Hà Nội

KHDS VNDAILY DoiSong TamNhin
Trending Nhà Khoa học - Vusta News Nhìn thẳng - Nói thật Kiến thức cần biết Cải chính Đọc Báo in KH&ĐS
Thời sự 24h Chính trị Xã hội Kinh doanh - Địa ốc Bạn đọc - Phản biện Sống xanh
Tri thức & Đời sống Kho tri thức Quân sự - Thế giới Giải trí - Giới trẻ Số hóa - Xe Doanh nghiệp
Spotlight Gallery Video Podcast e-Magazine

Kho tri thức

Vì sao Tết Hàn Thực 3/3 là của người Việt?

(Kiến Thức) - Tết Hàn Thực của Việt Nam mang ý nghĩa dân tộc sâu sắc và có những nét khác biệt cơ bản với ngày lễ này tại Trung Quốc.

Mộc Bình (tổng hợp)
Tết Hàn Thực ở Việt Nam khác gì ở Trung Quốc?
Tết Hàn Thực diễn ra vào ngày mồng 3 tháng 3 âm lịch hằng năm. Người Việt Nam thường gọi ngày lễ đặc biệt này với cái tên thật dân giã là Tết bánh trôi, bánh chay. Theo âm Hán – Việt, “hàn” là lạnh, “thực” là ăn, vậy Tết Hàn Thực là tết ăn đồ nguội, lạnh. 
Vi sao tet Han Thuc 3/3 la cua nguoi Viet?
Theo quan niệm xưa nay, Tết Hàn Thực xuất phát từ tích truyện đầy cảm động thời Xuân Thu Chiến Quốc trong lịch sử Trung Quốc. 
Mời quý độc giả xem video hướng dẫn cách làm bánh trôi ngon ngày Tết Hàn Thực: 
Nguồn: YouTube.
Theo Đông Chu Liệt Quốc, Đời Xuân Thu, vua Tấn Văn Công nước Tấn, tức thái tử Trùng Nhĩ lúc đó vì gặp loạn phải bỏ nước lưu vong, nay trú nước Tề, mai trú nước Sở. Bấy giờ có một người hiền sĩ tên là Giới Tử Thôi, theo Trùng Nhĩ giúp đỡ mưu kế. 
Một hôm, trên đường lánh nạn, lương thực cạn, Giới Tử Thôi phải lén cắt một miếng thịt đùi của mình nấu lên dâng thái tử. Trùng Nhĩ ăn xong hỏi ra mới biết, nên vô cùng cảm kích.. Giới Tử Thôi theo phò Tấn Văn Công trong mười chín năm trời, cùng nhau trải nếm bao nhiêu gian truân nguy hiểm. Về sau, Tấn Văn Công giành lại được ngôi báu trở về làm vua nước Tấn, phong thưởng rất hậu cho những người có công trong khi tòng vong, nhưng lại quên mất công lao của Giới Tử Thôi. 
Không oán giận gì, Giới Tử Thôi nghĩ là nghĩa vụ của kẻ bề tôi nên lẳng lặng trở về nhà đưa mẹ vào núi Điền Sơn ở ẩn. Về sau, vào một  ngày tháng ba, Tấn Văn Công nhớ ra, cho người đi tìm. Giới Tử Thôi không chịu rời Điền Sơn ra lĩnh thưởng, Tấn Văn Công hạ lệnh đốt rừng, ý muốn thúc ép Giới Tử Thôi phải ra, nhưng ông nhất định không chịu tuân mệnh, rốt cục cả hai mẹ con đều chết cháy. 
Nhà vua thương xót, lập miếu thờ Tử Thôi trên núi và đổi tên núi này là Giới Sơn, rồi hạ lệnh trong dân gian phải kiêng đốt lửa ba ngày (khoảng từ mồng 3 tháng 3 đến mồng 5 tháng 3 âm lịch), chỉ ăn đồ ăn nguội đã nấu sẵn để tưởng nhớ. Tên gọi Tết Hàn Thực ra đời cũng vì lẽ ấy… Hằng năm, người Trung Quốc tổ chức ngày lễ này nhằm tưởng nhớ vị hiền sĩ Giới Tử Thôi. 
Tại Việt Nam, Tết Hàn Thực cũng diễn ra vào ngày mồng 3 tháng 3 âm lịch, nhưng mục đích của ngày lễ này không phải để tưởng nhớ Giới Tử Thôi và cũng không kiêng đốt lửa. 
Vi sao tet Han Thuc 3/3 la cua nguoi Viet?-Hinh-2
Trong Tết Hàn Thực, nhà nhà làm bánh trôi, bánh chay để lễ Phật, cúng gia tiên, thậm chí nhiều nơi cúng thần hoàng. Thay vì tên gọi chính thức, 3/3 âm lịch thường được người Việt gọi dân giã là Tết bánh trôi – bánh chay. Ngày Tết này hiện vẫn duy trì phổ biến ở miền Bắc Việt Nam, đặc biệt là các tỉnh xung quanh Hà Nội. 
Ngoài ra, chiếc bánh trôi làm từ bột gạo nếp thơm ngon còn được dâng cúng trong lễ Hai Bà Trưng ngày 6/3 tại làng Hát Môn (Phúc Thọ - Hà Tây), ngày giỗ tổ Hùng Vương 10/3 và hội Phủ Giầy tháng 3 lễ Mẫu. 
Do đó, Tết Hàn Thực của Việt Nam mang ý nghĩa dân tộc sâu sắc và có những nét khác biệt cơ bản với ngày lễ này tại Trung Quốc. Nhiều sự tích cũng cho rằng, nguồn gốc của bánh trôi, bánh chay có từ thời Hùng Vương và tục làm hai thứ bánh này để nhắc nhớ về sự tích “bọc trăm trứng” của Âu Cơ. 
Tết Hàn Thực, khấn thế nào cho đúng?
Hằng năm, cứ tới 3/3 âm lịch, nhà nhà lại chuẩn bị mâm lễ để cúng Tết Hàn Thực. Lễ cúng gồm: Hương, hoa, trầu cau và 5 (hoặc 3 bát) bánh trôi, 5 (hoặc 3 bát) bánh chay dâng lên bàn thờ. 

