Rất nhiều người, đặc biệt sau 40–50 tuổi, cứ đến lúc trời lạnh, mưa hoặc chuyển mùa là thấy khớp “lên tiếng”, gối đau hơn, lưng cứng hơn, vận động kém linh hoạt hơn. Trước những cơn đau nhức này, mọi người thường đổ lỗi cho thời tiết và gọi chung là “trở trời”. Vậy điều đó có đúng?

Đau khớp nhiều hơn, có phải “trở trời” không?

PGS.TS Nguyễn Thị Kim Liên, Trưởng khoa phục hồi chức năng, bệnh viện Việt Đức cho biết, thời tiết chuyển lạnh thường mang đến những cơn đau nhức khó chịu cho nhiều người, đặc biệt là những ai có tiền sử mắc các bệnh lý về xương khớp.

Tại phòng khám, không ít bệnh nhân chia sẻ rằng khi trời lạnh, họ cảm thấy các khớp đau nhức rõ rệt hơn, khó vận động, thậm chí ảnh hưởng lớn đến sinh hoạt hàng ngày.

Triệu chứng thường gặp: Đau nhức, tê buốt ở các khớp, đặc biệt là khớp gối, khớp tay, khớp vai; Cứng khớp vào buổi sáng hoặc sau khi ngồi lâu; Vùng khớp có cảm giác lạnh hoặc sưng tấy.

PGS.TS Liên phân tích, dưới góc nhìn y khoa, đây không phải là một khái niệm mơ hồ, mà là kết quả của nhiều thay đổi sinh lý xảy ra trong cơ thể khi môi trường biến đổi.

Khi nhiệt độ giảm, cơ thể sẽ co mạch để giữ nhiệt. Hệ quả là lưu lượng máu đến các cơ và khớp giảm đi. Khi cơ và dây chằng nhận ít máu hơn, chúng trở nên kém đàn hồi, dễ co cứng, làm khớp vận động khó khăn và dễ đau hơn.

Đồng thời, nhiệt độ thấp còn làm tăng độ nhớt của dịch khớp – chất có vai trò bôi trơn và nuôi dưỡng sụn. Khi dịch khớp “đặc” hơn, khả năng bôi trơn giảm, ma sát trong khớp tăng lên mỗi khi cử động. Ở những người đã có thay đổi sụn khớp như thoái hóa khớp, hiện tượng này càng rõ rệt.

Bên cạnh đó, sự thay đổi áp suất khí quyển trong những ngày mưa lạnh cũng góp phần làm tăng cảm giác đau. Khi áp suất môi trường giảm, các mô quanh khớp có thể giãn nở nhẹ, làm tăng áp lực trong bao khớp và kích thích các thụ thể đau. Đây là lý do nhiều người có thể “cảm nhận thời tiết” qua chính khớp của mình.

Đặc biệt, một yếu tố rất thực tế nhưng thường bị bỏ qua là hành vi sinh hoạt. Trời lạnh khiến chúng ta ít vận động hơn, ngồi lâu hơn, ngại tập luyện. Khi vận động giảm, hệ cơ quanh khớp – vốn đóng vai trò “bộ giảm xóc” – sẽ yếu dần, khiến khớp phải chịu tải trực tiếp nhiều hơn. Điều này làm triệu chứng đau và cứng khớp càng dễ xuất hiện, đặc biệt ở người lớn tuổi.

Điều quan trọng cần hiểu là, thời tiết không phải là nguyên nhân gây bệnh khớp, mà chỉ làm bộc lộ rõ hơn những vấn đề vốn đã tồn tại. Khớp càng yếu, càng nhạy cảm với thay đổi môi trường. Ngược lại, nếu khớp khỏe, cơ mạnh và vận động tốt, ảnh hưởng của thời tiết sẽ giảm đi rất nhiều.

Vì vậy, theo Bác sĩ Liên: “Trở trời” không phải là nguyên nhân, mà là thời điểm khớp “nói thật” nhất về tình trạng của nó. Khi khớp được chăm sóc tốt mỗi ngày, thời tiết chỉ còn là yếu tố nhỏ. Nhưng khi khớp đã yếu, mỗi đợt lạnh chính là một lần cơ thể nhắc chúng ta cần thay đổi.

Giúp xương khớp khỏe, tránh biến chứng tàn phế

PGS.TS Nguyễn Thị Kim Liên nhấn mạnh, việc coi nhẹ những cơn đau nhức có thể khiến bệnh lý xương khớp tiến triển nặng hơn, thậm chí dẫn đến biến chứng nguy hiểm. Đừng chờ đến khi cơn đau trở nên không chịu nổi, hãy chăm sóc sức khỏe khớp ngay từ bây giờ.

Vì vậy, cách xử lý không nằm ở việc “tránh trời lạnh”, mà là chuẩn bị cho khớp thích nghi tốt hơn. Giữ ấm các khớp quan trọng như gối, cổ, lưng; duy trì vận động nhẹ mỗi ngày; khởi động kỹ trước khi hoạt động và tập luyện các nhóm cơ nâng đỡ khớp như cơ đùi, cơ lưng là những yếu tố cốt lõi giúp giảm triệu chứng. Những điều này đơn giản, nhưng nếu duy trì đều đặn sẽ tạo ra khác biệt rất lớn.

Khi thời tiết chuyển lạnh, nhiệt độ xuống thấp và độ ẩm cao khiến chân tay dễ bị chuột rút, cùng với sự rối loạn tuần hoàn, dịch khớp khiến các xương khớp đau nhức và vận động bất tiện.

Để giảm đau hiệu quả hãy thực hiện:

Giữ ấm: Để tránh cơ thể bị rối loạn tuần hoàn, đau nhức xương khớp do trời lạnh, hãy đảm bảo luôn giữ mình trong trạng thái ấm áp. Việc đi tất, đeo găng tay trong thời tiết lạnh và mặc quần áo đủ ấm vô cùng quan trọng vì sẽ bảo vệ các cơ xương khớp không bị sưng đỏ do gặp thời tiết lạnh.

Vận động, tập luyện thể thao: Nhiều bạn trẻ hiện nay khi đau mỏi hay chọn phương pháp nằm hay nghỉ ngơi mà quên mất rằng việc vận động nhẹ nhàng như bơi, đi bộ, cử động các bài tập đơn giản giúp xương khớp di chuyển, vận động các khớp, từ đó giúp giảm đau đáng kể.

Chườm nóng, tắm nước ấm: Nhiệt ấm có thể giúp giảm sưng và giảm cơn đau tại chỗ, do đó có thể dùng chườm nóng chườm vào phần xương khớp đang đau mỏi. Ngoài ra, hãy đảm bảo cơ thể được tắm nước nóng để tránh sự suy giảm hệ miễn dịch nhé.

Ăn đủ chất dinh dưỡng: Cuối cùng, đừng quên ăn uống lành mạnh, những đồ ăn có canxi và vitamin D để giúp cải thiện xương khớp.

Thăm khám định kỳ: Nếu cơn đau kéo dài hoặc ngày càng nghiêm trọng, hãy gặp bác sĩ để được kiểm tra và điều trị kịp thời.

>>> Mời quý độc giả theo dõi video: Người trẻ chi bội tiền nuôi thú cưng, thị trường bùng nổ kèm theo quảng cáo láo