọn công nghệ làm mát phù hợp và cân nhắc điều kiện tài nguyên tại nơi đặt máy chủ. Với người dùng, việc hạn chế những truy vấn không cần thiết có thể góp phần giảm nhu cầu tính toán, nhưng trách nhiệm lớn hơn vẫn thuộc về cách các hệ thống AI được xây dựng và vận hành.

Mời quý độc giả xem thêm video: AI ngốn điện kinh hoàng, giới nhà giàu nắm 20.000 tỷ USD đứng ngồi không yên vì lạm phát.

#AI tạo sinh #trung tâm dữ liệu #tiêu thụ nước #nguồn nước sạch #Google Chile #Microsoft Chile

15 năm Tim Cook, Apple đã thay đổi thế nào?

Tim Cook biến Apple thành đế chế 5.000 tỷ USD sau 15 năm, nhưng AI, chuỗi cung ứng và áp lực pháp lý đang đặt ra bài toán lớn cho người kế nhiệm.

Khi Tim Cook tiếp quản vị trí CEO Apple vào tháng 8/2011, cái bóng của Steve Jobs là thách thức gần như không thể tránh khỏi. Jobs không chỉ là người đồng sáng lập mà còn được xem như biểu tượng của khả năng tạo ra những sản phẩm làm thay đổi cả ngành công nghệ. Trong khi đó, Tim Cook nổi tiếng hơn với vai trò một nhà quản lý vận hành, đặc biệt là năng lực xây dựng chuỗi cung ứng và tối ưu hoạt động kinh doanh. Sau 15 năm, ông không cố trở thành một Steve Jobs thứ hai. Thay vào đó, Cook xây dựng Apple theo một hướng khác: mở rộng những gì công ty đã có, biến iPhone thành trung tâm của hệ sinh thái và đưa Apple trở thành một trong những doanh nghiệp giá trị nhất lịch sử. Tháng 7/2026, Apple có thời điểm đạt vốn hóa 5.000 tỷ USD, trong khi giá cổ phiếu đã tăng hơn 2.000% kể từ khi Cook nắm quyền. Những con số này phần nào cho thấy quy mô mà Apple đạt được dưới thời vị CEO này.

Xem chi tiết

Giá Ram ngày càng cao, Microsoft cố chỉnh Windows 11 để 8Gb Ram vẫn đủ dùng

Sau nhiều năm hô hào 16Gb Ram mới đủ dùng, đồng thời là thủ phạm của tình trạng khan hiếm bộ nhớ, Microsoft bất ngờ "quay xe", cho rằng chỉ cần 8Gb Ram là đủ.

Microsoft đã update Hướng dẫn mua máy tính Surface, mô tả 8Gb RAM như "Tuyệt vời cho việc sử dụng hàng ngày như duyệt web, phát trực tuyến, học tập và ứng dụng năng suất."

Trong hai năm qua, Microsoft là tiếng nói lớn nhất nói với mọi người rằng 16Gb là không thể thương lượng cho trải nghiệm Windows 11 tốt. Thậm chí, mới nhất là vào tháng 2, Microsoft cho biết RAM 32Gb là lý tưởng cho các game thủ PC nghiêm túc trên Windows 11.

Xem chi tiết

[GALLERY] Cơn sốt AI bùng nổ nhưng cái giá đắt hơn nhiều người nghĩ

AI đang thay đổi cách con người học tập và làm việc, nhưng phía sau là cuộc đua tiêu tốn điện năng, gia tăng khoảng cách số và nhiều hệ lụy lâu dài.

Trong vòng hai năm qua, trí tuệ nhân tạo (AI) đã trở thành động lực thúc đẩy làn sóng đổi mới trên toàn cầu khi xuất hiện trong điện thoại, máy tính, phần mềm văn phòng và mạng xã hội, tuy nhiên đằng sau những tiện ích vượt trội là hàng loạt chi phí về năng lượng, môi trường, kinh tế và xã hội mà cả doanh nghiệp lẫn người dùng đang dần phải đối mặt.

