Dịp Tết Nguyên đán đang đến gần, những buổi tất niên, gặp gỡ, sum họp gia đình thường khó tránh khỏi chén rượu, ly bia. Tuy nhiên, không ít người sau khi uống lại xuất hiện các biểu hiện như nóng bừng mặt, mẩn ngứa, khó thở, thậm chí choáng váng.

Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, Phó Giám đốc Trung tâm Dị ứng - Miễn dịch lâm sàng, Bệnh viện Bạch Mai, đây không đơn thuần là “say rượu”, mà có thể là những phản ứng dị ứng tiềm ẩn nguy hiểm.

Vì sao uống rượu bia lại có thể gây dị ứng?

Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường, nhiều người nghĩ rằng cơ thể mình chỉ “không hợp” với rượu bia, nhưng thực tế cơ chế gây phản ứng rất đa dạng, bao gồm:

Tác động trực tiếp của cồn và acetaldehyde: Khi vào cơ thể, cồn được chuyển hóa thành acetaldehyde. Cả hai chất này đều có thể kích thích tế bào mast (tế bào miễn dịch), làm giải phóng histamine - chất gây ra các biểu hiện dị ứng như ngứa, nổi mề đay, khó thở.

Tích tụ histamine: Rượu bia ức chế quá trình phân hủy histamine từ thức ăn, khiến nồng độ histamine trong cơ thể tăng cao, có thể làm bùng phát mày đay hoặc cơn hen.

Phản ứng với các thành phần khác trong rượu bia: Ngoài cồn, các chất phụ gia, chất bảo quản (như sulphite, phẩm màu) hoặc nguyên liệu như lúa mạch, men bia… cũng có thể là dị nguyên với những người nhạy cảm.

Yếu tố di truyền và chủng tộc: Người châu Á thường dễ gặp phản ứng với rượu bia hơn do đặc điểm chuyển hóa cồn khác biệt so với người phương Tây.

Biểu hiện của dị ứng rượu bia cần nhận biết sớm

TS.BS Nguyễn Hữu Trường: Các phản ứng có thể xuất hiện ngay sau khi uống, với mức độ từ nhẹ đến nguy hiểm:

Hội chứng nóng bừng: Đỏ mặt, cảm giác bốc hỏa, tim đập nhanh, chóng mặt, đau đầu, buồn nôn.

Ngoài da: Nổi mày đay, sẩn ngứa, phù Quincke (sưng môi, mi mắt, mặt).

Đường hô hấp: Khó thở, co thắt phế quản, khởi phát cơn hen cấp.

Nguy hiểm nhất: Sốc phản vệ - tình trạng cấp cứu tối khẩn, với biểu hiện tụt huyết áp, khó thở dữ dội, có thể đe dọa tính mạng nếu không xử trí kịp thời.

TS.BS Nguyễn Hữu Trường nhấn mạnh, rượu bia không chỉ gây phản ứng tức thì mà còn để lại nhiều hệ lụy lâu dài:

Làm nặng các bệnh dị ứng sẵn có: Người bị hen phế quản, viêm mũi dị ứng, mày đay mạn tính có thể bị tái phát hoặc nặng hơn sau khi uống rượu bia.

Tăng độ nhạy cảm với môi trường: Uống rượu thường xuyên làm tăng nồng độ kháng thể IgE trong máu, khiến cơ thể dễ dị ứng hơn với bụi nhà, phấn hoa, thực phẩm…

Đối với phụ nữ mang thai: Việc sử dụng rượu bia trong thai kỳ có thể làm tăng nguy cơ dị ứng cho trẻ sau này do nồng độ IgE cao.

Khuyến cáo người dân trong dịp Tết?

Theo TS.BS Nguyễn Hữu Trường: Để bảo vệ sức khỏe trong mùa lễ Tết, người dân cần lưu ý.

Lắng nghe cơ thể: Nếu từng có tiền sử nổi mẩn, khó thở sau khi uống rượu bia, cần hết sức thận trọng hoặc tránh sử dụng.

Không chủ quan với triệu chứng nhẹ: Đỏ mặt, ngứa, nóng bừng có thể là dấu hiệu cảnh báo cho phản ứng nặng hơn ở những lần sau.

Hạn chế số lượng: Nguy cơ dị ứng thường tăng theo lượng rượu bia tiêu thụ.

Cấp cứu kịp thời: Khi có biểu hiện sưng mặt, môi, lưỡi hoặc khó thở sau uống rượu bia, cần đưa người bệnh đến ngay cơ sở y tế gần nhất.