Vi sao tet Han Thuc 3/3 la cua nguoi Viet?-Hinh-3
Theo sách "Văn khấn nôm truyền thống" của NXB Thanh Hóa, khi cúng tổ tiên trong ngày Tết Hàn Thực (3/3 âm lịch), chúng ta phải khấn thần ngoại trước, thần nội sau theo nghi thức dưới đây:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy: - Hoàng thiên hậu Thổ chư vị Tôn thần.
- Ngài Bản cảnh Thành hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.
- Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển tỷ, chư vị Hương linh (nếu bố, mẹ còn sống thì thay bằng Tổ khảo, Tổ tỷ).
Hôm nay là ngày…
Gặp tiết Hàn Thực, tín chủ con cảm nghĩ thâm ân trời đất, chư vị tôn thần, nhớ đức cù lao tiên tổ, mỗi niệm không quên. Do đó chúng con sắm sanh lễ vật, sửa sang hương đăng, trần thiết trà quả dâng lên trước án.
Chúng con kính mời:
Ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương.
Ngài Bản xứ thần linh Thổ địa.
Ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần.
Cúi xin giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Chúng con kính mời các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại trong họ, cúi xin thương xót con cháu giáng về linh sàng, chứng giáng tâm thành thụ hưởng lễ vật.
Tín chủ con lại kính mời các vị vong linh, tiền chủ, hậu chủ ở trong nhà này, đất này, đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, độ cho chúng con thân cung khang thái, bản mệnh bình an. Bốn mùa không hạn ách nào xâm, tám tiết hưởng vinh quang thịnh vượng.
Giãi tấm lòng thành, cúi xin chứng giám.
Cẩn cáo
#tết hàn thực #tết mùng ba tháng ba #bài văn khấn tết hàn thực

Bài liên quan

Kho tri thức

Tết Hàn Thực 3/3 âm lịch tại sao phải kiêng lửa?