Một trong những thách thức lớn nhất là nhu cầu điện năng tăng mạnh khi các mô hình AI tạo sinh, chatbot và công cụ tạo hình ảnh, video đòi hỏi lượng tài nguyên tính toán khổng lồ, buộc các tập đoàn công nghệ liên tục mở rộng trung tâm dữ liệu, thậm chí đầu tư vào nhà máy điện khí hoặc ký hợp đồng dài hạn với các dự án điện hạt nhân để bảo đảm nguồn cung ổn định cho hoạt động vận hành.

Xem chi tiết

Đọc nhiều nhất

[GALLERY] Volkswagen Jetta M6 giá rẻ từ 308 triệu "cháy hàng" tại Trung Quốc

Mẫu sedan thuần điện giá rẻ Jetta M6 do liên doanh FAW-Volkswagen phát triển vừa chính thức cán mốc hơn 10.000 đơn đặt hàng chỉ trong vòng 19 giờ mở bán.

[GALLERY] Tận thấy BMW i7 2027 từ 5,4 tỷ tại Thái Lan, liệu có về Việt Nam?

Mẫu xe sedan hạng sang BMW i7 (G70 LCI)2027 nâng cấp vừa ra mắt tại thị trường Thái Lan với giá khởi điểm 6,999 triệu baht (tương đương khoảng 5,4 tỷ đồng).

BYD Qin Plus DM-i 2027 đẹp như Toyota Camry nhưng rẻ như Hyundai i10

Mẫu xe sedan điện BYD Qin Plus DM-i 2027 có thể chạy tối đa 220 km mà không "uống một giọt xăng" và tiêu thụ lượng nhiên liệu 2,58 lít/100 km khi pin đã cạn.

Lý do Mazda CX-70 bất ngờ "chết yểu", bị thay thế bằng CX-90

Hãng Mazda bất ngờ xác nhận ngừng kinh doanh mẫu xe SUV CX-70 và thay thế bằng phiên bản 2 hàng ghế hoàn toàn mới của CX-90.

[GALLERY] Vespa Edizione Ottantesimo về Việt Nam giá bán tới 372 triệu đồng

Piaggio Việt Nam chính thức giới thiệu mẫu xe tay ga phiên bản giới hạn Vespa Edizione Ottantesimo nhân kỷ niệm 80 năm thành lập thương hiệu kể từ năm 1946.

[GALLERY] Bentley hé lộ SUV siêu sang Torcal First Edition hoàn toàn mới

Bentley đã tiết lộ phiên bản First Edition của mẫu SUV Torcal hoàn toàn mới, kết hợp hệ động lực 888PS mạnh mẽ nhất của dòng xe với một loạt các tùy chọn...

BYD hé lộ siêu sedan điện Yangwang Altior dài 5,5m "đấu" Rolls-Royce Ghost

Tập đoàn xe năng lượng mới BYD vừa công bố những hình ảnh đầu tiên của Yangwang Altior, mẫu sedan đầu bảng được định vị cạnh tranh với Rolls-Royce Ghost.

Toyota Innova Cross 2027 ra mắt vào tháng sau thêm động cơ hybrid mới

Toyota Innova Hycross nâng cấp (facelift) dự kiến ra mắt Ấn Độ vào 26/11. Mẫu MPV này có thể được thêm hệ truyền động hybrid nhiên liệu linh hoạt (flex-fuel).

Kỹ sư Foxconn tiết lộ Apple đã hạ tiêu chuẩn chất lượng iPhone Duo

Một kỹ sư tại Foxconn cho biết Apple đã hạ tiêu chuẩn tỷ lệ thành phẩm và kiểm tra chất lượng và một lô vật tư đã được thay thế trên dây chuyền sản xuất.

Triệu hồi hàng loạt xe Hyundai Tucson và Elantra vì lỗi hệ thống treo

Hyundai vừa triệu hồi loạt xe đời mới tại Mỹ do hai lỗi khác nhau liên quan đến hệ thống treo. Cả hai đợt triệu hồi đều ảnh hưởng đến Tucson, Elantra và Venue.