Thị trường năng lượng và tài sản tài chính toàn cầu đã có một cú đảo chiều ngoạn mục vào sáng ngày 8/4 (giờ Việt Nam) sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tiết lộ thỏa thuận ngừng bắn kéo dài hai tuần với Iran. Điều kiện đi kèm là Tehran phải đồng ý mở lại eo biển Hormuz.

Biến động thị trường mạnh mẽ

Cụ thể, giá dầu thô WTI đã giảm hơn 19%, xuống mức 91,44 USD/thùng. Dầu Brent cũng ghi nhận mức giảm nhẹ 0,5%, còn 109,3 USD/thùng. Ngược lại, giá vàng giao ngay tăng vọt hơn 100 USD, tương đương 2,2%, đạt gần 4.810 USD/ounce. Thị trường chứng khoán Mỹ cũng có dấu hiệu phục hồi nhẹ, cho thấy tâm lý nhà đầu tư được xoa dịu bớt những lo ngại về căng thẳng leo thang tại Trung Đông.

Sự đảo chiều này diễn ra sau đề xuất bất ngờ từ Thủ tướng Pakistan Shehbaz Sharif. Ông đã kêu gọi Tổng thống Mỹ hoãn các cuộc tấn công vào cơ sở hạ tầng của Iran trong hai tuần. Đổi lại, Iran sẽ mở lại eo biển Hormuz, tuyến đường huyết mạch vận chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu trước xung đột.

Trước đó, Iran đã đặt hạn chót vào 20h ngày 7/4 (7h sáng giờ Việt Nam) để đạt được thỏa thuận mở lại eo biển Hormuz, nếu không sẽ đối mặt với các cuộc tấn công quân sự quy mô lớn.

Đáng chú ý, ngay trước khi thông tin ngừng bắn được công bố, giá dầu WTI từng có thời điểm vượt mốc 117 USD/thùng, trong khi vàng lại giảm do kỳ vọng kiểm soát được xung đột. Tuy nhiên, tuyên bố của ông Trump đã đảo ngược hoàn toàn xu hướng này.

Giá dầu vẫn duy trì ở mức cao

Mặc dù có sự sụt giảm mạnh, các chuyên gia nhận định giá dầu vẫn sẽ duy trì ở mức cao đáng kể so với trước khi xảy ra xung đột. Ông Tom Graff, Giám đốc đầu tư tại Facet, cho rằng việc Iran đóng eo biển Hormuz mang tính chiến thuật đàm phán nhiều hơn là một chiến lược dài hạn, bởi không bên nào có lợi nếu tuyến đường vận tải dầu quan trọng này bị gián đoạn.

Tuy nhiên, rủi ro vẫn còn tiềm ẩn do các cuộc đàm phán vẫn đang tiếp diễn và nền kinh tế toàn cầu được dự báo sẽ đối mặt với một năm 2026 đầy thách thức. Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) cảnh báo thế giới còn thiếu năng lực ứng phó với các cú sốc từ xung đột Iran. Cuộc chiến này đã gây gián đoạn nghiêm trọng nguồn cung năng lượng toàn cầu, đẩy giá năng lượng tăng cao, kéo theo lạm phát và làm suy yếu tăng trưởng kinh tế.

IMF cũng nhấn mạnh hệ thống tài chính hiện nay rất mong manh, dễ bị tổn thương bởi sự phụ thuộc lớn vào dòng vốn ngắn hạn. Bất ổn có thể khiến dòng vốn đảo chiều nhanh chóng, gây áp lực lên các nền kinh tế mới nổi. Quỹ này dự kiến sẽ hạ triển vọng tăng trưởng toàn cầu và cảnh báo nguy cơ đình lạm.

Hy vọng về một thỏa thuận hòa bình lâu dài

Giới đầu tư hiện đang chờ đợi kết quả đàm phán giữa Mỹ và Iran trong hai tuần tới. Theo ông Trump, Mỹ đã đạt được các mục tiêu quân sự và đang tiến gần tới một thỏa thuận hòa bình lâu dài tại Trung Đông. Washington đã nhận được đề xuất 10 điểm từ Iran và xem đây là cơ sở khả thi cho đàm phán.

Khoảng thời gian hai tuần được kỳ vọng là "cửa sổ cơ hội" để hoàn tất thỏa thuận. Phía Iran cũng đã xác nhận chấp thuận lệnh ngừng bắn. Các cuộc đàm phán dự kiến diễn ra tại Islamabad vào ngày 10/4. Đặc biệt, Israel cũng đồng ý tạm dừng chiến dịch không kích nhằm vào Iran, một tín hiệu tích cực cho thấy khả năng hạ nhiệt căng thẳng khu vực.

Trước khi có tín hiệu hạ nhiệt, giá dầu WTI đã tăng hơn 60% kể từ khi xung đột bùng phát. Giá nhiên liệu máy bay, dầu diesel và xăng đều tăng mạnh, gây áp lực lên chi phí vận tải và sản xuất toàn cầu. Các chuyên gia cảnh báo nếu eo biển Hormuz không được mở lại, tình trạng thiếu hụt nhiên liệu có thể lan rộng.