Xưa kia, trong Tết Hàn Thực không nhà nào được nổi lửa dù để làm bất cứ việc gì vì theo lệnh vua, ngày đó cấm lửa.

Tết Hàn thực có từ xa xưa gắn liền với một điển tích của người Trung Quốc. Theo nghĩa chữ Hán "Hàn" là lạnh, "thực " là ăn; " tết Hàn thực" là tết ăn đồ lạnh. Trải qua thời gian ngày nay dịp Tết Hàn Thực 3/3 chỉ còn là một dịp lễ thông thường nhưng thời xa xưa, trong ngày này, nhà nhà phải chuẩn bị sẵn thức ăn nguội chứ không được đốt lửa nấu thức ăn nóng.
Xem chi tiết

Kho tri thức

Vì sao Tào Tháo thất bại ê chề khi mời Gia Cát Lượng?

(Kiến Thức) - Tương truyền khi biết Gia Cát Lượng là nhân tài hiếm có thiên hạ, Tào Tháo từng ba lần tìm cách thỉnh cầu ông xuống núi nhưng đều thất bại.

Vi sao Tao Thao that bai e che khi moi Gia Cat Luong?
 Tương truyền kể rằng, xưa kia Tào Tháo cũng đã từng ba lần đến mời Gia Cát Lượng xuống núi trợ giúp. Gia Cát Lượng có người anh em là Gia Cát Đản khi biết Tào Tháo tìm mời hiền tài nên đã đầu quân cho Tào Tháo. Tào Tháo rất quý mến và tin dùng Gia Cát Đản nên luôn giữ bên mình. Ảnh minh họa chân dung Tào Tháo.
Xem chi tiết

Kho tri thức

10 điều hối tiếc lớn nhất trong đời Khổng Minh

(Kiến Thức) - Khổng Minh là bậc kỳ tài mưu kế như thần đã một tay giúp Lưu Bị xây dựng sự nghiệp nhưng cuộc đời ông cũng có nhiều điều hối tiếc.

