Hải quân Trung Quốc (PLAN) đã triển khai tàu khu trục lớp Type 052D mang tên Đường Sơn (Tangshan) tới Nam Phi để tham gia cuộc diễn tập hải quân chung đầu tiên với Nga, Iran và nước chủ nhà.

Cuộc diễn tập mang tên “Ý chí vì Hòa bình 2026” (Will For Peace 2026), dù được nhiều ý kiến gọi là “cuộc diễn tập quân sự BRICS đầu tiên”, song không có bất kỳ mối liên hệ chính thức nào với cơ chế hợp tác kinh tế BRICS.

Theo thông tin công bố, hoạt động diễn tập được tổ chức tại vùng biển ngoài khơi Nam Phi. Ngày 8/1, tàu khu trục Đường Sơn đã hội quân tại căn cứ hải quân Simon’s Town với khinh hạm lớp Valiant Amatora của Hải quân Nam Phi, tàu căn cứ hải quân Makran, tàu đa năng Shahid Mahdawi và khinh hạm hạng nhẹ lớp Nagdi Nagdi của Hải quân Iran. Tàu khu trục Trung Quốc được hộ tống bởi một tàu tiếp tế lớp Type 903A, bảo đảm khả năng hoạt động dài ngày xa bờ.

Lực lượng Hải quân Nga là thành phần đến muộn nhất, với tàu hộ vệ RFS Stoikiy và tàu tiếp dầu hạm đội Yelnya cập khu vực diễn tập vào ngày 9/1. Simon’s Town là căn cứ hải quân lớn nhất của Nam Phi, nằm trên Đại Tây Dương, gần mũi Hảo Vọng - tuyến hàng hải có ý nghĩa chiến lược toàn cầu.

So sánh tương quan lực lượng cho thấy, tàu khu trục Type 052D của Trung Quốc vượt trội rõ rệt so với các tàu chiến còn lại tham gia diễn tập. Hiện nay, hải quân Nga, Iran và Nam Phi đều không sở hữu tàu khu trục hiện đại có năng lực tương đương lớp Type 052D. Trên phạm vi toàn cầu, chỉ có Mỹ, Nhật Bản và Hàn Quốc được đánh giá là đang vận hành các tàu khu trục có tiềm lực chiến đấu tương đương hoặc cao hơn.

Công nghiệp đóng tàu quân sự Trung Quốc hiện đang dẫn đầu thế giới về sản xuất tàu khu trục. Hạm đội Type 052D đang mở rộng nhanh chóng và được dự báo sẽ vượt mốc 50 tàu vào cuối thập niên này. Riêng trong năm 2025, PLAN đã biên chế 7 tàu Type 052D, có thời điểm tốc độ đóng mới tàu khu trục của Trung Quốc đạt tới 10 chiếc mỗi năm, bao gồm cả lớp Type 052D và lớp tàu khu trục cỡ lớn hơn Type 055.

Mỗi tàu Type 052D được trang bị 64 ống phóng thẳng đứng (VLS), có khả năng mang đa dạng tên lửa phòng không, tên lửa hành trình và chống hạm. Từ năm 2026, lớp tàu này dự kiến sẽ tích hợp tên lửa đạn đạo chống hạm YJ-20, qua đó tiếp tục nâng cao đáng kể năng lực răn đe trên biển.

Giới quan sát đánh giá, trong các chương trình hiện đại hóa hải quân Trung Quốc hiện nay, Type 052D là nền tảng đóng vai trò trung tâm, góp phần quan trọng vào việc mở rộng năng lực tác chiến biển xa - lĩnh vực mà Trung Quốc đang phát triển với tốc độ nhanh nhất thế giới.

Nga chưa hạ thủy tàu khu trục hay tàu tuần dương cỡ lớn mới nào kể từ sau khi Liên Xô tan rã, trong khi các tàu chiến của Iran và Nam Phi chủ yếu đảm nhiệm vai trò tuần tra, bảo vệ ven bờ, với khả năng tác chiến hạn chế. Trong bối cảnh đó, Type 052D chiếm phần lớn năng lực tác chiến của toàn bộ cuộc diễn tập, gần như chắc chắn đảm nhiệm vai trò trung tâm và dẫn dắt các hoạt động hiệp đồng trên biển.

Bộ Quốc phòng Nam Phi xác nhận cuộc diễn tập diễn ra từ ngày 9 đến 16/1, “với Trung Quốc giữ vai trò quốc gia chủ trì”, và tập trung mô phỏng các kịch bản “phối hợp bảo đảm an toàn hàng hải và các hoạt động kinh tế trên biển”. Nội dung này thu hút sự chú ý đặc biệt trong bối cảnh Mỹ thời gian qua gia tăng các hoạt động can thiệp đối với tàu thuyền dân sự trên vùng biển quốc tế.