10 dieu hoi tiec lon nhat trong doi Khong Minh
Từ lúc Gia Cát Lượng còn nhỏ, cha mẹ ông đã qua đời khiến ông phải nương nhờ vào người chú. Người ta có câu: “Đứa trẻ có mẹ giống như một viên ngọc, đứa trẻ mồ côi mẹ giống như cây cỏ”. Bởi vậy mồ côi cha mẹ ngay từ nhỏ có lẽ là điều đáng tiếc lớn nhất của Khổng Minh. 
10 dieu hoi tiec lon nhat trong doi Khong Minh-Hinh-2
Gia Cát Lượng là người có ý chí khác thường, sống đạm bạc mà ôm hoài bão lớn nhưng đương thời rất ít người hiểu được cho nên ông thường ví mình với Quản Trọng, Nhạc Nghị (hai vị tướng quốc nổi tiếng thời Xuân Thu – Chiến Quốc). Nói như vậy Khổng Minh muốn thể hiện cái chí phò vua giúp nước của mình nhưng đáng tiếc người đương thời không hiểu nên đều cho ông là kẻ khoác lác. 
10 dieu hoi tiec lon nhat trong doi Khong Minh-Hinh-3
 Anh trai Lượng là Gia Cát Cẩn sớm ra ngoài mưu sinh, sang Đông Ngô làm việc cho Tôn Sách. Nhưng cũng vì thế mà huynh đệ họ lại trở nên xa cách, rất khó tái ngộ. Bản thân Khổng Minh đã không có người thân, vì thế lại càng cảm thấy tịch mịch cô đơn.
10 dieu hoi tiec lon nhat trong doi Khong Minh-Hinh-4
 Vợ Gia Cát Lượng xấu xí khiến nhiều người càng tin rằng ông và vợ bất đồng. Nhưng vẻ đẹp trong tâm hồn mới quan trọng, nếu Gia Cát Lượng không phải nghĩ cho tương lai, ông hoàn toàn có thể dễ dàng tìm một người vợ xinh đẹp.
10 dieu hoi tiec lon nhat trong doi Khong Minh-Hinh-5
 Mối quan hệ với Lưu Biểu là một điều bối rối của Gia Cát Lượng. Bởi vì Lưu Biểu là anh em cọc chèo với Hoàng Thừa Ngạn (cha vợ Khổng Minh), tức là chú rể của vợ Khổng Minh. Nhưng Lưu Biểu lại là một kẻ bất tài vô dụng cho nên quạn hệ với ông ta, Khổng Minh có thể nói là đã ở vào một nỗi thống khổ không thể nói ra.
10 dieu hoi tiec lon nhat trong doi Khong Minh-Hinh-6
 Từ sớm Gia Cát Lượng đã nghe danh Lưu Bị như sấm bên tai. Nhân vật này từng được Tào Tháo tán dương là anh hùng. Đáng tiếc là sau này mới phát hiện ra Lưu Bị kỳ thực không được như vậy mà có rất nhiều khuyết điểm. Nhưng nhúng tay vào thì dễ mà rút ra thì khó, đành chỉ còn cách sống chết với Lưu Bị. Có thể nói nhìn nhầm Lưu Bị cũng là một điều hối tiếc của Gia Cát Lượng.
10 dieu hoi tiec lon nhat trong doi Khong Minh-Hinh-7
 Lưu Bị với Quang Vũ và Trương Phi trong lịch sử không hề kết bái nhưng chuyện đồng sinh tử là có thật. Gia Cát Lượng muốn thực hiện đại chí nhưng đáng tiếc mấy lần bị Quan Vũ, Trương Phi làm hỏng. Tuy Gia Cát Lượng khéo điều tiết hòa khí nhưng chẳng có tác dụng, sau này vì Quan Vũ làm mất Kinh Châu đã khiến sự nghiệp thiên thu của Gia Cát Lượng tiêu tan.
10 dieu hoi tiec lon nhat trong doi Khong Minh-Hinh-8
 Gia Cát Lượng không hoàn thành được ý nguyện nhất thống Trung Nguyên, không phải là chỉ vì gặp đối thủ Tư Mã Ý mà cách dùng binh của ông thời đó cũng còn có chỗ khuyết điểm trong khi Tư Mã Ý cũng là một tướng tài. Hai hổ đánh nhau tất phải có người thua và Gia Cát Lượng lại có bệnh nên cuối cùng phải rút lui để lại điều hối hận.
10 dieu hoi tiec lon nhat trong doi Khong Minh-Hinh-9
 Trong sách đều nói quan hệ đẹp giữa Lưu Bị và Gia Cát Lượng đã trở thành điển tích nhưng Lưu Bị lại chọn Lý Nghiêm làm một trợ thủ cho con trai mình trước khi chết thể hiện sự không hoàn toàn tín nhiệm Gia Cát Lượng. Thêm nữa trước khi Lưu Bị chết còn níu tay Triệu Vân dặn là phải chú ý đến con trai ta, điều đó có nghĩa là dặn Triệu Vân đề phòng Gia Cát Lượng chuyên quyền.
10 dieu hoi tiec lon nhat trong doi Khong Minh-Hinh-10
Gia Cát Lượng gặp Ngụy Diên không biết là vận tốt hay không tốt. Quan hệ Ngụy Diên và Gia Cát Lượng sau thời đại Tam Quốc lại có rất nhiều chuyện. Nào là Ngụy Diên dũng mãnh thiện chiến, mà lại rất có mưu lược nhưng cuối cùng lại bị Gia Cát Lượng lập kế giết chết. Bởi thế tên Gia Cát Lượng vì thế cũng bị chê đồng nghĩa với sự nhỏ nhen. 
Xem chi tiết

Đọc nhiều nhất

TIÊU ĐIỂM

SỰ KIỆN NGHỊ TRƯỜNG

CHIẾN SỰ TRUNG ĐÔNG

LỪA ĐẢO CÔNG NGHỆ

KIẾN THỨC CẦN BIẾT

Tin mới